III SA 2922/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skarg Z. S. 1. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" sprostowane postanowieniem z dnia 24 marca 2004r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" określającej podatek VAT za 2001r., należnego od "A" SA w upadłości, 2. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 24 czerwca 2003r., Nr "[...]" w sprawie wysokości strat w podatku dochodowym od osób prawnych w "A" SA, w upadłości, 3. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" w sprawie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. należnego od "A" SA, w upadłości, 4. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", określającej podatek VAT za 1999r., należny od "A" SA, w upadłości 1. oddala skargi, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt) na rzecz radcy prawnego M. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 września 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej w O., sprostowanym postanowieniem z dnia 24.03.2004r., stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. S. z dnia 11 lipca 2003r., od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 24 czerwca 2003r., określającej podatek VAT za miesiące styczeń, luty, marzec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2001roku, należnego od Przedsiębiorstwa A S.A. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniesiono, że Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 21 marca 2002r. ogłosił upadłość A S.A. Dlatego stosownie do art. 20§ 1 i art.90§1 "Prawa Upadłościowego z 1934r". członkowie zarządu A S.A. utracili prawo zarządu jej majątkiem i reprezentowania Spółki, które z mocy prawa przysługuje syndykowi. W skardze z dnia 15.X.2003r. na przedmiotowe postanowienie Z. S. wniósł o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiada za zaległości Spółki, ponieważ w 2001r. był członkiem zarządu, dlatego na podstawie art. 133 i art. 134 Ordynacji podatkowej posiada uprawnienia strony. W odpowiedzi na skargę z dnia 24.03.04. Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, ponieważ po ogłoszeniu upadłości A S.A. tylko i wyłącznie syndyk jest uprawniony do reprezentowania masy i samego upadłego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. S., członka zarządu A S.A. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. w Przedsiębiorstwie A S.A. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniesiono, co następuje: Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 21.03.2002r. ogłosił upadłość A S.A. i zgodnie z art. 20 § 1 i 90 § 1 Prawa Upadłościowego z 1934r. syndyk objął cały majątek upadłego i był wyłącznie uprawniony do reprezentowania upadłego. Z chwilą ogłoszenia upadłości członkowie zarządu Spółki A S.A. utracili prawo zarządzania majątkiem upadłej Spółki. W złożonej skardze z dnia 15.X.2003r. Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi, skarżący żąda na podstawie art. 133 i art. 134 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej uznania go za stronę, gdyż jako członek zarządu A S.A. odpowiada za zaległości Spółki. Podnosi, że oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach prawa upadłościowego jest bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę z dnia 29.04.2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. S., członka zarządu A S.A., od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 19 czerwca 2002r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. należnego od Przedsiębiorstwa A S.A. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 21 marca 2002r. ogłosił upadłość A S.A. i wyznaczył syndyka upadłości zgodnie z art. 20 § 1 i 90 § 1 Prawa upadłościowego z 1943r., który objął majątek upadłego i został uprawniony do reprezentowania upadłego. Natomiast z chwilą ogłoszenia upadłości zarząd spółki utracił władztwo nad majątkiem upadłej Spółki. W skardze z dnia 24 marca 2004r. Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podnosi, że zgodnie z art. 133 i art. 134 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej przysługują mu uprawnienia strony, ponieważ jako członek zarządu Spółki w 1999r odpowiada za zobowiązania podatkowe A S.A. Wskazuje ponadto, że oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach prawa upadłościowego jest bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę z dnia 20.05.2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził niedopuszczalność odwołania Z. S., członka zarządu A. S.A. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w O. z Urzędu Kontroli Skarbowej w O., z dnia 19 czerwca 2002r. określającej podatek VAT za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1999r. należny od Przedsiębiorstwa A w O. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 21 marca 2002r. ogłosił upadłość A S.A. i na podstawie art. 20 § 1 i 90 § 1 "Prawa upadłościowego z 1934 r." członkowie zarządu A S.A. utracili prawo zarządu majątkiem spółki. Prawo to, przysługiwało z mocy prawa syndykowi, który uprawniony był do reprezentowania majątku upadłej Spółki. Natomiast z chwilą ogłoszenia upadłości zarząd nie był uprawniony do reprezentowania majątku upadłego. W skardze z dnia 24 maja 2004 roku Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi, skarżący podnosi, że będąc członkiem zarządu A S.A. w 1999 r. odpowiada za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, stąd w zw. z art. 133 i art. 134 Ordynacji przysługują mu uprawnienia strony. W odpowiedzi na skargę z dnia 02.07.2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 19 października 2004r. połączył cztery sprawy ze skarg Z. S. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod numer 1 III 2922/03. Następnie Sąd postanowieniem z dnia 19.X. 2004r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego do reprezentowania Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r.). Skargi nie są zasadne Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonych postanowień stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący zgodnie z wymogami art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz dokonano jego szczegółowej analizy i oceny, mieszczącej się w granicach zakreślonych art. 191 Ordynacji Podatkowej. Badając w takim zakresie postanowienia będące przedmiotem skarg, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa kwalifikującego postanowienia do wycofania z obrotu prawnego. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w wyniku ogłoszenia przez Sąd Rejonowy upadłości Przedsiębiorstwa A S.A. i wyznaczeniu syndyka upadłości Skarżący miał legitymację procesową do wniesienia odwołań od decyzji organu I instancji. W skardze Skarżący wywodzi swoje racje z faktu, iż w roku 2001 był członkiem zarządu A S.A. i w świetle art. 133 w związku z art. 134 i art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiada za zobowiązania podatkowe tej spółki za ten okres, a więc ma interes prawny w prawidłowym ustaleniu takich zobowiązań. W myśl przepisu art. 133 §1 Ordynacji podatkowej, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Taka regulacja, nie oznacza jednak, że wszystkim tym podmiotom w każdym postępowaniu przysługuje status strony. Stroną będzie zatem ten, kto znajduje się w kręgu ustawowo wymienionych podmiotów spraw uregulowanych przepisami prawa podatkowego i z racji swojego interesu prawnego z tych przepisów wynikającego, może lub musi brać udział w postępowaniu podatkowym i być adresatem decyzji organu podatkowego. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 marca 2002r., znak "[...]" ogłosił upadłość Przedsiębiorstwa A S.A. w O. i wyznaczył syndyka upadłości. Stosownie zatem do regulacji art. 20 § 1 i 90 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe ( Dz.U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) członkowie zarządu A S.A. utracili prawo zarządu majątkiem Spółki i działania w jej imieniu. Wobec powyższego, prawo do podejmowania wszelkich czynności w imieniu Spółki i składania oświadczeń woli w zakresie zarządu przysługuje z momentem ogłoszenia upadłości syndykowi. W związku z tym należy stwierdzić, iż Skarżący- z chwilą ogłoszenia upadłości -nie był uprawniony do wniesienia odwołania, a wskazane przez niego argumenty w zakresie posiadanej przez niego legitymacji procesowej są bezzasadne. Skarżący wywodzi także swój interes prawny w oparciu o art. 116 Ordynacji podatkowej i podnosi w skardze, iż stroną postępowania jest osoba trzecia wymieniona w tym artykule, tj. członek zarządu spółki kapitałowej. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania istnienia interesu prawnego z powołanego przez Skarżącego art. 116 ustawy. Należy zauważyć, iż przepis ten normuje odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, o której orzeka się w postępowaniu odrębnego rodzaju od postępowania w sprawie wymiaru podatku. Określenie w przepisach Ordynacji podatkowej, iż członkowie zarządu spółki kapitałowej, odpowiedzialni za jej zaległości podatkowe, są stroną postępowania podatkowego wskazuje jedynie, iż są oni stroną postępowania w sprawie ich odpowiedzialności. Natomiast twierdzenie, jakoby mieli interes prawny w postępowaniu w sprawie wymiaru zobowiązań podatkowych spółki nie znajduje uzasadnienia w art. 133 i następnych Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż Skarżący nie był uprawniony do wniesienia środków zaskarżenia w niniejszych sprawach a w związku z tym, organ II instancji prawidłowo stwierdził na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej niedopuszczalność odwołań. Zdaniem Sądu, poczynione przez organ podatkowy ustalenia w sprawie, w której zapadły zaskarżone postanowienia są logiczne, spójne i dostatecznie udokumentowane. Wprowadzono z nich prawidłowe wnioski prawne, co oznacza że nie naruszono obowiązującego prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało skargi oddalić z powodu ich bezzasadności.