IV SA 2123/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-06-17
Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak, Urszula Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli późniejsze zmiany w prawie budowlanym przewidują możliwość legalizacji takich obiektów?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli brak jest takiego pozwolenia lub zgłoszenia. Okoliczności popełnienia samowoli budowlanej, potencjalne straty finansowe inwestora, czy też późniejsze zmiany w przepisach prawa budowlanego umożliwiające legalizację, nie mogą wpływać na decyzję o rozbiórce, jeśli postępowanie zostało wszczęte i zakończone przed wejściem w życie nowych przepisów.Stan faktyczny
Skarżący S. M. wybudował samowolnie obiekt budowlany dobudowany do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że samowola budowlana wynikła z nieznajomości przepisów i że planowane zmiany w prawie budowlanym pozwolą na legalizację obiektu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Dnia 17 czerwca 2004 r. Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Hanna Raszkowska Katarzyna Matczak (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - - skargę oddala.
Decyzją z dnia l kwietnia 2003r.,działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze zm), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał S. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce nr 8-88 przy ul. "[...]" w M.
W uzasadnieniu, organ I instancji podał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że jesienią 2002r. S. M. wybudował na wskazanej wyżej działce obiekt budowlany dobudowany do budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Parterowy budynek o wymiarach 8,80 x 5,70 m bez podpiwniczenia, o ścianach z bloczków gazobetonowych z wieńcem żelbetonowym i stropem wyposażony jest w okna i stalowe wrota. Obiekt nie jest wykończony, nie posiada posadzek, pokrycia dachu, tynków wewnętrznych i zewnętrznych.
W odwołaniu od wskazanej decyzji S. M. wnosząc o jej uchylenie, podał, że wydana decyzja organu I instancji jest niesłuszna z logicznego punktu widzenia. Wyjaśnił, że obiekt, o którego rozbiórce orzeczono, został dobudowany do domu w celu zagospodarowania terenu i uzyskania tarasu oraz garażu. Wskazał, że samowola budowlana wynikła z nieznajomości przepisów prawa budowlanego, gdyż teren na którym wybudował obiekt w planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod budownictwo. Na tej podstawie uważał, że budowa skromnego obiektu mieści się w ramach pozwolenia budowlanego, które uzyskała jego matka w 1985r. na budowę domu mieszkalnego. Podniósł, że ewentualna rozbiórka wiązałaby się ze 100% stratą materiałów , natomiast proponowane przez Sejm zmiany w prawie budowlanym przewidują, że rozbiórką mają być objęte tylko te obiekty, które zostały wzniesione w miejscu niedozwolonym przez plan zagospodarowania przestrzennego oraz wzniesione niezgodnie ze sztuką budowlaną.
Rozpatrując odwołanie decyzją z 8 maja 2003. Nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, gdyż S. M. w oświadczeniu złożonym w dniu 25 marca 2003r. podczas wizji lokalnej przyznał, że obiekt budowlany został wzniesiony przez niego jesienią 2002r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że przepis art. 48 Prawa
budowlanego z 1994r. nie pozostawia organowi nadzoru budowlanego żadnej swobody w ocenie czy samowola budowlana ma podlegać rozbiórce, czy też nie. Jedynym kryterium w tej sprawie jest brak pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jeśli przepisy prawa wymagają takiego zgłoszenia. Poza tym powołany wyżej przepis nie dopuszcza żadnej legalizacji wzniesionego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, iż z uwagi na wszczęcie i zakończenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w tej sprawie mogą być stosowane jedynie te przepisy, które obowiązują w chwili orzekania przez organy nie zaś przepisy, które jeszcze nie weszły w życie.
W skardze z dnia 5 czerwca 2003r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, S. M. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, gdyż z logicznego punktu widzenia jest ona niesłuszna. Powtórzył w całości argumenty zawarte w odwołaniu. Po raz kolejny podkreślił, że samowola budowlana jest następstwem nieznajomości przepisów prawa budowlanego oraz zwrócił uwagę, że zmiana przepisów prawa budowlanego, która oczekuje na wejście w życie pozwala na legalizację samowoli budowlanych, jeżeli nie są one zlokalizowane w miejscu niedozwolonym przez plan zagospodarowania przestrzennego oraz wybudowane niezgodnie ze sztuką budowlaną.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zarzuty skargi zostały w sposób merytoryczny omówione w zaskarżonej decyzji, bowiem stanowią powielenie zarzutów odwołania w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej
sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że dobudowany do budynku mieszkalnego obiekt budowlany skarżącego o wymiarach 8,80 x 5,70 m wzniesiony został bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, wymaganego przez art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze zm), jesienią 2002r. stosownie do oświadczeniem strony skarżącej z dnia 25 marca 2003r.
Wobec powyższego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 tej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki , przewidziany cytowanym przepisem ma charakter bezwzględny, a jego jedyna przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę albo stosownego zgłoszenia, bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany.
Z tego też powodu okoliczności w jakich doszło do popełnienia samowoli budowlanej, jak również ewentualne obciążenia finansowe związane z koniecznością rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, jakie będzie musiał ponieść inwestor, nie mogą spowodować odstąpienia od wydania nakazu. O konieczności rozbiórki decyduje bowiem wskazany wyżej przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego.
W niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że dobudowany obiekt określany mianem "garażu", a spełniający funkcję także tarasu jest wybudowany na terenie, dla którego zapis w planie zagospodarowania przestrzennego miasta M. przewiduje zabudowę, bowiem jak wskazano wyżej stosownie do art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, w których enumeratywnie wyliczono obiekty, które nie wymagaj ą uzyskania takiego pozwolenia na budowę, jak również wymagaj ą jedynie zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno - budowlanemu. Dobudowany obiekt, jak wynika z przeprowadzonego postępowania w tej sprawie, nie mógł być zaliczony do żadnego z obiektów, na który wybudowanie nie jest wymagane pozwolenie, czy też zgłoszenie.
Wskazana przez stronę skarżącą okoliczność oczekiwania na wejście w życie zmian do ustawy prawo budowlane, które będą umożliwiały legalizowanie samowoli budowlanych, pod warunkiem, że obiekty nie będą zlokalizowane na terenie, dla którego zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego nie będą przewidywały takiej zabudowy oraz wybudowane niezgodnie ze sztuką budowlaną, nie może mieć znaczenia dla przedmiotowej sprawy,
bowiem, jak wskazano wyżej, sądy administracyjne upoważnione zostały jedynie do kontroli legalności wydawanych aktów administracyjnych m.in. decyzji administracyjnych, nie zaś do dokonywania oceny słuszności zastosowanych przepisów prawa. Oznacza to, że Sąd bada zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego zaskarżonych aktów administracyjnych obowiązujących w dniu podejmowania rozstrzygnięć w tej sprawie. W dacie podjętego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie tj. w dniu 8 maja 2003r. przepisy prawa budowlanego z 1994r. nie przewidywały żadnej możliwości legalizowania samowoli budowlanych. Możliwość taką ustawodawca wprowadził mocą zapisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, póz. 718), która to ustawa weszła w życie z dniem 10 lipca 2003r., a zatem po ostatecznym rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy. Z brzmienia art. 7 ust. l tej ustawy wynika także, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie sprawa została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie cytowanej wyżej ustawy, a zatem jej zapisy nie mogą mieć zastosowania.
W świetle powyższego, uznać należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakazującą stronie skarżącej rozbiórkę dobudowanego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr 8-88 przy ul. "[...]" w M., nie narusza prawa.
Z tych też przyczyn, skarga, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło