III SA 929/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński (spr.) Sędziowie WSA - Tadeusz Piskozub - Ryszard Maliszewski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2004r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2003r. Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do daty uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Urząd Skarbowy w dniu 21 października 2002r. wydał decyzję nr "[...]", w której określił K. B. zobowiązanie w podatku dochodowym za 2000r. w wysokości 2.202,30 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 2.202,30 zł i odsetki od zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie 859,50 zł. Decyzja ta została wysłana listem poleconym na adres zamieszkania podatnika. W dniu 04 listopada 2002r. zwrócono do Urzędu Skarbowego wysłaną decyzję z adnotacją poczty, iż przesyłkę awizowano dnia 23 października 2002r. na skutek nieobecności adresata. Skarżący w dniu 08 stycznia 2003r. osobiście udał się do Urzędu Skarbowego, gdzie odebrał kserokopię decyzji z dnia 21 października 2002r. W dniu 22 stycznia 2003r. wniósł odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej. Izba Skarbowa wydała dnia 11 marca 2003r. postanowienie nr "[...]", w którym stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 2l października 2002r. nr "[...]", w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 2000r.. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 223 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Natomiast w myśl art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 w/w ustawy w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 7- dniowego okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Izba Skarbowa stwierdziła, iż właśnie takie doręczenie miało miejsce w przypadku decyzji z dnia 21 października 2002r., bowiem przesyłka została awizowana w dniu 23 października 2002r. i do dnia 30 października 2002r., w terminie 7 - dni, nie została odebrana przez skarżącego z urzędu pocztowego. W związku z powyższym na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej decyzję uznano za doręczoną z dniem 30 października 2002r., a tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął 14 listopada 2002r.. Izba podniosła również, iż na podstawie art. 146 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają, obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż w niniejszej sprawie podatnik nie zawiadomił organu podatkowego o jakiejkolwiek zmianie swojego adresu, a zatem decyzja została doręczona na dotychczasowy adres. Zaś wniesienie odwołania dopiero w dniu 22 stycznia 2003r. stanowiło uchybienie 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 14 listopada 2002r.. Powyższe postanowienie z dnia 11 marca 2003r. nr "[...]", w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 21 października 2002r. nr "[...]", w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 2000r. zostało zaskarżone przez K. B. Skarga wniosła o uchylenie postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do Izby Skarbowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż Urząd Skarbowy wysłał decyzję na adres ul. J. w O., nie zaś na adres do korespondencji podany w urzędzie tj. na ul. G. Podniósł, ponadto, iż wcześniejsza korespondencja Urzędu Skarbowego doręczana była pod adres na ul. G. pomimo, iż w treści zawierała adres na ul. J. Natomiast zmiana adresu korespondencyjnego na ul. Z. w O. nastąpiła dopiero w dniu 15 kwietnia 2003r., o czym poinformował Urząd Skarbowy. W związku z powyższym skarżący wniósł o przywrócenie terminu poprzez uznanie, że decyzja została mu doręczona w dniu 08 stycznia 2003r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko i podniosła, iż w wyniku rozszerzenia działalności gospodarczej skarżący w dniu 26 października 2001r. złożył w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie aktualizacyjne NIP - 1, w którym w oparciu o zaświadczenie z 28 września 2001r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jako adres siedziby wskazał ul . J. w O., a jako adresy miejsc prowadzenia działalności adresy przy ul. G. i ul. J. Ponadto, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym następne zgłoszenie aktualizacyjne NIP- 1, którym również wskazał ul. J. w O. jako adres siedzib, a jako adresy prowadzenia działalności ul .G. i ul. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, gdyż zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Izba Skarbowa błędnie przyjęła, iż pomimo nieskutecznego doręczenia decyzji skarżącemu należało uznać ją z doręczoną z dniem 30 października 2002r.. Organ II instancji wskazał prawidłową podstawę prawną - art. 150 § 2 w zw. z art. 148 § 1, jednak w przedmiotowej sprawie nie zachodzą warunki do uznania fikcji prawnej doręczenia pisma. Kluczowe i decydujące znaczenie ma analiza art. 148 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, w § 1 ustawodawca określił dwa podstawowe miejsca doręczenia pism osobom fizycznym, a mianowicie: - miejsce zamieszkania lub pobytu adresata, - miejsce pracy. Jako dodatkowe, uzupełniające miejsce doręczenia wskazuje się w § 2: - siedzibę organu podatkowego, - miejsce pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Natomiast § 3 określa, iż w sytuacji gdy nie możliwe jest doręczenie określone w 1 i 2 dopuszcza się doręczenie wszędzie tam gdzie można zastać adresata. Uregulowania zawarte w art. 148 powinny być stosowane w kolejności jego paragrafów ze wskazaniem w aktach sprawy przyczyny uzasadniającej bardziej uciążliwe doręczenie, niż określone § 1. W realiach niniejszej sprawy stwierdzono, iż organ II instancji nie wypełnił obowiązku doręczenia określonego w art. 148 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy, wynika iż organ posiadał informację o dwóch adresach do doręczeń w O.: na ul. J. i na ul. G. Nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem, iż decyzja została przesłana tylko na jeden adres na ul. J. ponieważ skarżący nie odbierał korespondencji pod żadnym adresem, czego dowodem są zwroty korespondencji wysyłanej na obydwa adresy . Zdarzały się bowiem sytuacje, iż korespondencja była odbierana zarówno pod jednym jak i drugim adresem, gdyż organ podatkowy w toku postępowania kierował pisma na obydwa wskazane mu adresy. Podnieść bowiem należy, że adres na ul. G. widniał m.in. na: - zaświadczeniu o numerze identyfikacji REGON( k. 30), - zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (k. 31), - protokołach kontroli przeprowadzanych przez Urząd Skarbowy (k. 75,96), - zastrzeżeniach do protokołu wniesionych przez skarżącego (83), - pismach wysyłanych wtoku postępowania (k. 98, 102,104). Organ podatkowy posiadając informację o dwóch adresach, w przypadku nie podjęcia w terminie decyzji wysłanej na jeden, powinien doręczyć ją również na drugi adres i dopiero w sytuacji nie odebrania przesyłki pod tym adresem zastosować fikcję prawną doręczenia pisma, tym bardziej iż pismem tym była decyzja od, której służyło stronie odwołanie. Skarżący mógł, bowiem słusznie zakładać, iż skoro organowi znane były oba adresy, w sytuacji nie doręczenia decyzji na jeden z nich zostanie ona ponownie wysłana na drugi. W szczególności mógł oczekiwać przesłania decyzji na adres przy ul. G., pod który - jak stwierdzono - organ podatkowy wysyłał uprzednio pisma związane z postępowaniem podatkowym. Działanie Izby naruszyło, także jedną z fundamentalnych zasad postępowania określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - zasadę zaufania do organów podatkowych zgodnie, z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Skoro więc nie doszło do prawidłowego doręczenia wydanej decyzji, nie może być mowy o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu stwierdzić należy, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności organów administracji publicznej. Nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania w kwestiach należących do tych organów. Zgodnie z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej o przywróceniu uchybionego terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu podatkowym orzeka organ odwoławczy, w tym przypadku Izba Skarbowa. Nadmienić jednak należy, iż jeżeli nie zostało prawidłowo stwierdzone (ustalone) uchybienie terminu nie zachodzi potrzeba orzekania o jego przywróceniu, a wniosek w tej kwestii jest bezprzedmiotowy. W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; dalej cyt. jako ppsa) należało zaskarżone postanowienie uchylić i zgodnie z wymogiem z art. 152 ppsa orzec, że nie podlega ono w całości wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 ppsa.