III SA 2263/03
PostanowienieWSA w Olsztynie2004-07-21
Skład orzekający: sędzia NSA Janina Kosowska, sędzia WSA Wiesława Pierechod, asesor WSA Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie zabezpieczenia należności pieniężnych powinno zostać umorzone, jeśli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została już doręczona podatnikowi?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zabezpieczenia należności pieniężnych stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, ponieważ decyzja o zabezpieczeniu wygasa z mocy prawa po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skoro decyzja wymiarowa została już doręczona, cel zabezpieczenia został osiągnięty, a dalsze postępowanie sądowe w tej sprawie jest zbędne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu należności pieniężnych (opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości) na majątku podatnika. Podatnik zarzucał brak podstaw prawnych do zabezpieczenia i nierozpatrzenie zarzutów odwołania. W trakcie postępowania sądowego organ podatkowy wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) asesor WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. - Firma Handlowo - Usługowa A na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie : zabezpieczenia należności pieniężnych p o s t a n a w i a Umorzyć postępowanie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2003r. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 8 kwietnia 2003r. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej w wysokości 700.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 442.745,20 zł (na dzień wszczęcia postępowania tj. 30 lipca 2001r.) i dokonującą zabezpieczenia na wierzytelnościach, nieruchomościach i majątku ruchomym B. K.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Urząd Skarbowy w dniu 25 lipca 2001r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości rolnej połażonej w W., gm. G. zawartej pomiędzy "B" Sp. z o.o. a Firmą Handlowo-Usługową "A" reprezentowaną przez B. K. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia 8 kwietnia 2003r. dokonał zabezpieczenia na wierzytelnościach, nieruchomościach i majątku ruchomym B. K. przybliżonej kwoty 1.142.745,20 zł na poczet zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej wraz z odsetkami za zwłokę.-Oceniając zebrany dotychczas materiał dowodowy Urząd Skarbowy uznał, że istniała uzasadniona obawa niewykonania w przyszłości przez podatnika obowiązku podatkowego w zakresie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania podatnika, Izba Skarbowa powołała się na uregulowanie art. 33 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 17 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003r. wedle którego postępowanie w sprawie zabezpieczenia przyszłego zobowiązania lub zaległości podatkowej ma na celu ochronę interesów Skarbu Państwa, a w szczególności zapewnienie warunków koniecznych do skutecznego prowadzenia przewidywanego postępowania egzekucyjnego. Zabezpieczenia można dokonać przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Zdaniem organu odwoławczego dowody zgromadzone w prowadzonym postępowaniu świadczące o wyzbywaniu się majątku, upoważniały organ pierwszej instancji do wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia. Tym bardziej, że podatnik nie osiągał dochodów w wysokości, która gwarantowałaby zapłatę przyszłych zobowiązań podatkowych, jak również z uwagi na brak środków płatniczych na rachunku bankowym oraz braku możliwości spłaty zaciągniętego przez odwołującą kredytu bankowego. Ponadto Izba Skarbowa wskazała, że postępowanie w sprawie wymiaru opłaty skarbowej Urząd Skarbowy wszczął również w stosunku do drugiej strony umowy sprzedaży "B", w stosunku do której podjęto także czynności zabezpieczające.
W skardze pełnomocnik B. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ich zastosowanie
2. rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, 124, 125 § 1, 187, 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził m.in., że brak było podstaw prawnych do dokonania zabezpieczenia. Podniósł, iż Izba Skarbowa rozstrzygając odwołanie nie ustosunkowała się do przedstawionych w nim zarzutów. Podkreślił, że samodzielną przesłanką zabezpieczenia nie jest wyłącznie wysokość zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe nie uwzględniły sytuacji majątkowej podatnika ograniczając się w uzasadnieniu decyzji do wskazania wysokości dochodów wykazanych przez B. K. w zeznaniach podatkowych za lata 1999 i 2000 oraz braku środków na jednym rachunku bankowym jako okoliczności na poparcie zasadności zabezpieczenia.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu dotychczasową argumentację. Ponadto ustosunkowując się do podniesionych przez pełnomocnika skarżącej argumentów dotyczących braku podstaw do wydania decyzji określającej wymiar opłaty skarbowej wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 30 września 2003r. określił zobowiązanie podatkowe w opłacie skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości rolnej położonej w W. Decyzją z dnia 19 grudnia 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy powyższą decyzję, na którą to została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 13/04.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie należało umorzyć albowiem stało się ono bezprzedmiotowe. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 § 1-3 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 169, poz. 1387) do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 2003r. stosuje się przepis art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Z treści art. 33 Ordynacji podatkowej wynikało, że zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Zabezpieczenia takiego można również było dokonać przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe lub określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli ze zgromadzonych w postępowaniu podatkowym dowodów wynikało, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Jeżeli zabezpieczenie następowało przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe lub określającej wysokość zaległości podatkowej, organ podatkowy w decyzji o zabezpieczeniu określał przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Nadto w § 4 tego przepisu stwierdzono, że decyzja o zabezpieczeniu wygasa z mocy samego prawa, po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, bądź z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.
Sąd przystępując do rozpoznania skargi stwierdził, że decyzją z dnia 30 września 2003r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości rolnej położonej w W. gm. G. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy tą decyzję. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że byt prawny decyzji o zabezpieczeniu skończył się w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji wymiarowej. Tym samym, wobec braku przedmiotu sporu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270), Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło