IV SA 3246/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Janina Kosowska (spr.) Marzenna Glabas Irena Szczepkowska Grzegorz Klimek Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r., sprawy ze skargi E i D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego : 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. i D. J. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 19 marca 2002 r., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał R. W. rozbiórkę drewnianego garażu wybudowanego na działce nr ewid. 82/10 w miejscowości S., z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa działka, zgodnie z ustaleniami organu I instancji, stanowi współwłasność G. i R. W., D. i E. J. i J. K. W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez G. i R. W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż w sytuacji gdy zeznania świadków co do daty wybudowania garażu są rozbieżne, a istnieje prawdopodobieństwo, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, należało sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia, celem ustalenia, czy nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki z art. 49 ustawy - Prawo budowlane. Działanie takie zgodne jest bowiem z zasadą, że wątpliwości rozstrzyga się na korzyść strony. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 97 § l pkt 4 i art. 123 § l kpa, postanowieniem z dnia 23 maja 2002 r., zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego przez R. W. drewnianego obiektu (garażu) na działce o nr ewid. 82/10 w miejscowości S., gmina S. W uzasadnianiu organ I instancji podniósł, iż rozpatrując ponownie sprawę, przyjęto za datę wybudowania garażu - rok 1996. Na fakt wybudowania obiektu budowlanego w tym roku wskazują bowiem świadkowie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2002 r. Uwzględniając powyższe, jak również mając na uwadze brzmienie przytoczonego art. 49 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ I instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 97 § l pkt 4 kpa, uzasadniająca zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy przez organ architektoniczno-budowlany właściwy do rozstrzygnięcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego. Na postanowienie zażalenie złożył E. J., wskazując, iż już w dniu 13 czerwca 2000 r. wniósł podanie o wszczęcie postępowania, które miałoby doprowadzić do rozbiórki garażu wybudowanego przez R. W. Podniósł, że po otrzymaniu decyzji z dnia 30 kwietnia 2002 r. osobiście zgłosił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w M. w celu okazania dodatkowych dokumentów potwierdzających, że do dnia 22 października 1996 r. nie istniał przedmiotowy garaż. Dodał też, że w dalszym ciągu podtrzymują wraz z żoną twierdzenie, iż garaż został wybudowany przez R. W. jesienią 1997 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 4 lipca 2002 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec poczynionych w toku postępowania ustaleń, nie mógł, zgodnie z art. 49 ust. l ustawy Prawo budowlane, nakazać rozbiórki przedmiotowego garażu. Zawieszenie postępowania nie stanowi jednak jeszcze o rozstrzygnięciu sprawy, bowiem organ nadzoru budowlanego przekazuje sprawę na podstawie art. 65 § l kpa do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na czas wyjaśnienia, czy użytkowanie tego obiektu zgodnie z prawem jest możliwe. W przypadku odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego odwiesi natomiast postępowanie i orzeknie o rozbiórce samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 w związku z art. 49 ust. 2 ustawy. W skardze z dnia 17 lipca 2002 r. D. i E. J. powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. Podnieśli, iż od wybudowania garażu przez R. W. nie minęło 5 lat, bowiem został on wzniesiony jesienią 1997 r. Wskazali, że na dowód tego twierdzenia złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego mapkę ze stycznia 1997 r., protokół uzgodnień Zarządu Gminy S. z września 1996 r. oraz kserokopię wypisu aktu notarialnego z dnia 22 października 1996 r., potwierdzającego, że w chwili, gdy kupowali mieszkanie, na przedmiotowej działce znajdował się tylko dom i budynek gospodarczy. Dokumenty te, jak również pismo Urzędu Gminy w S., nie były jednak brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jego legalności, a więc z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy te obligują organy administracji państwowej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz do wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie całego materiału dowodowego. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2002 r. nakazującą R. W. rozbiórkę drewnianego garażu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu ustalenia, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 49 ustawy Prawo budowlane. Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak, aby organ I instancji po otrzymaniu sprawy w celu ponownego jej rozpoznania podjął jakiekolwiek czynności w celu wyjaśnienia kiedy została zakończona budowa samowolnie wybudowanego garażu. Przyjęcie przez organ I instancji, że przedmiotowy garaż wybudowany został w 1996 r. na podstawie nie uzupełnionego materiału dowodowego, w oparciu o który wydana została uchylona decyzja, w uzasadnieniu której ten sam organ wskazał jako datę jego wybudowaniu rok 1997, było zatem niedopuszczalnym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, tym bardziej, że organ I instancji nie wskazał przyczyn dla których tym razem uznał za bardziej wiarygodne zeznania złożone przez strony i świadka świadczące o wybudowaniu garażu w 1996 r. i jednocześnie dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom złożonym przez D. i E. J. i przedstawionym przez nich dowodom. Na marginesie należy dodać, że przesłuchiwane podczas rozprawy administracyjnej w dniu 6 lutego 2002 r. strony, w oparciu o których zeznania organ I instancji oparł swoje ustalenia nie zostały pouczone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 83 § 3 w zw. z art. 86 kpa). Ponadto, organ I instancji nie udowodnił, że istnienie samowolnie wybudowanego obiektu nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym, stwierdzić należy, że postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego garażu było, z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności, przedwczesne. Organy nie udowodniły bowiem, że w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania art. 49 ust. l prawa budowlanego. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji zawieszając przedmiotowe postępowanie, wyjaśnił, czy zaistniały przesłanki z art. 97 § l pkt 4 kpa, nie ustalił bowiem czy toczy się postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie garażu. W aktach sprawy brak jest również pisma potwierdzającego, że organ nadzoru budowlanego równocześnie z zawieszeniem postępowania wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej o rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu. Organy nadzoru budowlanego powinny zatem w pierwszej kolejności zbadać istnienie przesłanek z art. 49 ust. l prawa budowlanego i dopiero w przypadku stwierdzenia ich istnienia zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § l pkt 4 kpa i wystąpić do właściwego organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, ewentualnie zgodnie z art. 100 § l kpa wezwać stronę do wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.