IV SA 2830/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Bogusław Jażdżyk (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za IV kwartał 2002 r.: oddala skargę. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2003r. Nr "[...]" Marszałek Województwa po rozpatrzeniu wniosku Gminy i Miasta S. z dnia 22 stycznia 2003r. odmówił odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej w wysokości 22400,00 zł za prowadzanie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w IV kwartale 2002r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż strona w złożonym wniosku podała, że zadanie inwestycyjne "Sieć kanalizacji sanitarnej z oczyszczalnią ścieków miasta S." zostało zrealizowane w pełnym zakresie i w dniu 30 września 2002r. odebrane i przekazane do eksploatacji. W uzupełnieniu wniosku Gmina przedłożyła harmonogram, z którego wynika, że prowadzi ponadplanowo przedsięwzięcie polegające na przyłączeniu przykanalików do zrealizowanej sieci, a przekazanie oczyszczalni do użytku przewidziane jest na 30 czerwca 2003r. W ocenie organu I instancji przedsięwzięcie zostało zakończone w dniu 30 września 2002r., tj. w momencie odbioru oczyszczalni ścieków. Z przedłożonego zaś w dniu 24 marca 2003r. harmonogramu wynika, iż strona realizuje ponadplanowo przedsięwzięcie polegające na przyłączeniu przykanalików do zrealizowanej sieci kanalizacyjno-sanitarnej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina S. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że wnioskiem z dnia 22 stycznia 2003r. Gmina S. zwróciła się o odroczenie terminu płatności opłat za korzystanie ze środowiska do 30 czerwca 2003r. Wniosek ów dotyczył odroczenia terminu płatności opłat za korzystanie ze środowiska w kwocie 103 093,20zł, obejmującej cały rok 2002. Podano również, iż Marszałek Województwa w swych decyzjach orzekł wybiórczo o odmowie odroczenia opłat za korzystanie ze środowiska za II i IV kwartał 2002r., nie odnosząc się do całości przedmiotu wniosku. Ponadto, Gmina S. zrealizowała terminowo inwestycję, która doprowadziła z dniem 16 grudnia 2002r. do fizycznej likwidacji punktów zrzutowych ścieków nie oczyszczonych będących przedmiotem naliczania opłat. Podany termin 30 czerwca 2003r. uzasadniony jest całokształtem uporządkowania gospodarki ściekowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją Nr "[...]" z dnia 20 maja 2003r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż jednym z koniecznych warunków do odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej jest terminowa realizacja inwestycji, która ma usunąć przyczyny ponoszonych opłat. Przy czym termin płatności opłat podwyższonych może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia. Z pierwotnie złożonego harmonogramu wynikało, że zakończenie inwestycji przewidziano na 30 września 2002r., natomiast w jednym z kolejnych harmonogramów strona przesunęła termin zakończenia inwestycji na 30 czerwca 2003r. Zdaniem organu II instancji pierwszy ze złożonych harmonogramów winien stanowić podstawę do oceny terminowości inwestycji. Kolegium argumentowało dalej, że odroczenie terminu płatności nie może dotyczyć IV raty za rok 2002r., skoro w tym czasie inwestycja powinna być już zakończona. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze Gmina S. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji. Powtórzono argument odwołania, dotyczący wybiórczego orzeczenia w decyzjach obejmującego jedynie odmowę odroczenia opłaty za II i IV kwartał 2002r. Podczas, gdy strona wnioskowała o odroczenie terminu płatności opłaty za cały 2002r. Jako podstawę prawną tego odroczenia podano art. 5 ust. l i 3 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 233, póz. 1957). Argumentowano dalej, iż organy administracji orzekające w niniejszej sprawie niewłaściwie zinterpretowały, iż termin zakończenia realizacji inwestycji winien przypaść na dzień 30 września 2002r. tj. z dniem odbioru końcowego oczyszczalni ścieków z kanalizacją. W przedłożonym harmonogramie poinformowano, o całości inwestycji, która obejmowała budowę sieci kanalizacyjnej oraz przykanalików i ich przyłączenie do zrealizowanej sieci. Natomiast proponowana data odroczenia opłaty na dzień 30 czerwca 2003r. związana jest kompleksowym uregulowaniem gospodarki ściekowej na terenie miasta S. Wyjaśniono również, iż termin realizacji inwestycji nigdy nie uległ zmianie w stosunku do umowy kontraktowej zawartej przez Gminę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Odstępstwa od pierwotnego harmonogramu realizacji inwestycji spowodowane są wyłącznie przez właścicieli nieruchomości, na których spoczywa obowiązek podłączenia budynków do przykanalików. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło nadto, że skoro termin realizacji inwestycji upłynął 30 września 2002r., a inwestycja ta nie spowodowała usunięcia przyczyn ponoszonych opłat to brak jest. jakichkolwiek podstaw do ubiegania się o odroczenie opłaty. Wywodzono, iż nie jest zasadny argument skargi nakierowany na brak rozstrzygnięcia o żądaniu strony w całości oraz zwrócono uwagę na obowiązek kwartalnego odraczania opłat za korzystanie ze środowiska. Wskazano, iż organ I instancji rozstrzygnął decyzjami wnioski skarżącego dotyczące odroczenia terminu płatności za poszczególne kwartały 2002r. Kolegium podniosło dalej, że w przypadku wydania kolejnych decyzji dotyczących odroczenia opłat za te same kwartały w obrocie prawnym obowiązywałoby kilka decyzji dotyczących tego samego przedmiotu sprawy. Nadmieniono wreszcie, że wniosek o odroczenie opłaty podwyższonej za IV kwartał 2002r. nie jest zasadny, gdyż strona przewidziała zakończenie inwestycji na 30 września 2002r. W związku z powyższym dalej prowadzone pracę przekraczały już ten termin, co stanowiło nieterminową realizację przedsięwzięcia. Wywodzono, iż nawet przyjmując, że Gmina zrealizowała inwestycję 16 grudnia 2002r. (podany przez Gminę termin likwidacji punktów zrzutowych ścieków) i z tą datą ustała przyczyna ponoszenia opłat podwyższonych, to odroczenie nie mogło nastąpić ze względów formalnych. Mianowicie termin płatności opłaty może zostać odroczony wyłącznie na okres niezbędny do realizacji przedsięwzięcia, czyli w tym przypadku do 16 grudnia 2002r., a termin płatności opłaty upływa dopiero 31 stycznia 2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Skarga nie jest zasadna. Kwestię ponoszenia opłat związanych z korzystaniem ze środowiska reguluje ustawa z dnia 21 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62, póz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 273 ust. l opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona jest m. in. za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Natomiast podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art. 276 ust. l ustawy). W myśl art. 285 ust. 2 ustawy podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Ustawodawca przewidział w Dziale IV ustawy możliwość odroczenia opłaty podwyższonej. I tak art. 317 ust. l ustawy stanowi, że termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Przy czym odroczenie może objąć opłaty najwyżej w części, w jakiej przewyższa ono kwotę opłaty, jaką ponosiłby podmiot korzystający ze środowiska w przypadku, gdyby posiadał pozwolenie albo inną wymaganą decyzję. Termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa wyżej. Podmiot starający się o odroczenie terminu płatności opłaty ma obowiązek złożyć wniosek do właściwego organu przed upływem terminu, w którym opłaty winny być uiszczone. Wniosek taki z kolei winien zawierać: wskazanie wysokości opłaty lub kary, o której odroczenie terminu płatności występuje strona, opis realizowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust. l oraz harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy (art. 318 ust. l i 3 ustawy). Właściwy organ może odmówić odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej w drodze decyzji jedynie wówczas, gdy wnioskodawca nie spełni warunków do odroczenia przewidzianych ustawą. W sprawie niniejszej jak wynika z akt postępowania administracyjnego, wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty za IV kwartał 2002r. został złożony do organu w dniu 22 stycznia 2003r. Z wniosku wynikało, że inwestor zamierza zakończyć przedsięwzięcie z dniem 30 czerwca 2003r. Termin taki uzasadniono pełną realizacją przełączeń budynków do zrealizowanej sieci kanalizacyjnej. W uzupełnieniu wniosku Gmina załączyła stosowny harmonogram potwierdzający, że planowane zakończenie inwestycji przewidziano na 30 czerwca 2003r. Zdaniem Sądu wnioskowana data odroczenia realizacji inwestycji nie jest zasadna. Gmina bowiem przesunęła termin realizacji inwestycji z 31 grudnia 2002r. na 30 czerwca 2003r. Pierwszy ze znajdujących się w aktach sprawy harmonogram podaje, iż Gmina S. zamierzała wykonać inwestycję, która rozwiąże całokształt gospodarki ściekami, przy czym całościowy program realizacji przedsięwzięcia zaplanowano na koniec 2002r. Z przedłożonych akt wynika, iż harmonogram ów był dołączony przez stronę do wcześniejszych wniosków o odroczenie terminu płatności. Należy więc przyjąć, że strona planowała zakończenie inwestycji na 31 grudnia 2002r. Z tych względów skarżąca Gmina w chwili składania wniosku nie spełniała kryteriów określonych przywołaną ustawą do udzielenia jej odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej do 30 czerwca 2002r. Odroczenia tego bowiem strona domagała się na podstawie harmonogramu realizacji inwestycji, z którego wynika, że przesunięciu uległy poszczególne jej etapy w stosunku do pierwotnie wskazanego; harmonogramu, gdzie termin zakończenia przedsięwzięcia przewidziano na 31 grudnia 2002r. Strona więc nie wywiązała się z pierwotnie przyjętego harmonogramu, co wyklucza przesłankę niezbędną do ubiegania się o odroczenie opłaty, mianowicie terminowość wykonywania przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 317 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska. Odroczenie terminu płatności przewidziane w art. 317 ust. l jako wyjątek od zasady ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, nie może być interpretowany rozszerzająco. Terminowość realizacji winna być oceniana właśnie na podstawie złożonego przez stronę wniosku zawierającego opis realizowanego przedsięwzięcia oraz załączonego harmonogramu. Naruszenie terminów realizacji, co w niniejszej sprawie miało miejsce powoduje negatywne skutki dla wnioskodawcy. Brak było też — wbrew twierdzeniom strony skarżącej - możliwości udzielenia odroczenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 5 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 233, póz. 1957). Wskazany bowiem przepis daje podstawy do odroczenia terminu płatności opłat, jedynie w przypadku, gdy podmiot korzystający ze środowiska realizuje terminowo przedsięwzięcie ujęte w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, o którym mowa w art. 317 ust. la. ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżąca gmina nie wskazywała w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do sądu administracyjnego na fakt, iż przedsięwzięcie, które realizuje jest objęte krajowym programem oczyszczania ścieków, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, póz. 1229 ze zm.). Tak więc art. 5 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. nie miał zastosowania w sprawie. Poza tym odroczeniu mogą ulegać jedynie opłaty podwyższone, jeżeli podmiot realizuje terminowo przedsięwzięcie mające usunąć przyczynę ponoszenia tych opłat. Jak ustalono wyżej przesłanka terminowości realizowanej inwestycji nie została zachowana. Z tych względów Gmina nie spełniła wymogów formalnych uprawniających ją do ubiegania się o odroczenie terminu płatności. Eliminuje to podstawy prawne odroczenia opłaty w oparciu o art. 317 ust. l a ustawy Prawo ochrony środowiska oraz możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 5 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.