IV SA 2040/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk, Asesor WSA Irena Szczepkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, która nie wskazuje imiennie adresata obowiązku, może być uznana za prawidłową?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, która nie wskazuje imiennie osoby zobowiązanej do jej wykonania, jest wadliwa i narusza art. 107 § 1 Kpa. Brak oznaczenia podmiotu, na który nałożono obowiązek, wyklucza możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu oczywistej obrazy przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę drewnianej wiaty z murowanym kominem, wybudowanej na ich działce bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że obiekt został wzniesiony pod rządem Prawa budowlanego i wymagał pozwolenia. Skarżący argumentowali, że wiata nie jest trwale związana z gruntem i nie wymaga pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. B., T. G. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego- I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. B., T. G. oraz M. B. kwoty po 10,00 złotych (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. Orzeka, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. IV SA 2038-2040/02 Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr "[...]"z dnia 22 lutego 2002 roku, na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U z 2000 r Nr 106 póz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu sprawy wybudowania drewnianej wiaty na działce stanowiącej własność E. B., T. G. i M. B. nakazano - "rozebrać drewnianą wiatę wraz z murowanym kominem znajdującą się na działce nr 153/67 w obr. E. gm. P. W motywach decyzji powołano się na dokonaną, w dniu 26 października 2001 r., kontrolę w terenie, w czasie której stwierdzono, że na w/w działce wzniesiono, bez wymaganego pozwolenia na budowę, wiatę wraz z kominem. Działka ta została zakupiona przez obecnych właścicieli w 2000 r., jako niezabudowana. W tej sytuacji, w ocenie organu I instancji, wydanie nakazu rozbiórki uzasadnia przepis art. 48 Prawa budowlanego. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 kwietnia 2002 roku, po rozpatrzeniu odwołania E. B., T. G. oraz M. B., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym jest fakt wybudowania wiaty pod rządem ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U z 2000 r Nr 106 póz. 1126 ze zm./ wobec czego wydanie nakazu rozbiórki jest uzasadnione albowiem wybudowanie tego rodzaju obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący E. B., T. G. oraz M. B. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Według twierdzeń skarżących wiata stanowi naturalna ochronę przed warunkami atmosferycznymi, nie jest trwale połączona z gruntem zaś znajdujący się wewnątrz wiaty grill ogrodowy, jako obiekt małej architektury, nie wymaga uzyskania pozwolenia na jego budowę. Stąd też, w ocenie skarżących, organy winne odstąpić od orzeczenia rozbiórki. Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1270/) zobowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z oczywistą obrazą art. 107 § l Kpa. Decyzja organu I instancji, po powołaniu podstawy prawnej, zawiera następujące rozstrzygnięcie: "po rozpatrzeniu sprawy wybudowania drewnianej wiaty z murowanym kominem na działce nr 153/67 w obr. E. Gm. P., stanowiącej własność E. B., T. G. i M. B. nakazuje się rozebrać drewnianą wiatę wraz z murowanym kominem znajdującą się na działce nr 153/67 w obr. E. gm. P. Analiza tak sformułowanego rozstrzygnięcia wykazuje, że obejmuje ono jedynie przedmiot sprawy oraz nakłada obowiązek bezosobowo ("nakazuje się"), bez wskazania adresata decyzji. W istocie więc rozstrzygnięcie nie określa osoby (z imienia i nazwiska), na której spoczywa obowiązek wykonania orzeczonego nakazu. Tym samym, z literalnego brzmienia decyzji, nie wynika na kogo organ nałożył obowiązek wykonania nakazu rozbiórki. Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest oczywiście wadliwe i podjęte zostało z naruszeniem przepisu art. 107 § l Kpa. Należy przypomnieć, że decyzja administracyjna jako akt władczy i jednostronny kończy postępowanie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej i orzekając o określonym nakazie winna określić do kogo (imiennie) nakaz ten jest skierowany. Brak oznaczenia podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej), na który nałożono określony obowiązek, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wyłącza w ogóle możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Oceny tej nie podważa bezsporna okoliczność, że decyzja doręczona została skarżącym oraz okoliczność, wyeksponowana w decyzji, o wybudowaniu wiaty na działce, stanowiącej współwłasność wymienionych przez organ osób. Samo bowiem doręczenie decyzji stronom nie może być utożsamiane z nałożeniem obowiązku na te strony, jeżeli w treści tej decyzji nie wymieniono konkretnej osoby, na której spoczywa ten obowiązek. Podobnie wskazanie w decyzji współwłaścicieli nieruchomości nie może być utożsamiane (w sposób dorozumiany) z nałożeniem na nich obowiązku rozebrania samowolnie wzniesionego obiektu na tej nieruchomości. Omawiany brak decyzji powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca j ą decyzja organu I instancji, już tylko z tego względu, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. c cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od tego podnieść należy, że w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w istocie nie ustalono daty wybudowania spornej wiaty z naruszeniem art. 7, 77 kpa. Wprawdzie organ I instancji powołał się na datę zakupu niezabudowanej działki w 2000 roku zaś organ odwoławczy przyjął, że bezspornym jest fakt wybudowania wiaty pod rządem ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, to jednak tego rodzaju ustalenia nie mogą być uznane za wystarczające. Ustalenie daty wybudowania obiektu nie może być dorozumiane i nie może jedynie wynikać z zapisu w akcie notarialnym o nabyciu niezabudowanej działki. Niezbędne jest bowiem precyzyjne ustalenie tej daty dostępnymi środkami dowodowymi względnie oświadczeniem inwestora czego dotychczas organy obydwu instancji nie dokonały. Stąd też rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organów będzie uzupełnienie postępowania dowodowego a w tym jednoznaczne ustalenie osoby inwestora oraz daty wybudowania obiektu. W przypadku ewentualnego orzeczenia nakazu rozbiórki konieczne będzie wskazanie osoby na którą obowiązek ten zostaje nałożony. Nie mogły natomiast odnieść zamierzonego skutku wywody skarżących wykazujące, że wzniesiona wiata nie jest trwale związana z gruntem, oraz że jest obiektem tymczasowym, służącym codziennej rekreacji. Wywody te nie podważają prawidłowego stanowiska organu, iż również wzniesienie takiego obiektu wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy skoro rozstrzygnięcie sprawy wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej ich oceny należało na podstawie art. 145 § l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt. II sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonywaniu decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt. III sentencji) uzasadniają przepisy art. art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło