III SA 227/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 18 września 2002r., którą odmówiono umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. w kwocie 108.867 zł. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, iż z materiałów przedstawionych przez A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wynika, iż jest ono w trudnej sytuacji finansowej - posiada nieuregulowane należności wobec Urzędu Skarbowego, Urzędu Miasta, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kontrahentów, a także zaciągnięte, w znacznej wysokości, kredyty bankowe. Izba Skarbowa powołując się na treść art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) podniosła, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu są decyzjami uznaniowymi. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności. W związku z tym ulga nie jest stosowana powszechnie. W ocenie organu odwoławczego wskazane przez Spółkę okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku. Podkreślono, iż podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku nie wpłacenia zadeklarowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. Przedsiębiorstwo dokonując sprzedaży nieruchomości w czerwcu 2002r., uzyskane środki, w tym kwotę podatku od towarów i usług, przeznaczyło w całości na własne cele pomijając obowiązek przekazania do budżetu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym. Podniesiono, iż w tej sytuacji Spółka występowała jako "pośrednik", który od nabywcy pobiera należny podatek od towarów i usług. Ustalono również, iż podatnik otrzymał zapłatę za sprzedaną nieruchomość i wydatkował kwotę uzyskaną z jej sprzedaży z pominięciem obowiązku uiszczenia podatku. Zaznaczono, iż rozpatrując wniosek Spółki o umorzenie zaległości podatkowych organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a ustalenie ich istnienia stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia możliwości udzielenia ulgi lecz nie zobowiązuje organu do jej udzielenia. Zauważono, iż różnica przy rozstrzyganiu wniosków o udzielenie ulgi w podatku dochodowym i w podatku od towarów i usług wynika z odmiennego charakteru tych podatków. Zastosowanie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej pozbawiłoby zaś budżetu nie tylko należnego wpływu, ale również spowodowałoby konieczność zwrotu kwoty 119.394 zł podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej w dniu 1 lipca 2002r. przez A Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (nabywcę przedmiotowej nieruchomości), co spowodowałoby naruszenie interesu publicznego. Organ odwoławczy stwierdził, iż odmowa umorzenia zaległości podatkowej w niniejszej sprawie nie może być traktowana jako złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawnego, ani też zasady równości wobec prawa. Przeciwnie, obie zasady pozwalają wyprowadzić wniosek, że każdy podatnik powinien płacić zobowiązania podatkowe prawidłowo i terminowo. W skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo A wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 67 § 1 i art.120 Ordynacji podatkowej przez podjęcie rozstrzygnięcia bez względu na ważny interes strony i interes publiczny oraz przez sprzeczną z prawem interpretację norm obowiązujących w tym zakresie, dostosowaną nie do przesłanek obiektywnych lecz do wcześniej przyjętych przez organy podatkowe subiektywnych założeń, a także naruszenie zasad procedury podatkowej - art.120, art.121, art.122, art.187 § 1, art.191, art.210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewystarczające i tendencyjne zebranie dowodów w sprawie, dowolną, niezgodną z zasadami logiki i obiektywizmu ocenę materiału dowodowego w sprawie i w wielu miejscach nieprawdziwe uzasadnienie podejmowanych rozstrzygnięć lub brak uzasadnienia aspektów faktycznych i prawnych skarżonej decyzji, istotnych w sprawie. Skarżąca Spółka podniosła, iż organ nie wskazał konkretnych przyczyn odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Zarzuciła sprzeczność zaskarżonej decyzji z decyzją w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż organy podatkowe dokonały odmiennej oceny sytuacji finansowej. Nadto nie uwzględniono, że nie przyznanie wnioskowanej ulgi uniemożliwi pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w O. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja, wydana została w oparciu o art.67 § 1 Ordynacji podatkowej, który jak podnosi to organ podatkowy, skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Właściwa ocena występowania bądź braku wymienionych przesłanek winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całego materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. W zakresie uznaniowych decyzji kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego, czyli czy zgodnie z przepisami podjął działanie zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym. W ocenie Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe w sposób wnikliwy i wszechstronny zebrały niezbędny dla oceny przesłanek zawartych w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej materiał dowodowy, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Organ wskazał, iż za uwzględnieniem wniosku Spółki nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny, a swoje stanowisko w tej kwestii w sposób wyczerpujący i logiczny uzasadnił. Podnieść należy, iż instytucja umorzenia zaległości ma charakter nadzwyczajny, gdyż zasadą jest płacenie podatków, tym samym jej zastosowanie może mieć miejsce tylko w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W szczególności dotyczy to zaległości w podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników działalności, jest bowiem płacony przez nabywcę towaru, a podatnik (sprzedawca) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu, po pomniejszeniu o podatek naliczony. Niewykonanie tego obowiązku oznacza zatem zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i samowolne przeznaczenie ich na własne cele. Takiego zaś postępowania nie można usprawiedliwiać niepowodzeniami w działalności gospodarczej. Z tych względów, skargę jako bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), oddalił.