III SA 706/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lutego 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 stycznia 2003r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów K. S. na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2001r. wystawionego przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w E. z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 4.297,01 zł. Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2001r. wszczął postępowanie egzekucyjne. W trakcie prowadzonego postępowania zawiadomieniem z dnia 15 maja 2002r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Pismem z dnia 28 maja 2002r. K. S. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne stwierdzając, iż nie istnieje obowiązek, nadto zarzucając naruszenie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie doręczenie upomnienia oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z orzeczeniem sądu. Po otrzymaniu postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w E. w sprawie ustosunkowania się do przedstawionych przez zobowiązanego zarzutów, organ egzekucyjny pierwszej instancji postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2002r. Nr "[...]" odmówił uznania wniesionych zarzutów. Na skutek złożenia przez K. S. zażalenia na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 3 października 2002r. uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 4 października Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił ponownie do wierzyciela z wnioskiem o ustosunkowanie się do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Jednocześnie postanowieniem Nr "[...]" zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania przez wierzyciela ostatecznego postanowienia w sprawie. Po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2003r. Nr "[...]" odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. W oparciu o wypowiedź otrzymaną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż zarówno zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, jak i nieistnienia obowiązku oraz niezgodności egzekwowanego zobowiązania z orzeczeniem sądowym są bezpodstawne. W zażaleniu na to postanowienie K. S. wniósł o jego uchylenie powołując się na okoliczności i argumenty już podnoszone w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podniósł ponadto, że wierzyciel w wydanym postanowieniu w sprawie ustosunkowania się do wniesionych przez niego zarzutów wskazał błędną datę złożenia apelacji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 34 ww. ustawy, wskazał, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów dopiero po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie podniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Jak wynika z wypowiedzi wierzyciela obowiązek zwrotu niesłusznie pobranych świadczeń przez K. S. został określony decyzją z dnia 7 października 1998r. 6 listopada 1998r. zobowiązany złożył odwołanie od ww. decyzji. Wyrokiem z dnia 26 października 1999r. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych "[...]" Wydział Ubezpieczeń Społecznych z/s w G. oddalił odwołanie. Od wyroku tego zobowiązany wniósł apelację, którą Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2000r. oddalił. W związku z powyższym decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stała się prawomocna. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej bezpodstawny jest również zarzut braku doręczenia upomnienia. Jak wynika z postanowienia wierzyciela w sprawie złożonych zarzutów upomnienie było dwukrotnie awizowane w dniach 25 stycznia 2002r. i 5 lutego 2002r. a następnie zostało zwrócone nadawcy. W związku z powyższym, zarzuty zobowiązanego, wskazujące na okoliczności wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogą być uwzględnione. Należność wynikająca z tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2001r. jest wymagalna i brak jest podstaw do odstąpienia od egzekwowania nienależnie pobranych świadczeń. Ponadto organ stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 12 lutego 2003r. sprostował błędnie wskazaną datę złożenia apelacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy oraz o uznanie za zasadne zarzutów przedstawionych w piśmie z dnia 28 maja 2002r. W uzasadnieniu skargi stwierdził m.in., że na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2002r. Sąd Apelacyjny orzekł w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego, oraz uchylił wyrok Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. znosząc postępowanie przed sądem pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Podnosi, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy przed zakończeniem postępowania sądowego. Nadto zdaniem skarżącego nie uznanie przez organ egzekucyjny podniesionych zarzutów tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, nieistnienie obowiązku oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z orzeczeniem sądowym pozostaje w sprzeczności ze stanem prawnym. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Przedstawione przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) tj. nieistnienie obowiązku ( pkt 1), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia sądowego (pkt 3) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 są niezasadne. Organ egzekucyjny przystępując do rozpoznania zarzutów zobowiązanego zgodnie z art. 34 § 1 ww. ustawy wystąpił do wierzyciela w sprawie zajęcia stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy postanowieniem z dnia 15 listopada 2002r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnosząc się do przedstawionych zarzutów stwierdził, iż należność wynikająca z tytułu wykonawczego jest wymagalna i brak jest podstaw do odstąpienia egzekwowania nienależnie pobranych świadczeń. Po otrzymaniu odpowiedzi organ egzekucyjny odniósł się do przedstawionych zarzutów. Zdaniem Sądu trafnie organ egzekucyjny uznał zarzut o nieistnieniu obowiązku za chybiony, w sytuacji gdy wierzyciel na zapytanie organu stwierdza, iż obowiązek ten istnieje i powinien być egzekwowany. Organ egzekucyjny bowiem nie może podważać wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy, do czego organ ten nie jest uprawniony. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż zarzut ten wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 tej ustawy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego niezasadny jest również zarzut braku doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozpatrywanej sprawie wierzyciel doręczając upomnienie zgodnie z treścią art. 39, art. 40 i 42 Kodeksu postępowania administracyjnego wysłał je na adres zobowiązanego. W związku z tym, że nie można było dokonać doręczenia właściwego, do rąk adresata, przesyłkę złożono na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce odbiorczej adresata (awizo z dnia 25 stycznia 2001r. oraz z dnia 5 lutego 2002r.). Z uwagi na nie podjęcie w terminie, urząd pocztowy zwrócił przesyłkę adresatowi w dniu 21 lutego 2001r. W tym wypadku doręczenie stało się skuteczne (dokonane). Nietrafny jest również zarzut niezgodności egzekwowanego obowiązku z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu. Jak wynika z wyjaśnień wierzyciela Sąd Apelacyjny Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2000r. oddalił apelację K. S., w związku z powyższym decyzja określająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń stała się prawomocna. Należy podkreślić, że treść stosunku łączącego wierzyciela z zobowiązanym podlega kontroli sądu powszechnego, natomiast kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wyłącznie formalną poprawność treści tytułu wykonawczego, dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zachowanie procedury przez organ egzekucyjny. Wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna będąca podstawą dla tytułu wykonawczego w danym postępowaniu, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji. Uzasadnieniem tego, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie już rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).