IV SA 2581/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-07-29

Skład orzekający: Janina Kosowska, Maria Matyja, Beata Jezielska, Romualda Gumińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do wydania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanych instalacji grzewczych, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 55 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy słusznie uznał, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie samowolnie wykonanych instalacji grzewczych nie podlegał rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ nie zachodziły przesłanki określone w art. 55 Prawa budowlanego. W związku z brakiem ustawowego umocowania organu do wydania takiej decyzji, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Uchylenie decyzji organu I instancji było prawidłowe.
Stan faktyczny
Inwestorzy zwrócili się o pozwolenie na użytkowanie samowolnie wykonanych instalacji grzewczych. Starosta wydał pozwolenie, uznając, że instalacje są bezpieczne. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie ustawy o własności lokali i brak czynnego udziału stron. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa nie podlega rozstrzygnięciu organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestorzy zaskarżyli decyzję Wojewody do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia SO del. Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska (spr.) Maria Matyja Beata Jezielska Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2004 r., sprawy ze skargi J. B. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie instalacji grzewczej - oddala skargę. We wniosku z dnia 11 kwietnia 2003 r. J. B. i S. K. zwrócili się do Starosty B. z prośbą o wydanie pozwolenia na użytkowanie instalacji grzewczych w lokalach mieszkalnych nr 8/1 i nr 8/5 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w miejscowości P., gmina B. Po rozpatrzeniu wniosku, Starosta B., działając na podstawie art. 59 ust. l w związku z art. 49 ust. l i art. 58 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.), decyzją z dnia 17 kwietnia 2003 r., udzielił wskazanym wyżej inwestorom pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na wykonaniu instalacji grzewczych etażowych we wskazanych wyżej lokalach mieszkalnych. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia 17 lutego 2003 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2002 r., "[...]", nakazał opracowanie orzeczenia o stanie technicznym instalacji ogrzewania etażowego w lokalach mieszkalnych nr 8/1 i nr 8/5. Z przedłożonego orzeczenia wynika, że instalacja spełnia swoje podstawowe zadanie, jest w dobrym stanie technicznym i jest bezpieczna w eksploatacji, ponadto odłączenia od istniejących pionów dokonano bez naruszenia jakichkolwiek elementów instalacji wspólnej. W związku z powyższym, organ I instancji postanowił udzielić inwestorom pozwolenia na użytkowanie wskazanych instalacji grzewczych. Odwołanie od decyzji Starosty B. złożyła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, Oddział Terenowy w O., Gospodarstwo Skarbu Państwa w B. z/s w M. Odwołująca się, zarzucając wskazanej wyżej decyzji naruszenie przepisu art. 3 ust. l w związku z art. 5, 6 i 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym sprawy pomiędzy Agencją, a małżonkami T. i J. B. oraz A. i S. K. o zapłatę, w której Sąd rozstrzygnie czy pozwani mogli dokonać samowolnego odłączenia od sieci centralnego ogrzewania bez uzyskania zgody pozostałych właścicieli i czy w związku z tym, Agencji, jako dostawcy energii cieplnej przysługuje roszczenie o zapłatę. W uzasadnieniu odwołania Agencja wskazała, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1997 r., sygn. akt III CZP 36/97, po wejściu w życie ustawy o własności lokali, właściciel lokalu nie może bez zgody pozostałych właścicieli odłączyć swojego lokalu mieszkalnego od zainstalowanej w budynku instalacji centralnego ogrzewania i przy jej wykorzystaniu zastosować inny rodzaj ogrzewania. W niniejszej sprawie zgody takiej nie udzieliła odwołująca się, która jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych w budynku nr 8. Agencja wskazała ponadto, że z naruszeniem art. 10 kpa, nie była informowana o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, nie została jej również doręczona zaskarżona decyzja, o której istnieniu dowiedziała się dopiero w dniu 14 maja 2003 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § l pkt 2 w związku z art. 105 kpa, decyzją z dnia 10 czerwca 2003 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana przez Starostę B. bez postawy prawnej, ponieważ wniosek inwestorów dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, że przepis art. 55 prawa budowlanego, który powinien stanowić w niniejszej sprawie podstawę prawną wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie ma w niej zastosowania z uwagi na brak określonych w nim przesłanek. Z tych też przyczyn, postępowanie wszczęte na wniosek inwestorów podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. W skardze z dnia 7 lipca 2003 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. B. i S. K. wyjaśnili, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002 r., wszczęte zostało postępowanie mające doprowadzić do zatwierdzenia użytkowania wykonanych przez nich instalacji grzewczych. W tym celu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał przedłożyć orzeczenie o stanie technicznym funkcjonującej instalacji centralnego ogrzewania w lokalach nr l i nr 5 oraz o wpływie odłączenia na obieg całej instalacji grzewczej w całym budynku. Po przedłożeniu wymaganej ekspertyzy, Starosta B. udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie instalacji grzewczych etażowych, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia 13 maja 2003 r. umorzył postępowanie w tej sprawie. Skarżący wskazali, iż wszystkie wymogi zostały przez nich spełnione, dlatego też decyzja Wojewody i jej uzasadnienie jest dla nich niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę. Wojewoda podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Wskazać należy, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest jedną z form zakończenia procesu inwestycyjnego. Formą, wymaganą jednak tylko w ściśle określonych sytuacjach. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy słusznie uznał, że w sprawie, która dotyczy robót budowlanych polegających na samowolnym wykonaniu instalacji grzewczych, wydanie pozwolenia na użytkowanie powinno nastąpić na podstawie art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.). Orzekanie o wskazanym pozwoleniu w oparciu o powołany wyżej przepis możliwe jest jednak wyłącznie w określonych w nim sytuacjach, a mianowicie gdy: właściwy organ nałożył taki obowiązek w pozwoleniu na budowę, właściwy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę, właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 lub art. 71 ust. 3 ustawy, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. l ustawy, - przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przez wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie, żadna z powyższych podstaw nie wystąpiła. Skoro natomiast brak było okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie, postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżących, należało umorzyć na podstawie art. 105 Kpa, co też słusznie uczynił organ odwoławczy. Konieczność umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wynikała bowiem z braku ustawowego umocowania organu administracji architektoniczno-budowlanej do orzekania o pozwoleniu na użytkowanie. Jeżeli bowiem nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przytoczonym wyżej przepisie art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie nie może powodować podjęcia decyzji administracyjnej o wydaniu takiego pozwolenia lub o odmowie jego wydania. Organ administracyjny nie posiada bowiem wówczas kompetencji do podejmowania decyzji administracyjnej. Tym samym, prawidłowe było również uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, wydanej w oparciu o przepisy, które z uwagi na charakter niniejszej sprawy nie miały do niej zastosowania. Sprawa ta nie dotyczyła bowiem obiektu budowlanego, którego rozbiórki nie można było nakazać z uwagi na upływ 5 lat od dnia zakończenia jego budowy, a którego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, lecz samowolnie wykonanych w obiekcie budowlanym instalacji grzewczych, do których zastosowanie miałby przepis art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdyby istniały określone w nim przesłanki. W świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zarzucenia organowi II instancji naruszenia prawa w stopniu powodującym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło