IV SA 2041/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-12-10

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Tadeusz Lipiński, Irena Szczepkowska, Karolina Hrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu drugiej instancji uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego po terminie, jest dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jego nieważności?
Ratio decidendi
Rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie, bez wcześniejszego wydania postanowienia o przywróceniu terminu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie działanie organu drugiej instancji prowadzi do niedopuszczalnej weryfikacji w postępowaniu zażaleniowym postanowienia ostatecznego. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji, wydane z naruszeniem tych zasad, podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na nich grzywnę w celu przymuszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nieprawidłowości w sposobie ustalenia wysokości grzywny. Skarżący wnieśli skargę na postanowienie organu drugiej instancji, zarzucając pominięcie informacji o usunięciu obiektu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA AsesorWSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Tadeusz Lipiński Irena Szczepkowska (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku; III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia "[...]" r. nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 32, art.64 a § l i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110, póz. 968 z późn. zm), nałożył na S. i M. J. karę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym znak "[...]" z dnia "[...]" r. wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym stronom prawie wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za pośrednictwem organu, który je wydał, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Na powyższe postanowienie S. i M. J. wnieśli w dniu 14 kwietnia 2003 r. zażalenie wnosząc o jego uchylenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia "[...]" r., nr "[...]", wydanym na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ I instancji nałożył na żalących się grzywnę w wysokości 3000 PLN bez jakiegokolwiek wyliczenia jej wysokości stosownie do treści art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano nadto, że w aktach sprawy brak jest protokołu spisanego w obecności strony bądź jego pełnomocnika, z którego jednoznacznie wynikałoby jakie wymiary posiada obiekt objęty tytułem wykonawczym. M. i S. J. wnieśli skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania wszczętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili, że organ II instancji całkowicie pominął i zignorował zawartą w zażaleniu informację o usunięciu przez nich obiektu będącego przedmiotem postępowania z działki nr "[...]", a wydane rozstrzygnięcie oparł jedynie na stwierdzonej nieprawidłowości w sposobie ustalenia wysokości grzywny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.). Zgodnie z art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem. Badając zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organy administracji publicznej wydając postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia są związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stosownie do pouczenia zawartego w postanowieniu organu I instancji skarżącym przysługiwało prawo wniesienia zażalenia, za pośrednictwem tegoż organu, do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Jak wynika z przedłożonych sądowi akt administracyjnych przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącym dnia 4 kwietnia 2003 r., natomiast zażalenie zostało wniesione 14 kwietnia 2003 r. (data stempla pocztowego), a zatem z przekroczeniem ustawowego siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął z dniem 11 kwietnia 2003 r. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu broni instytucja przywrócenia terminu ( art. 58 kpa), jednak z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący zwracali się do organu II instancji o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i aby organ ten wydał postanowienie o przywróceniu terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. To z kolei oznacza, że wzruszenie takiego postanowienia może nastąpić tylko na zasadach określonych w rozdziałach 12 lub 13 Działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, z poźn. zm.), o ile zachodzą ku temu przesłanki ustawowe. Stosownie do art. 134 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 kpa. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia ostatecznego, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § l kpa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał zażalenie wniesione po terminie bez wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) w związku z art. 156 § l pkt 2 kpa, orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II sentencji) oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt III sentencji) podjęte zostało na podstawie art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. \ [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło