III SA 441/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-03-31
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Wiesława Pierechod, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zeznania świadków oraz koperta z USA mogą stanowić nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od nieujawnionych źródeł dochodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż nie zaszła podstawa do wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wskazane przez stronę dowody (zeznania świadków, koperta z USA) nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu, ponieważ potwierdzały fakty już znane organowi lub nie miały istotnego znaczenia dla sprawy. Wznowienie postępowania nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a jedynie badaniu przesłanek wznowienia.Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od nieujawnionych źródeł za rok 1996. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, wskazując na nowe okoliczności i dowody, w tym zeznania świadków i dokumentację z USA. Organy podatkowe uznały, że wskazane dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, gdyż potwierdzają fakty znane organowi lub nie mają istotnego znaczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od nieujawnionych źródeł dochodu oddala skargę.
Decyzją z dnia 17 czerwca 2002r. Nr "[...]" Urząd Skarbowy w D. ustalił J. L. podatek dochodowy w formie ryczałtu od dochodów (przychodów) z nieujawnionych źródeł przychodów za rok 1996 w wysokości 16.807,50 zł. Na powyższą decyzję strona wniosła odwołanie z dnia 20 lipca 2002r. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2002r. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy odwołanie pozostawiła bez rozpoznania, z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia.
Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2002r. J. L. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego w D. Jako podstawę wznowienia wskazała wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa).
Postanowieniem z dnia 19 września 2002r. Urząd Skarbowy w D. na podstawie art. 243 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa wznowił na wniosek strony postępowanie w sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania Urząd Skarbowy decyzją z dnia 25 października 2002r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 17 czerwca 2002r., uznając iż nie została spełniona przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków jak i przesłuchania strony w ocenie organu nie spowodowały wyjścia na jaw nowych okoliczności sprawy.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 31 stycznia 2003r. Nr "[...]" Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia 25 października 2002r. odmawiającą, po wznowieniu postępowania uchylenia w całości decyzji ostatecznej tegoż organu w przedmiocie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł za rok 1996 w wysokości 16.807,50 zł.
W uzasadnieniu decyzji podano, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Jednakże tryb ten nie jest przeznaczony do ponownej merytorycznej kontroli sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postępowania obliguje organ podatkowy do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę oraz do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sporu. W ocenie organu odwoławczego zeznania świadków jako nowy dowód w sprawie, który wniosła strona nie wpłynęły na odmienne rozstrzygnięcie tj. na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych. Dowody te, nie spowodowały bowiem zmiany ustaleń dokonanych przez Urząd Skarbowy ani też zmiany ustalonego przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Potwierdzają one jedynie wcześniej ustalone przez organ pierwszej instancji fakty i okoliczności. Nadto wskazano, że potwierdzają one fakty i okoliczności wielokrotnie podnoszone przez odwołującą oraz znane organom podatkowym w toku prowadzonego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją. Natomiast przedłożona przez stronę jako nowy dowód koperta z adresami odbiorcy i nadawcy oraz pieczęcią potwierdzającą nadanie przesyłki z USA nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Świadczy on, co najwyżej o otrzymaniu przesyłek listowych z USA nie stanowi w związku z tym dowodu, którego uwzględnienie spowodowałoby wydanie odmiennej decyzji, niż zapadła uprzednio. Z ustaleń organu podatkowego wynika, że nie zaszła przesłanka określona w art.. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa warunkująca zmianę decyzji ostatecznej.
Na powyższą decyzję J. L. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej podnosi, iż czuje się skrzywdzona decyzją Urzędu Skarbowego. Wyjaśnia, że pieniądze gromadziła latami i jako obywatel państwa polskiego ma prawo mieć oszczędności, konstytucja nie nakazuje bowiem trzymać pieniędzy w bankach. Wskazuje, że w Banku "A" poinformowano ją, iż tak długo nie przechowuje się informacji o gromadzonych w nim depozytach. Nie rozumie dlaczego przedstawieni przez nią świadkowie i ich zeznania nie były wzięte pod uwagę przy ustalaniu podatku. Zarzuca, iż Izba Skarbowa wyznaczając stronie trzydniowy termin przyjazdu do E. wiedziała, iż utrzyma w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Następnie w piśmie procesowym z dnia 30 marca 2003r. podtrzymała zarzuty podniesione w skardze. Nadto wskazała, że w latach 1978-1998 prowadziła dużą uprawę pomidorów pod osłoną, mąż miał zakład hydrauliczny, nadto w latach 1979-1989 prowadziła sklep winno-cukierniczy. Skarżąca wskazuje, że była posiadaczką dużej gotówki, gdyż w roku 1979 wpłaciła do firmy "B" około 180.000 zł. Nigdy nie uchylała się od płacenia podatków. Urzędowi Skarbowemu w D. zarzuca działanie niezgodne z prawem, ponieważ jak twierdzi, mimo zapłacenia należnego podatku, dokonano zabezpieczenia majątkowego w postaci domu (ustanowienie hipoteki) i nowego samochodu.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa (Ośrodek Zamiejscowy) wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w uzasadnieniu całą dotychczasową argumentację. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy w D. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdzono, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Nadto wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym i niezależnym trybem od postępowania prowadzonego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Dokonując oceny jej zasadności należy wskazać, iż zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w trybie nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania. Z tego powodu ocenie co do zgodności z prawem podlegało zagadnienie istnienia przesłanki do wznowienia postępowania.
Rozstrzygając sprawę w oparciu o art. 243 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa Izba Skarbowa poprawnie oceniła, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, na którą powołała się strona wnosząc żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania.
Stosownie bowiem do art. 240 § 1 pkt 5 ww. ustawy, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wznawia się gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Przede wszystkim ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy przez które należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy, mogące mieć znaczenie prawne. Nadto z treści tego przepisu wynika, iż " nowe okoliczności", "nowe dowody" musiały być nieznane organowi podatkowemu.
W przedmiotowej sprawie "nowymi okolicznościami" miały być zeznania świadków wskazanych przez skarżącą, którzy mieli ujawnić nowe okoliczności nie znane organowi w dniu wydawania decyzji, jednakże jak wynika to z materiału dowodowego potwierdzili oni jedynie znane już organowi fakty na moment wydawania decyzji z dnia 17 czerwca 2002r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że znane były organowi następujące fakty: prowadzenia upraw pomidorów przed rokiem 1992, sklepu winno-cukierniczego oraz zakładu hydraulicznego. Znana też była organowi podatkowemu opinia, że w odczuciu społecznym rodzina skarżącej uchodziła za majętną.
Nadto za nowy dowód w sprawie nie można uznać "koperty" z adresami odbiorcy i nadawcy oraz pieczęcią potwierdzającą nadanie przesyłki w USA, który miałby potwierdzić fakt otrzymania wsparcia finansowego z zagranicy, jak trafnie wskazała to Izba Skarbowa dowód ten świadczy co najwyżej o otrzymaniu przesyłki listownej z USA.
W sytuacji zatem gdy wskazane przez stronę nowe dowody jak i nowe okoliczności potwierdziły jedynie fakty znane organowi podatkowemu, które podlegały już ocenie w ramach prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodu z nieujawnionych źródeł należy stwierdzić, że nie było podstaw prawnych do wydania odmiennej decyzji, niż zapadła uprzednio. Nie stanowi takiej podstawy również odmienna ocena przedłożonych dowodów przedstawiona przez skarżącą. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia wznowienia postępowania.
Reasumując powyższe wskazać trzeba, iż przedmiotem wznowienia postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wbrew twierdzeniom skarżącej zgodnie z art. 123 w związku z art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa wyznaczyła stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Jest to prawo strony a nie obowiązek, umożliwiające jej udział w prowadzonym postępowaniu oraz uprawniające do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa przez organy podatkowe w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego Sąd stwierdza, iż zarzut ten wykracza poza ramy niniejszego postępowania.
Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło