IV SA 2042/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Grażyna Wojtyszek Alicja Jaszczak-Sikora (Spr.) Irena Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. L. i K. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz M. L. i K. L. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie: W dniu 8 marca 2001 r. , na wniosek K. i R. W. oraz T. i L. G., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki Nr 47/1 położonej O. przy ul. "[...]" . W toku tego postępowania, postanowieniem z dnia 23 maja 2001r. Nr "[...]", Prezydent Miasta O. nałożył na inwestorów obowiązek wykonania raportu oddziaływania obiektu na środowisko ustalając szczegółowo zakres raportu. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby postanowienie to zostało zmienione lub uchylone. Ostateczną decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 17 sierpnia 2001 r. nr "[...]" ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania wymienionego terenu dla inwestycji polegającej na budowie 3 - stanowiskowego zakładu usługowego wymiany i naprawy ogumienia (bez bieżnikowania) oraz diagnostyki samochodowej . Decyzją Nr "[...]" z dnia 19 lipca 2002r. Prezydent Miasta O., na wniosek K. i R. W. oraz T. i L. G. , zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę obiektu na przedmiotowej działce. Na skutek odwołania M. i K. L. oraz A. i N. L. decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia 18 września 2002r. nr "[...]" i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził oczywistą niezgodność pozwolenia na budowę z ustalonymi warunkami zabudowy i zagospodarowania. Wojewoda stwierdził ponadto, że inwestor nie wykonał obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko, nałożonego postanowieniem Prezydenta Miasta O. z dnia 23 maja 2001 r. Organ II instancji wskazał, że w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, możliwe będzie wydanie pozwolenia na budowę zakładu tylko 3- stanowiskowego , co istotnie ograniczy wielkość obiektu oraz jego uciążliwość, przy założeniu, że wymagany raport oddziaływania na środowisko dopuści lokalizację inwestycji na przedmiotowej działce. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta O. decyzją nr "[...]" z dnia 24 grudnia 2002r. zatwierdził projekt budowlany obejmujący projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczne konstrukcyjny budynku magazynu opon i obsługi samochodów osobowych oraz projekty budowlane kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przyłącza wodociągowego, drogi i wstępną ocenę warunków gruntowo- wodnych , wydając pozwolenie na budowę pierwszego etapu serwisu ogumienia i diagnostyki samochodowej ( bez bieżnikowania) - 2 stanowiska obsługi samochodów osobowych oraz magazyny opon zużytych i nowych . Organ wskazał, że projekt budowlany został skorygowany przez projektanta z uwzględnieniem wskazań zawartych we wcześniejszej decyzji Wojewody . Decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r. nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję wskazując w uzasadnieniu, że projekt zagospodarowania terenu , uzgodniony i dołączony do dokumentacji, obejmuje całe zamierzenie inwestycyjne , podzielone na dwa etapy. Projekt będący przedmiotem zatwierdzenia obejmuje tylko pierwszy etap dotyczący budowy budynku z dwoma stanowiskami obsługi samochodów osobowych z wymianą opon i diagnostyką oraz magazynu opon używanych i nowych . Drugi etap budowy budynku socjalno- biurowego oraz jednostanowiskowej hali obsługi samochodów ciężarowych nie jest objęty zaskarżoną decyzją. Ponadto organ powołał się na to, że funkcjonowanie zakładu nie będzie powodowało nadmiernych zanieczyszczeń środowiska, co wynika z założonego profilu usług. Wody opadowe zostaną odprowadzone zgodnie z opinią geologiczną. Na decyzję Wojewody M. i K. L. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie W skardze zarzucali, iż organ wydał pozwolenie na budowę z naruszeniem art. 35 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane , ponieważ projektowana inwestycja jest umiejscowiona na terenie zieleni nieurządzonej, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZN - 14. Planowane zagospodarowanie działki nie wynika z funkcji potrzeb sąsiedniego terenu baz i składów PS - 17 . Nadto zarzucali, że linia rozgraniczająca te tereny została wymazana, a nakreślona nowa nie pokrywa się z linią na planie. Zarzucali także, że naruszony został art. 34 ust. l prawa budowlanego, gdyż obiekt, na którego budowę zostało wydane pozwolenie jest usytuowany niezgodnie ze wskazaniem lokalizacyjnym i faktycznie znajduje się o około 200 m. od właściwej lokalizacji. Niezależnie od tego skarżący wskazywali, że został naruszony przepis art. 51 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 200Ir. Prawo ochrony środowiska , gdyż inwestor nie wykonał raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Skarżący wskazywali również , że organ naruszył art. 33 ust. 2 pkt l prawa budowlanego, ponieważ uzgodnienie z Zakładem Energetycznym zostało dołączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dopiero na skutek ich wcześniejszego odwołania od decyzji Nr "[...]" choć projekt sieci elektroenergetycznej był wykonany już 29.03.2002r. W projekcie bark jest też charakterystyki energetycznej i ekologicznej, co może wskazywać na chęć ukrycia przez inwestorów przewidywanego dużego zużycia prądu. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej pozwala na zajęcie stanowiska, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U 153, póz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 35 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U z 2003r. Nr 207, póz. 2016), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, nakładał na organ obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czy projekt zagospodarowania działki jest zgodny, nie tylko z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale także z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska. Przepis ten wymagał też sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Dokumentacja dołączona do akt sprawy wskazuje, że organ wydający pozwolenia na budowę obowiązku tego zaniedbał. W decyzji z dnia 18 września 2002 r. Wojewoda wyraźnie wskazał na konieczność sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Zakres raportu został szczegółowo określony w postanowieniu Prezydenta Miasta O. z dnia 23 maja 2001 r. Organ wywiódł też, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę trzystanowiskowego zakładu usługowego będzie możliwe przy założeniu, że raport oddziaływania na środowisko dopuści lokalizację inwestycji na przedmiotowej działce. Z akt sprawy nie wynika, aby postanowienie nakładające obowiązek sporządzenia raportu zostało wyeliminowane z porządku prawnego. Wbrew wywodom organu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji zakres przedmiotowego raportu był znacznie szerszy aniżeli tylko wpływ inwestycji na stosunki wodno- gruntowe. Postanowienie szczegółowo w punktach od l do 7 określiło zakres raportu. Zgodnie z treścią art. 126 k.p.a. w związku z art. 110 k.p.a. organ, który je wydał był nim związany i nie mógł , na podstawie pisemnej opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej, Inwestycji i Ochrony Środowiska, zwolnić inwestorów z wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem. Twierdzenie służb ochrony środowiska o braku negatywnego wpływu inwestycji na środowisko, zawarte w tymże piśmie, a wywiedzione z wstępnej oceny warunków gruntowo - wodnych, nie mogło stanowić podstawy do wydania pozwolenia na budowę, skoro w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie zobowiązujące inwestorów do wykonania raportu. Organ nie może skutecznie powoływać się na treść § l pkt 10 litera "m" rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji ( Dz. U Nr 93, póz. 589) w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U Nr 179, póz. 1490, skoro nie zostało wyeliminowane z porządku prawnego postanowienie nakładające na inwestorów obowiązek wykonania raportu oddziaływania na środowisko. Obowiązek ten został bowiem ustalony w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania w postanowieniu, którym organ był związany. Postanowienie to organ wydał na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U Nr 109, póz. 1157). Przepis ten w ust. 3 stanowił, że jeśli stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , raport taki powinien być sporządzony także w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dotyczącym tego samego przedsięwzięcia. Obowiązek taki wynikał również z art. 51 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U Nr 62, póz. 627), obowiązującej w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji. Organy rozpoznające sprawę w obu instancjach bezpodstawnie uznały, że funkcjonowanie zakładu nie będzie powodowało nadmiernych zanieczyszczeń środowiska, co wynika z założonego profilu usług i pominęły fakt, że wymagany raport nie został przez inwestorów sporządzony. W tych okolicznościach należało uznać, że organy rozpoznające sprawę naruszyły wymienione powyżej przepisy powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Te ostanie normy nakładają na organ rozpoznający sprawę obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tymczasem organy zakładając, że pisemna opinia służb ochrony środowiska zwalnia inwestora z obowiązku wykonania raportu, o którym mowa w postanowieniu z dnia 23 maja 200Ir. , nie poczyniły żadnych ustaleń w celu jednoznacznego wyjaśnienia w jaki sposób planowana inwestycja będzie oddziaływała na środowisko. Było to uchybienie mające wpływ na rozstrzygnięcie tym bardziej że , niezależnie od przytoczonych już argumentów, wstępna ocena warunków wodno- gruntowych zakładała potrzebę wykonania dodatkowych badań geologicznych , na etapie projektu budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym będzie poczynienie ustaleń i dokonanie oceny , czy projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany są zgodne z wymogami stawianymi przez art. 34 i art. 35 Prawa budowlanego, w szczególności w zakresie zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. W powyższych okolicznościach, mimo iż skarżący nie wykazali zasadności pozostałych zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § l pkt " a" i "c" ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.