IV SA 1993/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Adam Matuszak (Spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem — oddala skarg Decyzją z dnia 12 marca 2003 r. ("[...]"), wydaną w oparciu o art. 51 ust l pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nakazał właścicielom wyodrębnionych pomieszczeń w nieruchomości wspólnej przy ul. K. w E., zabudowanej budynkiem mieszkalno-usługowym , tj. "A", W. C., F. G., G. J., P. B. i M. W., w celu doprowadzenia użytkowanych pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem: 1) sporządzić inwentaryzację geodezyjną budynku (sytuacyjno-wysokościową); 2) sporządzić inwentaryzację techniczno-budowlaną budynku wraz z wykonaniem przekroju pionowego w układzie poprzecznym i podłużnym; 3) na podstawie wykonanych inwentaryzacji ujętych w pkt 1-2 sporządzić przez rzeczoznawcę w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wpisanego do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych orzeczenie techniczne w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania przynależnych części obiektu budowlanego (wykupionych w ramach udziałów pomieszczeń) z uwzględnieniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, zawierające zwięzły opis techniczny, dane techniczno-użytkowe, rozkład obciążeń, a w razie potrzeby dane technologiczne, pozwolenia i opinie uwzględniające przepisy art. 32 ust. 1-3 ustawy; 4) przedłożyć aświadczenie wydane przez starostę (Prezydenta Miasta) stwierdzające o samodzielności przynależnych pomieszczeń, wykupionych w ramach udziałów, jako lokalu mieszkalnego bądź użytkowego. Termin wykonania tych obowiązków wyznaczony został na dzień 31 maja 2003 r. (pkt 5). W uzasadnieniu organ stwierdził, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 25 sierpnia 1978 r. , a następnie w maju 1980 r. zgłoszony do użytkowania. Inwestor i pierwotny właściciel obiektu w latach 1983-1987 dokonywał sprzedaży udziałów w nieruchomości wraz z przynależnymi pomieszczeniami bez dokonania wcześniejszej zmiany sposobu ich użytkowania określonego w dokumentacji technicznej, a skoro samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie ulega przedawnieniu ani wygaśnięciu, to obowiązki związane z likwidacją takiej samowoli przechodzą na nabywców obiektu budowlanego. Ustalono , że: w piwnicach zlikwidowano wbudowany garaż, szatnię personelu i magazyn podręczny i utworzono nowe pomieszczenia (salę bankietową i bar) w przybudowanym do istniejącego budynku nowym, parterowym obiekcie, powiększając istniejącą w podziemiu część usługową (kawiarnia), uwzględnioną w decyzji o pozwoleniu na budowę; na parterze zlikwidowano logię od strony północnej (zmiana powierzchni pomieszczeń hotelowych), pomieszczenia typu hotelowego i hali hotelowy zostały zamienione na mieszkanie, solarium, biuro i zakład fryzjerski; na I piętrze zlikwidowano logię od strony ul. K.; na I i II piętrze pomieszczenia mieszkalne zostały zamienione w pomieszczenia biurowe. Od decyzji tej odwołanie wniósł W. C. Podniósł, iż w nabytej przez siebie części nieruchomości nie dokonywał żadnych mian. Nabył ją jako mieszkanie i w tym charakterze nadal ją użytkuje. Zatem nieporozumieniem jest żądanie od niego doprowadzenia pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem. Kupując nieruchomość nie otrzymał dokumentacji architektonicznej. Dokumentacji tej nie ma też w Urzędzie Miejskim. Dokumentacja, na którą po wołał się organ nie posiada znamion indywidualizujących. Wskazując na powyższe W. C. wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej jego osoby. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2003 r. ("[...]") Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązków nałożonych pkt 3,4 i 5 a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W zakresie objętym uchyleniem organ II instancji orzekł: na podstawie wykonanych inwentaryzacji ujętych w pkt 1-2 sporządzić przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane orzeczenie techniczne w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania przynależnych części obiektu budowlanego (wykupionych w ramach udziałów pomieszczeń) z uwzględnieniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, zawierające zwięzły opis techniczny, dane techniczno-użytkowe, rozkład obciążeń, oraz ustalił termin wykonania obowiązków do dnia 31 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 71 ust l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepis art. 71 ust 2 pkt l i 2 w/w ustawy określa, iż zmiana taka może polegać w szczególności na przeróbce pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczeniu do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczeniu pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne oraz podjęciu bądź zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Urządzenie w lokalach mieszkalnych I i II piętra biura użyteczności publicznej, urządzenie w wydzielonych częściach parteru, który był przeznaczony do zamieszkania zbiorowego (hotel) lokalu mieszkalnego oraz lokali użyteczności publicznej w postaci solarium i zakładu fryzjerskiego oraz urządzenie w garażu w piwnicy sali bankietowej stanowi właśnie taką zmianę sposobu użytkowania. Właściciele budynku mieszkalno-usługowego nie posiadają pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. W takim przypadku art. 71 ust 3 Prawa budowlanego zawiera odesłanie do art. 50 i 51 ustawy, które stosuje się odpowiednio. Prawidłowo więc organ I instancji uznał dokonane zmiany sposobu użytkowania za tzw. samowolne zmiany sposobu użytkowania i wydał decyzje nakładającą obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych zmian do stanu zgodnego prawem. Organ odwoławczy uchylił obowiązek nałożony w pkt 4 mej decyzji, gdyż orzeczenie techniczne, o którym mowa w pkt 3 >wać ma o dopuszczalności zmian sposobu użytkowania obiektu, się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, iż sam dostarczył organowi nadzoru budowlanego materiały we w postaci dokumentacji technicznej budynku mieszkalno-pwego jako dowód na przeprowadzone zmiany przez właścicieli a piwnicznej budynku. Zatem zarzut, iż dokumentacja techniczna jest wiarygodnym materiałem w sprawie nie znajduje potwierdzenia, interesie skarżącego było sprawdzenie, czy nabywane pomieszczenia posiadają zaświadczenie organu administracji architektoniczno-budowlanej o samodzielności lokalu mieszkalnego. Z umów sprzedaży wynika, iż odwołujący się nabył wyodrębnione pomieszczenia nie zaś lokal mieszkalny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. C. podniósł, iż w nabytych pomieszczeniach nie dokonywał żadnych przeróbek ani zmian konstrukcyjnych. Wyraził przekonanie, iż nie wyczerpał znamion wykroczenia z art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego i w związku z tym niesłusznie został na niego nałożony mandat karny. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późniejszymi zmianami). Stosownie do art 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12707). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Skarżący nie podniósł żadnych argumentów wskazujących na naruszenie prawa materialnego bądź procedury administracyjnej. Kwestionowanie przez W. C. legalności decyzji, nakładającej na niego obowiązki w celu doprowadzenia użytkowanych pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem, nie znajduje więc uzasadnienia. W postępowaniu administracyjnym w sposób bezsporny (zgodnie z zeznaniami złożonymi przez W. C. na rozprawie przed organem I instancji w dniu 25 lutego 2003 r.) ustalone zostało m. in., iż " pomieszczenia wykupione w 1983 r., które to według dostarczonej dokumentacji miały przeznaczenie na: pokój gościnny dwuosobowy (sklep), hali hotelowy wykorzystywane są obecnie odpowiednio na: biuro i solarium, natomiast wykupione w 1984 r. trzy pomieszczenia opisane w dostarczonej dokumentacji jako pokoje gościnne dwuosobowe odpowiednio na: pokoje mieszkalne. W stosunku do przedstawionej dokumentacji technicznej od strony północnej została zlikwidowana logia o szer. 1,21 m na całej długości ściany, zlikwidowane drzwi balkonowe a wykonana "nowa" przesunięta o ten wymiar ściana powiększyła powierzchnię 4 szt. dwuosobowych pokoi gościnnych. Pan W. C. nie posiada zaświadczenia stwierdzającego spełnienie art. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali jak również decyzji zezwalającej na zmianę dotychczasowego określonego w dokumentacji sposobu użytkowania lokalu, z uwagi że logia została zlikwidowana przed zakupem lokalu przez poprzedniego właściciela". Uprawnione było zatem stwierdzenie, iż również w części obiektu budowlanego należącej do skarżącego nastąpiła zmiana pierwotnie określonego sposobu jej użytkowania. Organ nadzoru budowlanego nałożył w związku z tym na skarżącego i właścicieli innych wyodrębnionych pomieszczeń, których sposób użytkowania został zmieniony bez stosownej zgody, obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do legalizacji zmian, stosując odpowiednio - stosownie do dyrektywy zawartej w art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 z późn. zm./ (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) - art. 51 ust l pkt 2 tejże ustawy. Zastosowanie wskazanych przepisów do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dokonanej przed wejściem ich w życie, czyli przed l stycznia 1995 r., nastąpiło w oparciu o art. 103 ust .2 i art. 107ust l w/w ustawy. Zważywszy na opisany wyżej zakres zmian funkcji obiektu, także w części zajmowanej przez skarżącego, w żadnym razie nie sposób uznać by w świetle art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, mogły one nie zostać zaklasyfikowane jako zmiana sposobu użytkowania. Przepis ten stanowi, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z posłużenia się przez ustawodawcę określeniem "w szczególności" oznacza, iż przytoczony przepis nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które traktowane są jako zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wymienione w tym przepisie rodzaje "przeróbek" lub zmieniające określone warunki rodzaje działalności zostały więc wymienione jedynie przykładowo. Zgodnie z ust. 3 cytowanego artykułu, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez zezwolenia właściwego organu art. 50, art. 51 i art. 57 ust 7 stosuje się odpowiednio. Nałożenie na właścicieli obiektu obowiązku wykonania określonych czynności w celu zalegalizowania dokonanych zmian stanowiło właśnie odpowiednie zastosowanie art. 51. Odniesienie się do stanowiska skarżącego wymaga po pierwsze zaakcentowania, iż wskazana ustawa, jak również wcześniej obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, póz. 229 ze zm.), nie przewiduje wygaśnięcia, czy też przedawnienia omawianej samowoli w związku ze zbyciem dotkniętego nią obiektu. Obowiązki związane z jej likwidacją (uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego przewidywało również prawo budowlane z 1974 r. w art. 44 i 45) przechodzą więc na nabywców obiektu bez względu na to, czy w momencie nabycia mieli świadomość jego pierwotnego, zgodnego z prawem przeznaczenia. Po wtóre, zważywszy opisany wyżej zakres zmian funkcji obiektu, także w części zajmowanej przez skarżącego, w żadnym razie nie sposób uznać by w świetle art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane mogły one nie zostać zaklasyfikowane jako zmiana sposobu użytkowania. Wobec braku w tym stanie rzeczy podstaw do kwestionowania zgodności z prawem decyzji kończącej administracyjny tok instancji, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto należy wskazać skarżącemu, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do żądanego w skardze weryfikowania mandatu za zmianę przeznaczenia użytkowanego obiektu budowlanego.