IV SA 3237/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę: 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2) zasądza od Wojewody na rzecz E. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 28 grudnia 2001 r., Starosta S., na wniosek inwestora Z. S., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego według projektu indywidualnego na działce o nr ewid. 597/2 położonej przy ul. K. w D. Pismem z dnia 17 kwietnia 2002 r., skierowanym do Wójta Gminy D., E. W. zwrócił się z prośbą o cofnięcie pozwolenia na budowę określonego wyżej budynku. Wskazał, iż jego wybudowanie pozbawi mieszkańców budynku przy ul. "[...]" możliwości suszenia bielizny na powietrzu, zakłóci ich odpoczynek oraz uniemożliwi dojazd z opałem. Wójt Gminy D., zgodnie z właściwością, przesłał wniosek E. W. do Starostwa Powiatowego w S. Po rozpatrzeniu wniosku, Starosta S., działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § l kpa, decyzją z dnia 10 maja 2002 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydanego w dniu 28 grudnia 2001 r. pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest ostateczna. Wskazał, że według stanu na dzień wydania tej decyzji współwłaścicielami działki przy ul. "[...]" byli W. C. oraz Gmina D., których zgodę na budowę załączył inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę. E. W. został współwłaścicielem przedmiotowej działki dopiero z dniem 17 kwietnia 2002 r., a zatem w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie był stroną postępowania. Mając to na uwadze, organ I instancji uznał, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, określone w art. 145 § l kpa. W odwołaniu z dnia 23 maja 2002 r. E. W. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji jako bezprzedmiotowej w związku z przyjęciem błędnej kwalifikacji prawnej podstawy wydania rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu, powołując się na pismo mieszkańców budynku przy ul. K. z dnia 22 kwietnia 2002 r., wskazał, iż pismo to potraktowane zostało błędnie jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazane Starostwu Powiatowemu, podczas gdy w rzeczywistości jego podstawą prawną był art. 162 § l pkt l kpa, stanowiący podstawę wygaśnięcia decyzji. Odwołujący się podniósł, iż okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą wskazują, że inwestor nie posiada tytułu prawnego do gruntu, tytułu tego nie zastępuje bowiem zgoda współwłaścicieli nieruchomości. Z tych przyczyn, a także w związku z naruszeniem protokołu uzgodnień, decyzja organu I instancji nie powinna być wydana. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia l lipca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnianiu wyjaśnił, iż przekazanie podania E. W. Staroście S. konieczne było z uwagi na fakt, iż Wójt Gminy D. nie jest właściwy do wydawania i uchylania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 28 grudnia 2001 r. jest ostateczna. Wzruszenie decyzji ostatecznych możliwe jest natomiast tylko w przypadkach ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Ponieważ zaś E. W. nie posiadał przymiotu strony postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 28 grudnia 2001 r. organ I instancji stwierdzając brak przesłanek, wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § l kpa, odmówił wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż powołany przez odwołującego się art. 162 § l pkt l kpa nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę nie stała się bezprzedmiotowa. Wskazał też, iż Z. S. otrzymał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego, ponieważ spełnił określone przez prawo budowlane wymagania. Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedstawiając zgodę ówczesnych współwłaścicieli działki nr 597/2 w D. W skardze na decyzję Wojewody E. W. podniósł, iż jako współwłaściciel działki siedliskowej o nr ewid. 597/2 nabył prawo do współdecydowania o jej zabudowie. Wskazał, iż wykupując od Gminy mieszkanie w budynku posadowionym na tej działce wraz z odpowiednim udziałem gruntu, nie wiedział, że ma być na niej wybudowany budynek gospodarczy. Pozwolenie na budowę otrzymał lokator nie mający prawa własności do przedmiotowej działki. Skarżący wskazał ponadto, że wybudowanie budynku gospodarczego na środku działki, na której i tak jest bardzo mało wolnej powierzchni, będzie skutkowało dużymi utrudnieniami dla mieszkańców oraz będzie powodowało zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. W uzupełnieniu skargi, w piśmie z dnia 4 lutego 2004 r. E. W. podniósł, iż Wójt Gminy D. zataił przed notariuszem fakt wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto skarżący wskazał, iż podczas rozpoczętej budowy inwestor zlikwidował studnię znajdującą się na działce, bez zgody jej współwłaścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie E. W. w piśmie z dnia 17 kwietnia 2002 r. zwrócił się z prośbą o cofnięcie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego określonego w decyzji Starosty S. z dnia 28 grudnia 2001 r. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 28 grudnia 2001 r., zgodnie z ustaleniami organów administracji państwowej, jest decyzją ostateczną. Weryfikacja decyzji ostatecznych możliwa jest natomiast tylko w trybie szczególnych postępowań uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym, stosownie do dyspozycji art. 235 § l kpa pismo wnoszącego należało potraktować w zależności od jego treści jako żądanie wznowienia postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. E. W. nie oznaczył rodzaju swojego pisma, z jego treści nie wynikało natomiast jaki jest jego charakter, skarżący wskazał bowiem tylko ogólnie, iż wybudowanie budynku gospodarczego pozbawi mieszkańców budynku przy ul. "[...]" możliwości suszenia bielizny na powietrzu, zakłóci ich odpoczynek oraz uniemożliwi dojazd z opałem. W takiej sytuacji, bez uprzedniego wezwania E. W. do sprecyzowania jak należy zakwalifikować jego pismo, organy orzekające nie miały podstaw do wydania decyzji w oparciu o przepisy rozdziału 12 działu II kpa. Dowolne przyjęcie przez organ I instancji, że przedmiotowe pismo jest wnioskiem o wznowienie postępowania nastąpiło zatem z naruszaniem art. 7 i 77 kpa. Z naruszeniem prawa, wydana została również decyzja organu odwoławczego, który rozstrzygał w sprawie wznowienia postępowania, pomimo wyraźnego wskazania przez stronę w odwołaniu, iż jej zamiarem nie było wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, lecz stwierdzenie jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 § l pkt l kpa. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, E. W. wskazał natomiast, iż jego zamiarem było unieważnienie budowy. Tym samym, w toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy, organ I instancji poinformuje stronę o możliwych trybach wzruszenia decyzji ostatecznej oraz wezwie do skorygowania pod tym kątem treści pisma z dnia 17 kwietnia 2002 r. Dopiero po sprecyzowaniu przez stronę żądania, organ I instancji rozpozna sprawę zgodnie z żądaniem wnoszącego. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.