IV SA 1754/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r., sprawy ze skargi M. B. i W. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę skargę oddala. Decyzją z dnia 6 września 2002 r. Prezydent Miasta O., po rozpatrzeniu wniosku Gminy O., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę punktu redukcyjno-pomiarowego z gazomierzem i reduktorem jako części inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej dla osiedla zabudowy mieszkaniowej w O., rejon ul. O, G., K. i Z. We wniosku z dnia 17 grudnia 2002 r. W. B., właściciel działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją ostateczną, wyjaśniając, iż nie brał udziału w postępowaniu, zakończonym jej wydaniem. Podniósł jednocześnie, iż usytuowanie przedmiotowej stacji, ze względu na jej rozmiar oraz poziom wytwarzanego hałasu, uniemożliwi mu użytkowanie jego działki, na której zamierza w 2003 r. wybudować dom jednorodzinny. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2003 r., Prezydent Miasta O., w oparciu o przesłankę z art. 145 § l pkt 4 kpa, wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie, decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. odmówił uchylenia wskazanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu decyzji potwierdził, że M. i W. B., jako właściciele działki nr 14/93, byli stronami przedmiotowego postępowania. Wyjaśnił, że ich pominięcie w jego toku było konsekwencją nieprzekazania przez J. i E. P., poprzednich właścicieli tej działki, informacji o jej sprzedaży. Organ wskazał jednocześnie, że ponownie badając sprawę nie stwierdził naruszenia interesu prawnego nowych właścicieli działki. Wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest częścią inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej dla osiedla zabudowy mieszkaniowej, która została już wykonana. W dniu 14 października 2002 r. nastąpił bowiem jej odbiór końcowy, a w dniu 31 października 2002 r. Wydział Architektury i Urzędu Miasta przyjął zgłoszenie o zakończeniu budowy i nie stawia przeszkód w jej użytkowaniu. W odwołaniu z dnia 12 lutego 2003 r., M. i W. B. wnieśli o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta O. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podnieśli, iż zgodnie z posiadanymi przez nich dokumentami sporna inwestycja wykonana została przed uzyskaniem przez decyzję o pozwoleniu na budowę przymiotu ostateczności, a ponadto sprzecznie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia 8 kwietnia 2003 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie kwalifikują się do rozstrzygnięcia w trybie postępowania wznowieniowego, którego celem jest usuwanie szczególnie ciężkich wad proceduralnych, mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy i jego skutki prawne. W niniejszej sprawie natomiast zasadniczy zarzut odwołujących się dotyczy niezgodności inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem kwalifikuje się jako podstawa odrębnego wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W skardze z dnia 9 maja 2003 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. i W. B. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazali, iż zgodnie z orzecznictwem NSA jeśli w wyniku postępowania wznowieniowego organ pozytywnie zweryfikuje zaistnienie jednej z przesłanek wznowienia postępowania, to powinien przeprowadzić także postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie takie, w sposób szczątkowy, przeprowadził organ I instancji, czego potwierdzeniem jest jego stwierdzenie, że wyniku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę mogłaby zapaść jedynie decyzja o takiej samej treści. Postępowania takiego nie przeprowadził natomiast w żaden sposób organ odwoławczy, który stwierdził, że w trybie wznowienia postępowania nie może rozpatrzyć merytorycznie sprawy. W ocenie skarżących, stanowisko to sprzeczne jest natomiast z art. 149 § 2 kpa, którego wykładnia prowadzi do wniosku, że po stwierdzeniu istnienia przesłanek do wznowienia postępowania organ powinien rozpatrzyć istotę sprawy, a w konsekwencji także podniesione w odwołaniu zarzuty skarżących, które kierowali pod adresem decyzji o pozwoleniu na budowę, a które powtórzyli w skardze. W świetle powyższego, skarżący stwierdzili, że po wznowieniu postępowania organy administracji nie wyjaśniły wielu istotnych kwestii związanych z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, których rozważenie prowadzić powinno do orzeczenia nakazu rozbiórki spornego punktu redukcyjno-pomiarowego wybudowanego przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd obowiązany jest skargę oddalić. W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję wydaną w toku postępowania wznowieniewego, którego tryb regulują przepisy art. 145 i nast. kpa. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad, wymienionych w art. 145 § l kpa lub w przypadku, określonym w art. 145a § l kpa. Nie zawsze jednak stwierdzenie istnienia wymienionych w tych przepisach wad prawnych prowadzić będzie do uchylenia decyzji ostatecznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 2 kpa, nie uchyla się decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę opisanego wyżej punktu redukcyjno-pomiarowego, usytuowanego w sąsiedztwie działki, będącej ich własnością. Tym samym, bezsporne jest również, że spełniona została przesłanka z art. 145 § l pkt 4 kpa, stanowiąca podstawę prawną wznowienia przedmiotowego postępowania i ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem wskazanej decyzji ostatecznej. Wskazać jednak należy, że w trybie wznowienia postępowania, organ rozpoznający sprawę na nowo, ograniczony jest granicami, jakie zakreśla podstawa wznowienia postępowania. W niniejszej zaś sprawie podstawę tą stanowiła okoliczność braku udziału skarżących w postępowaniu. Wskazana wada proceduralnoprawna postępowania, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, nie stanowi jednak sama w sobie podstawy jej uchylenia. Organy administracji słusznie zatem uznały, że pomimo jej wystąpienia, brak było podstaw do uchylenia spornej decyzji o pozwoleniu na budowę w tym trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego. Podnoszone przez skarżących w toku postępowania wznowieniowego okoliczności powinny być bowiem przedmiotem oceny odrębnego postępowania - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Wyjaśnić należy, że w doktrynie prawa administracyjnego teoria wadliwości decyzji administracyjnej oparta jest bowiem na założeniu istnienia gradacji wad, których ciężar uzasadnia zróżnicowanie sankcji w zakresie skutków prawnych decyzji. W konsekwencji przyjmuje się, że w trybie wznowienia postępowania eliminowana jest wadliwość procesowoprawna decyzji, natomiast w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - jej wadliwość materialnoprawna. Powyższe oznacza tym samym, że wskazane tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i dlatego też nie mogą być stosowane zamiennie. System weryfikacji decyzji administracyjnej opiera się bowiem na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Warszawa 2004). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że słuszne było stanowisko organów administracji, zgodnie z którym okoliczności, na które powoływali się skarżący, a które przytoczone zostały również w skardze, stanowią w istocie podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Ich zasadność powinna być zatem przedmiotem oceny organów w tym trybie szczególnym postępowania administracyjnego. Prawidłowości rozstrzygnięcia nie zmienia też fakt błędnego powołania podstawy prawnej w decyzji I instancji (organ winien powołać się na art. 146 par 2 kpa). W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), skargę oddalił.