III SA 2642/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1997 oddala skargę. 1 III SA 2642/02 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 25 lutego 2002r. Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. zwróciło się o umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1997, określonej decyzją Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia 15 lutego 2002r. nr "[...]", uzasadniając powyższe ważnym interesem podatnika oraz interesem społecznym. Podkreślono, iż przewlekłe postępowanie podatkowe wpłynęło na poważne zachwianie równowagi finansowej Spółki. Urząd Skarbowy w D., decyzją z dnia 3 czerwca 2002r. nr "[...]", odmówił umorzenia odsetek za zwłokę, albowiem nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art.67§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 z późn.zm.), które przemawiałyby za umorzeniem jak również nie znalazł podstaw do uwzględnienia, na podstawie art. 67§1a Ordynacji podatkowej, przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Przed wydaniem decyzji organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej Spółki. Z ustaleń tych wynikało, iż wskaźnik bieżącej płynności finansowej podatniczki, na dzień 31 marca 2002r., wynosił 1,72, co świadczyło o pozytywnej ocenie jej zdolności do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Zauważono również, iż do dnia 29 kwietnia 2002r. cała kwota zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została pokryta poprzez zaliczenie na jej poczet przysługujących zwrotów podatku VAT oraz wpłatę części należności. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatniczki zarzucił wydanie jej z naruszeniem art.67§1 i §1a, art.121§1 oraz art.125§1 Ordynacji podatkowej i wniósł o jej uchylenie. Podniósł, iż brak zwrotów podatku od towarów i usług, w związku z jego zaliczeniem na poczet zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę, nie może pozostawać obojętny dla sytuacji płatniczej Spółki, a skutki powyższego będą odczuwalne w przyszłości. Przewlekłe i wadliwe działanie organu I instancji - postępowanie trwało 31 miesięcy, a decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej była trzykrotnie uchylana - stanowiło czynnik, na który Spółka nie miała żadnego wpływu, a który poważnie szkodził jej interesom. Z powyższego wywodził, iż umorzenie części odsetek za zwłokę podyktowane jest ważnym interesem podatnika. Podkreślił, iż intencją Spółki nie jest unikanie obowiązku podatkowego, gdyż wniosek dotyczył umorzenia tylko części odsetek za zwłokę, a nie zaległości podatkowej. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 wrześnie 2002r. nr "[...]", Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, na podstawie art. 233§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 116.783,40 zł. Izba Skarbowa powołując się na treść art.67§1 Ordynacji podatkowej podniosła, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu są decyzjami uznaniowymi. Udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności podatkowych jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne, nadzwyczajne okoliczności, zwłaszcza znaczne ograniczenie możliwości płatniczych podatnika, wskutek zdarzeń losowych. Podkreśliła, iż przeprowadzone przez Urząd Skarbowy postępowanie dowodowe, w celu ustalenia sytuacji majątkowej i finansowej Spółki wykazało, że posiada ona zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Nie odnotowano żadnych czynników zagrażających płynności finansowej, a spłata zaległości podatkowych nie spowodowała zakłócenia funkcjonowania Spółki. Izba nie stwierdziła naruszenia art.125§1 ani art.121§1 Ordynacji podatkowej, jej zdaniem organ I instancji działał zgodnie z powołanymi przepisami, a przeprowadzone w toku postępowania odwoławczego uzupełnienie materiału dowodowego, świadczy o wnikliwości organu i dokładnym zbadaniu wszystkich aspektów sprawy. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania podatkowego, organ zauważył, iż przyczyną powyższego był skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zebrania i dokonania oceny obszernego materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji nr "[...]" z dnia 15 lutego 2002r. W skardze na powyższą decyzję PPH "A" Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art.67§1 i §1a, art.121§1 oraz art.125§1 Ordynacji podatkowej. Podniosła, że jej wniosek był podyktowany faktem naruszenia wobec niej w rażącym stopniu zasady zaufania do organu podatkowego, wynikającej z art.121§1 Ordynacji podatkowej oraz poniesieniem faktycznego uszczerbku będącego wynikiem przewlekłości postępowania, a nie złą sytuacją finansową. Nie podziela stanowiska organu II instancji odnośnie interpretacji pojęć: ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, uzasadniających zgodnie z art.67§1 Ordynacji podatkowej zastosowanie umorzenia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja swą materialnoprawną podstawę znajduje w art.67§1 i §1a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tymi przepisami w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę, przy czy umarzanie na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. nr 60, poz.704). Umorzenie może zatem mieć miejsce, gdy w toku postępowania administracyjnego w tym przedmiocie stwierdzone zostanie, że w danym przypadku ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny nie jest wskazane lub możliwe wykonanie zobowiązania podatkowego. Właściwa ocena występowania bądź braku wymienionych przesłanek powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzić ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Przepis art.67 Ordynacji podatkowej skonstruowany jest, jak podnosi zaskarżona decyzja, na zasadzie uznania administracyjnego. W zakresie uznaniowych decyzji administracyjnych kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracyjny nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy zgodnie z powołanymi przepisami podjął kroki w celu ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób wnikliwy i wszechstronny zebrały niezbędny dla oceny przesłanek zawartych w art.67§1 Ordynacji podatkowej i powołanej ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców materiał dowodowy, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Izba Skarbowa wskazała, iż za uwzględnieniem wniosku nie przemawia ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny i swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny uzasadniła. Organy podatkowe zobowiązane są do rozstrzygania spraw z uwzględnieniem ważnego interesu podatnika, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny. Jeżeli podatnik nie przestrzega obowiązujących przepisów w zakresie rzetelnego i terminowego regulowania podatków dochodzi do kolizji interesu strony z interesem publicznym, Nie można bowiem uznać za zgodne z ważnym interesem publicznym przerzucenia skutków nie przestrzegania przepisów przez podatnika na ogół podatników. Należności podatkowe stanowią podstawę dochodów budżetowych, z których finansowane są potrzeby całego społeczeństwa, dlatego też interes publiczny, z braku nadzwyczajnych okoliczności, jest nadrzędny nad indywidualnym interesem podatnika. Kwestia przewlekłości postępowania podatkowego i powstania zaległości podatkowych u skarżącej była przedmiotem rozważań organów podatkowych w sprawie dotyczącej określenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę i nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić z powodu jej bezzasadności.