IV SA 2875/00

WyrokWSA w Olsztynie2004-01-08

Skład orzekający: Eugeniusz Mzyk, Marzenna Glabas, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości sąsiednich, posiadają interes prawny do wniesienia skargi na decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, jeśli twierdzą, że inwestycja może naruszać ich interesy związane z ochroną środowiska?
Ratio decidendi
Skarżący nie posiadają interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, jeśli nie są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości sąsiednich, a potencjalny wpływ inwestycji na ich interesy nie wykracza poza ogólne zasady ochrony środowiska i nie narusza ich prawa własności w sposób bezpośredni. Interes prawny wymaga związku między normą prawa materialnego a sytuacją prawną podmiotu, co w przypadku decyzji budowlanych ogranicza się do właścicieli/użytkowników nieruchomości sąsiednich, którzy mogą żądać ochrony prawnej w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o umorzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy o wznowienie postępowania twierdzili, że zachodzą przesłanki z art. 145 k.p.a. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomości nie graniczą z terenem inwestycji, a potencjalne uciążliwości nie naruszają ich interesu prawnego. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko, argumentując, że status strony nie jest ograniczony do sąsiadów, a wystarczy naruszenie chronionych prawem interesów, w tym ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Sędziowie WSA Marzenna Glabas Hanna Raszkowska (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. B., E. A. i P. A. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego - oddala skargę. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 15 czerwca 1998 r. "[...]", wydaną na wniosek T. K., zatwierdzony został projekt budowlany i udzielone pozwolenia na budowę na działce nr 12/2 w obrębie geodezyjnym R. budynku bazy sprzętu pływającego na cele turystyki wodnej kwalifikowanej. O wznowienie postępowania w tej sprawie wystąpili w dniu 31 lipca 2000 r. E. i P. A., B. i H. D., M. i S. W., B. W., E. S. oraz W. B., wskazując iż zachodzą ku temu przesłanki określone w art. 145 §1 pkt. l, 4, 5 i 6 k.p.a. Nie stwierdzając zaistnienia żadnej z nich Starosta S. umorzył wznowione postępowanie decyzją z dnia 9 października 2000 r. "[...]" W jej uzasadnieniu stwierdził m.in., że na gruncie art. 28 k.p.a. istniejące okoliczności faktyczne (przede wszystkim nieruchomość, na której jest wznoszony przedmiotowy budynek nie graniczy z gruntami w/w osób) i prawne nie dają podstaw do uznania w/w osób za strony. W/w osoby podtrzymując swe stanowisko wniosły odwołania. Utrzymując w dniu 21 listopada 2000 r. zaskarżoną decyzję w mocy "[...]", Wojewoda uznał m.in., iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie, gdyż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny, który wynika z prawa własności do nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której planowana jest budowa obiektu budowlanego. Podtrzymując dotychczasowe zarzuty W. B. oraz E. i P. A. wnieśli na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odniesieniu do przytoczonej wyżej argumentacji organów obu instancji skarżący stwierdzili, że fakt bycia stroną nie jest kwalifikowany przez bycie sąsiadem nieruchomości. Wystarczy, że określone zachowanie narusza chronione w art. 5 prawa budowlanego uzasadnione interesy osób trzecich, w szczególności ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. W sytuacji, kiedy wzniesienie obiektu budowlanego może powodować uciążliwość dla środowiska osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną w rozumieniu 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości. W uzupełnieniu skargi skarżący podnieśli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 2 marca 2001 r. utrzymało decyzję własną z dnia 4 stycznia 2001 r., stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta P. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji - zachodzi zatem przesłanka wznowienia postępowania, zawarta w treści art. 145 §1 pkt. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc m.in. iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy bezpośrednio sfery prawnej skarżących, gdyż wydana decyzja nie ma wpływu na prawo do niezakłóconego korzystania przez nich ze swoich nieruchomości, a zatem nie narusza ich prawa, własności. Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Uwypuklona na wstępie kwestia interesu prawnego skarżących jest kluczowa dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż zgodnie z normą zawartą w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, uprawnionym do wniesienia skargi (oprócz wymienionych w tym przepisie podmiotów instytucjonalnych oraz innych, którym prawo to przyznają przepisy szczególne) jest jedynie ten kto ma w tym interes prawny. Nie ulega wątpliwości, że interes taki posiada osoba, której w postępowaniu administracyjnym przysługiwał status strony a więc każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie albo kto żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, (art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm./) Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku między normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającym na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99, LEX nr 47938). W odniesieniu do decyzji rozstrzygającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu pozwolenia na budowę - wydanej w stanie prawnym na dzień 15 czerwca 1998 r. - interes prawny w jej 4 kwestionowaniu, oprócz inwestora i innych osób mogących także wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym, mogą mieć wyłącznie właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, skoro w ówczesnym stanie prawnym tylko oni uprawnieni byli jako "osoby trzecie" do żądania zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, obejmującej w szczególności: zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dopływał światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, w ody lub gleby (art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, póz. 414 z późn. zm./). Nie sposób przyjąć, by budynek bazy sprzętu pływającego na cele turystyki wodnej kwalifikowanej, zrealizowany zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 15 czerwca 1998 r., stwarzał którekolwiek z wymienionych zagrożeń dla właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości nie znajdujących się w bezpośrednim jego sąsiedztwie. Brak tak pojętego wpływu przedmiotowego obiektu na sposób wykonywania własności nieruchomości przez skarżących nie pozwala dopatrywać się po ich stronie interesu prawnego (por. uchwała NSA z 11 października 1999 r., OSP 11/99, ONSA 2000/1/6). Organ II instancji słusznie zwrócił uwagę na to, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r. (OPS 11/99, ONSA 2000/1/6), na którą powołali się skarżący, "dotyczyła konkretnego przypadku uciążliwej działalności składu opału", którego "szkodliwa działalność miała wpływ na korzystanie z nieruchomości, naruszała więc interes prawny osób posiadających prawo własności do nieruchomości położonych w pobliżu." Analogii do takiej sytuacji nie sposób dopatrzeć się w niniejszej sprawie. Organy administracyjne obu instancji w postępowaniu mającym na celu weryfikację podstaw wznowienia postępowania wskazanych m.in. przez W. B. oraz E. i P. A. trafnie odmówiły im więc prawa strony w sprawie zakończonej kwestionowaną przez nich decyzją, bowiem przymiot strony nie mógł służyć skarżącym jedynie z racji złożenia przez nich wniosku o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 1999 r., IV SA 658/95, LEX 47819) W konsekwencji należało stwierdzić brak po stronie skarżących interesu prawnego we wniesieniu skargi, a co za tym idzie, orzec o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło