IV SA 1508/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-09-06

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Asesor WSA Irena Szczepkowska, Asesor WSA Grażyna Wojtyszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana, jeśli plan ochrony parku krajobrazowego zawiera zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych na danym terenie, podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy dopuszcza taką zabudowę?
Ratio decidendi
Organy administracji są związane ustaleniami planu ochrony parku krajobrazowego, nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy nie został zaktualizowany zgodnie z tymi ustaleniami. Zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych zawarty w planie ochrony parku krajobrazowego stanowi przeszkodę dla wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ignorowanie tego obowiązku, wynikającego z ustawy o ochronie przyrody, prowadzi do istotnego naruszenia prawa materialnego.
Stan faktyczny
Park Krajobrazowy zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy siedliska na działkach nr 78/6 i 92/1. Skarżący podniósł, że teren ten znajduje się w strefie IK 19 Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązuje zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych, co narusza ustawę o ochronie przyrody. Organ odwoławczy uznał, że plan miejscowy gminy dopuszcza zabudowę, a przepisy ustawy o ochronie przyrody weszły w życie później niż plan miejscowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Parku Krajobrazowego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Irena Szczepkowska Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi Parku Krajobrazowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu: I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Parku Krajobrazowego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją Wójta Gminy P. z dnia 5 listopada 2002 r. "[...]" ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie na działkach nr 78/6 i 92/1 w obrębie L. w gminie P. siedliska składającego się z budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, przyłącza wodno-kanalizacyjnego i przyłącza energetycznego. W odwołaniu od tej decyzji "[...]" Park Krajobrazowy wskazał, iż zgodnie z Planem Ochrony Parku (Rozporządzenie Wojewody z dnia 8 lutego 1994 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" Parku Krajobrazowego w części obejmującej tereny położone w granicach województwa "[...]", wieś L. położona jest w strefie IK 19, gdzie obowiązuje zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych. Przedmiotowy teren położony jest na krawędzi misy jeziornej w zlewni bezpośredniej jeziora M., w miejscu wyniesionym i eksponowanym widokowo od strony jeziora, gdzie każdy obiekt budowlany stanowiłby dominantę w dobrze zachowanym krajobrazie polodowcowym. W tym przypadku wnioskowana lokalizacja bezpośrednio naruszałaby art. 47 a ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2002 r. "[...]". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że planowane zamierzenie budowlane jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, kolegium stwierdziło, że działki 78/6 i 92/1 położone są w znacznej odległości od jeziora M. i poza wyznaczoną strefą ochronną tego jeziora, zaś plan miejscowy gminy P. niewątpliwie uwzględnia walory krajobrazowe terenu gminy, co znalazło wyraz m.in. w ustaleniach zamieszczonych w pkt 3 ustaleń ogólnych tego planu, określających zasady ochrony i kształtowania środowiska. Ustalenia szczegółowe planu miejscowego gminy P. dopuszczają powstawanie nowej zabudowy we wsi L. jako kontynuacji obecnego rozproszonego charakteru zabudowy wsi. Z kolei według § 3 i § 4 pkt 2 rozporządzenia powołanego w odwołaniu, plan zagospodarowania przestrzennego Parku jest planem ochrony "[...]" Parku Krajobrazowego w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody, a jego ustalenia stanowią wiążące zasady i wytyczne do planów zagospodarowania przestrzennego. Istnienie zakazu wyznaczania nowych siedlisk na terenach obejmujących grunty wsi L. nie może stanowić przesłanki uzasadniającej odmowę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu do czasu wprowadzenia takiego zakazu w planie miejscowym. Plan miejscowy gminy P. w części dotyczącej wsi L. nie był natomiast zmieniany od czasu wejścia w życie rozporządzenia Wojewody. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "[...]" Park Krajobrazowy podkreślił, iż w Planie Ochrony Parku wieś L. oznaczona jest symbolem IK 19 (strefa I krajobrazowa nr 19), gdzie obowiązuje zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych. Jest to kategoryczne brzmienie przepisu prawa miejscowego, które należy rozpatrywać na równi z planem miejscowym gminy P. Skarżący wskazał, iż według art. 13 a ust 4 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r., ustalenia zawarte w planie ochrony są wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis ten traktuje iunctim plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzję organów administracyjnych jako instrumenty wdrożenia zakazów Planu Ochrony "[...]" Parku Krajobrazowego oraz ustawowego zakazu wymienionego w art. 47 a ust 3, na co wskazuje spójnik "i" postawiony w przepisie pomiędzy planem miejscowym a decyzją dotyczącą inwestycji budowlanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi stwierdziło, że ustalenia planu miejscowego, na podstawie których podjęta została decyzja, nie zawierają zakazu zabudowy gruntów rolnych, a zatem - stosownie do art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego zamierzenia budowlanego. Ponadto, zaskarżona decyzja nie narusza art. 13 a ust 4 i art. 47 a ust 3 ustawy o ochronie przyrody, bowiem przepisy te weszły w życie później niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i plan ochrony parku. Zdaniem organu odwoławczego, o naruszeniu przepisów można byłoby mówić wówczas, gdyby decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana w przypadku braku planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, przedmiotowa skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późniejszymi zmianami). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 13 a ust 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 99, póz. 1079 z późn. zm.), ustalenia zawarte w planie ochrony są wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pogląd, iż przepis ten nie odnosił się do planów ochrony ustanowionych przed datą jego wejścia w życie jest pozbawiony podstaw. Przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w niniejszej sprawie organy były zatem związane ustaleniami zawartymi w rozporządzeniu Wojewody z dnia 8 lutego 1994 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" Parku Krajobrazowego w części obejmującej tereny położone w granicach województwa "[...]" , stanowiącym plan ochrony w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy. Wprowadzony nim zakaz wyznaczania nowych siedlisk i działek budowlanych w strefie I krajobrazowej nr 19 stanowił przeszkodę dla ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie siedliska w obrębie wsi L. Możliwość taką dopuszczał jednak miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzony uchwałą nr "[...]" Rady Gminy w P. z dnia 27 marca 1993 r. "[...]". Zgodnie natomiast z art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 z późn. zm.), obowiązującej w czasie wydawania decyzji, nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie było zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy jednak zauważyć, że ustanowienie planu ochrony zobowiązywało właściwe gminy do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego planem ochrony lub dokonania zmian w obowiązującym planie miejscowym, w terminie jednego roku od dnia wejścia w życie aktu ustanawiającego plan ochrony (art. 13 a ustawy o ochronie przyrody). Jeżeli gmina P. nie wywiązała się z tego obowiązku do dnia wydania decyzji, to nie można ujemnymi skutkami takiego zaniechania obciążać podmioty zobowiązane do ochrony przyrody, w tym przypadku wykonawcę Planu Ochrony "[...]" Parku Krajobrazowego. Zatem powoływanie się przez organ na zgodność planowanej inwestycji wyłącznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a lekceważenie ustaleń Planu Ochrony, w sytuacji gdy to na skutek zaniedbań gminy nie doszło do zawarcia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczeń wynikających z Planu Ochrony, nie może zostać ocenione jako zgodne z prawem. Zamiarem ustawodawcy, wynikającym z przytoczonych przepisów ustawy o ochronie przyrody, jest ochrona wartości przyrodniczych m.in. na terenach parków krajobrazowych. Konsekwencją ustawowej rangi tego zamierzenia winno być kierowanie się nim przez organy administracji przy eliminowaniu istniejącej na gruncie niniejszej sprawy sprzeczności między przepisami aktów prawa miejscowego. Zignorowanie tego obowiązku oznacza, że decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu podlegały one uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia, rozważą wzajemne relacje tych przepisów obowiązującego prawa, które muszą być zastosowane przy wydaniu decyzji w przedmiocie wniosku J. M. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopiero bowiem poprawna analiza tych przepisów i ich właściwe zastosowanie umożliwi organom wydanie prawidłowej decyzji. Stosownie do art. 152 wskazanej ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło