IV SA 112/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-07-01
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jeśli przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie była sprawa remontu, lecz realizacja obowiązków nałożonych decyzją poprzedzającą?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w sprawie remontu. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego wykroczyło poza granice sprawy, do której załatwienia był on upoważniony w ramach postępowania odwoławczego, ponieważ przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie była sprawa remontu, lecz realizacja obowiązków nałożonych wcześniejszą decyzją. W konsekwencji, pozostają w obrocie prawnym postanowienie o wstrzymaniu robót i decyzja nakładająca obowiązki, co powoduje stan niepewności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na wznowienie robót remontowych i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji nakazał wstrzymanie robót budowlanych, a następnie wydał pozwolenie na wznowienie robót remontowych. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, wskazując na zakłócenie korzystania z sąsiednich lokali. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż na zakres prac nie było wymagane zgłoszenie ani pozwolenie na budowę. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu nieuwzględnienie złego stanu technicznego budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu l lipca 2004 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót remontowych: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 - zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Postanowieniem z dnia 12 września 2002 r. "[...]", wydanym na podstawie art. 50 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 z późn. zm.), Po
wiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Towa
rzystwu Budownictwa Społecznego w S. wstrzymać prowadzenie
robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 5 mieszczącym się w
budynku nr 13 przy ul. "[...]" w S., stwierdzając, iż wy
konanie tych robót, stanowiących remont obiektu budowlanego, wymaga
zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w S., zgodnie z art. 30 ust. l w/w ustawy.
W dniu 16 września 2002 r. organ nadzoru budowlanego, w oparciu o art. 51 ust. l pkt 2 w/w ustawy, wydał decyzję "[...]", którą nakazał Towarzystwu Budownictwa Społecznego w S. do dnia 15 października 2002 r. dokonać spisu zamierzonych do wykonania robót budowlanych, które wymagaj ą zgłoszenia, sporządzić niezbędne rysunki (szkice) rzutu poziomego, określić gdzie zostaną wykonane roboty budowlane oraz opisać sposób wykonania robót.
Stwierdzając wykonanie nakazów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 29 października 2002 r. "[...]", udzielił Towarzystwu Budownictwa Społecznego w S. pozwolenia na wznowienie robót remontowych w budynku mieszkalnym w S. przy ul. "[...]", polegających na wykonaniu: ścianki działowej z płyt gipsowo-kartonowych o lekkiej konstrukcji,
pionu kanalizacyjnego w pomieszczeniu klatki schodowej, montażu urządzeń sanitarnych i izolacji stropu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 25 lutego 1999 r. (Dz. U. Nr 15, póz. 140).
W odwołaniu od tej decyzji C. K. wniosła o jej uchylenie, stojąc na stanowisku, iż skutkiem wykonania przedmiotowych robót byłoby zakłócenie korzystania z sąsiednich lokali.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 10 grudnia 2002 r. "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie
I instancji w sprawie remontu w budynku mieszkalnym przy ul. "[...]" w S., stwierdzając, iż postępowanie to było bezprzedmiotowe gdyż w świetle Prawa budowlanego na zakres prowadzonych prac nie było wymagane zgłoszenie ani pozwolenie na budowę.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego C. K. zarzuciła, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę złego stanu technicznego budynku, który nie pozwala na jego "wycinkowe" modernizacje.
Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ
II instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późniejszymi zmianami).
Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Zgodnie z zasadą zawartą w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960
r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,
póz. 1071 z późn. zm.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyj
ne. Oznacza to, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpo
znać i rozstrzygnąć sprawę, która uprzednio została rozpoznana i roz
strzygnięta przez organ I instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy admi
nistracyjnej decyzją odwoławczą winien odpowiadać zakresowi roz
strzygnięcia sprawy przez organ I instancji.
W postępowaniu odwoławczym może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie ta sama sprawa pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W niniejszej sprawie tego rodzaju warunek nie został spełniony.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 51 ust. l a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 116 z późn. zm.). Przepis ten obligował organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu przez inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. l pkt 2 tego (obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem
i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, nałożonego decyzją wydaną w oparciu o art. 51 ust l pkt 2 w/w ustawy).
Uchylając decyzję organu I instancji, udzielającą pozwolenia na wznowienie robót, i umarzając postępowanie w sprawie remontu, organ odwoławczy naruszył wyjaśnioną wcześniej zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji nie była bowiem sprawa remontu, lecz realizacji obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 16 września 2002 r. "[...]". Rozstrzygnięcie organu odwoławczego wykroczyło więc poza granice sprawy, do której załatwienia był on upoważniony w ramach postępowania odwoławczego. W wyniku decyzji organu II instancji, mimo umorzenia postępowania w sprawie remontu, pozostają w obrocie prawnym jako ostateczne postanowienie PINB nakazujące wstrzymanie robót budowlanych i decyzja tego organu nakładająca określone obowiązki. Powoduje to zarówno dla inwestora jak i dla skarżącej stan niepewności ,ponieważ nie jest wiadome jakie dalsze czynności powinny być przez nich podejmowane.
Z powyższych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Stosownie do art. 152 wskazanej ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji, zaś na podstawie art. 200 orzeczono o kosztach postępowania tej ustawy.
Należy wskazać, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć na uwadze, obok wskazanych wyżej okoliczności , również to, iż niezbędnym elementem decyzji administracyjnej
jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z cała pewnością, ogólnikowe powołanie się na ustawę Prawo budowlane i stwierdzenie, że zakres prowadzonych prac nie wymagał ani pozwolenia, ani zgłoszenia, w sytuacji, gdy organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót z uwagi na brak zgłoszenia i nałożył na inwestora określone obowiązki, od których uzależnił możliwość kontynuowania prac, nie może zostać uznane za spełniające wymagania stawiane decyzji i jej uzasadnieniu przez przepis art. 107 KPA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło