IV SA 3260/02
WyrokWSA w Olsztynie2004-02-24
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Eugeniusz Mzyk, Beata Jezielska, Karolina Alboszta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie czasowego wykorzystania samowolnie wybudowanego budynku, wydana pomimo wcześniejszego uchylenia przez NSA decyzji o odmowie, może być oparta wyłącznie na sprzeczności z planem miejscowym i braku przesłanek społecznych lub gospodarczych, bez uwzględnienia wskazań NSA oraz bez jednoznacznego ustalenia osoby zobowiązanej do wykonania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 i 104 k.p.a., ponieważ organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2002 r. Ponadto, brak było jednoznacznego ustalenia osoby zobowiązanej do wykonania nakazu rozbiórki, co uniemożliwiało skuteczne rozpatrzenie wniosku o czasowe wykorzystanie obiektu. Sprzeczność z planem miejscowym sama w sobie nie może być podstawą odmowy odroczenia rozbiórki, a organy nie rozważyły racjonalnych przesłanek uzasadniających dalsze korzystanie z obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o czasowe wykorzystanie samowolnie wybudowanego budynku drewnianego. Po uchyleniu przez NSA decyzji odmawiającej zezwolenia, organy administracji ponownie odmówiły wydania zezwolenia, powołując się na sprzeczność z planem miejscowym i brak przesłanek społecznych lub gospodarczych. Skarżący zarzucili organom nieuwzględnienie wskazań NSA oraz pominięcie aspektów społecznych i gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie będzie wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. E. i N. E. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NS A Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Beata Jezielska Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. E. i N. E. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie czasowego wykorzystania samowolnie wybudowanego budynku - I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie będzie wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. E. i N. E. kwoty po 10,00 (dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA 3260/02, 5070/02
Uzasadnienie
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2002 roku sygn. akt "[...]", w uwzględnieniu skarg A. E. i N. E., uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o odmowie czasowego wykorzystania samowolnie wzniesionego budynku drewnianego.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją Nr "[...]" z dnia 27 maja 2002 roku, na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U nr 38 póz. 229 ze zm./ oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U z 2000 r. Nr 106 póz. 1126 ze zm./ - odmówił wydania zezwolenia na czasowe wykorzystywanie samowolnie wbudowanego drewnianego budynku na działce nr 151/8 w Obr. E. Gm. P. W uzasadnieniu decyzji przytoczono, że na w/w działce, w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 roku, wybudowano drewniany budynek w odniesieniu do którego, w 1994 roku, orzeczono nakaz rozbiórki. W ocenie organu od dnia wydania decyzji o przymusowej rozbiórce nie uległy zmianie przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie i brak jest podstaw do zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 roku gdyż działka położona jest na terenie, na którym plan miejscowy nie dopuszcza zabudowy (przeznaczenie pod uprawy rolne). Za wydaniem pozwolenia nie przemawiają także względy społeczne lub gospodarcze gdyż rozstrzygnięcia są podejmowane w oparciu o ustalenia planu miejscowego.
Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr "[...]" z dnia 16 lipca 2002 roku, po rozpatrzeniu odwołania A. E. i N. E., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego obowiązek wykonania rozbiórki orzeczony został decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 roku., która utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Wojewody O. z dnia 4 01 1995 r. Zainteresowani A. E. i N. E. nie skorzystali z prawa zaskarżenia ostatecznej decyzji Wojewody O. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgłosili natomiast wniosek o czasowe wykorzystywanie obiektu, który nie jest uzasadniony. Organ odwoławczy zwrócił się do Burmistrza Miasta P. o wyrażenie opinii w tej sprawie, który pismem z dnia 10 lipca 2002 r. podkreślił, że działka nr 151/8 leży na terenach typowo rolniczych, klasy IVb, na których nie przewiduje się zabudowy w rozproszeniu. Nie są również uzasadnione twierdzenia odwołujących się o zatrudnianiu bezrobotnych skoro obiekt wybudowany został w 1994 roku. W tych warunkach, w ocenie organu odwoławczego, nie znaleziono podstaw, które przemawiałyby za celowością
czasowego wykorzystywania obiektu i odroczenia terminu przymusowej rozbiórki.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. E. i N. E. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. Według twierdzeń skarżących organy obydwu instancji nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, mimo ponownego rozpoznania sprawy. Pominęły również aspekty społeczne i gospodarcze podnoszone w odwołaniach. Wszystkie te względy, w ocenie skarżących, uzasadniaj ą wniesienie skargi.
Powyższe skargi A. E. i N. E., w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zarzutom skarg nie można odmówić słuszności przy czym sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 12707) zobowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z oczywistą obrazą przepisów prawa procesowego a także bez wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, 77 i 104 kpa.
Przede wszystkim trafnie wykazują skarżący, że pomimo dwukrotnego rozpoznania sprawy nie zostały uwzględnione wskazania i ocena dokonana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2002 r. sygn. akt "[...]". Organ I instancji uznał, że skoro od dnia wydania decyzji o przymusowej rozbiórce nie uległy zmianie przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (a więc rozbiórkę) to brak jest podstaw do zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 roku gdyż działka położona jest na terenie, na którym plan miejscowy nie dopuszcza zabudowy. Tego rodzaju stanowisko pozostaje w oczywistej sprzeczności ze wskazaniami zawartymi w omawianym wyroku z dnia 15 kwietnia 2002 r., w którym podniesiono, że sprzeczność z planem miejscowym, sama przez się, nie może być podstawą odmowy odroczenia rozbiórki i zachodzi konieczność rozważenia argumentów podniesionych przez skarżących. Z kolei organ odwoławczy w omawianym przedmiocie powołał się na pismo Burmistrza Miasta P. z dnia 10 lipca 2002 r. w którym podkreślono, że działka nr 151/8 położona jest na terenach typowo rolniczych, klasy IVb, na których nie przewiduje się zabudowy w rozproszeniu. Tego rodzaju okoliczności nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia podejmowanego w trybie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 roku. Chodzi bowiem nie o to, że na danym terenie nie przewiduje się zabudowy w rozproszeniu lecz czy istnieją racjonalne przesłanki uzasadniające dalsze
korzystanie z omawianego obiektu, zaś tych rozważań brak jest w zaskarżonej decyzji.
Już tylko z powyższych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niezależnie od tego należało rozważyć czy w warunkach sprawy są w ogóle podstawy do rozpoznania wniosku w trybie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 roku a w tym czy dotychczas dostępna dokumentacja pozwala na traktowanie skarżących jako zobowiązanych do wykonania tytułu wykonawczego a więc również czy są uprawnieni do skutecznego zgłoszenia wniosku o czasowe wykorzystywanie obiektu. Nie ulega wątpliwości, że każdy tytuł wykonawczy musi zawierać wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego (art. 27 § l pkt. 2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji) i pokrywać się z ostateczną decyzją, która wymienia tego zobowiązanego z imienia i nazwiska. Organy obydwu instancji, jak się wydaje, przyjęły za ustalone, że obowiązek skarżących wynika z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 r. znak "[...]". Tymczasem z decyzji tej nie można wyprowadzić takiego obowiązku. Treść decyzji z dnia 14 listopada 1994 r. ogranicza się do bezosobowego stwierdzenia "nakazuje się rozebrać wybudowany budynek na działce nr 151/8 w obr. E. gm. P." - bez oznaczenia osoby zobowiązanej (adresata decyzji). W związku z tym wyjaśnienia wymaga czy tego rodzaju decyzja może stanowić tytuł wykonawczy. Wprawdzie nie można wykluczyć, że w sprawie wydana została inna ostateczna decyzja (poza decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 14 listopada 1994 r.), jednakże wymaga to jednoznacznego ustalenia i wyjaśnienia.
Przy założeniu, że wydana została jedynie decyzja z dnia 14 listopada 1994 r., to w takiej sytuacji wyjaśnić należy czy obowiązek wynikający z decyzji nałożony został na skarżących a także czy w tej sytuacji mogą skutecznie zgłaszać wniosek o odroczenie wykonania rozbiórki. Okoliczność wybudowania obiektu na działce, stanowiącej własność skarżących, sama przez się, nie nakłada obowiązku wykonania nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości, podobnie jak sam fakt doręczenia takiej decyzji stronie postępowania administracyjnego "[...]".
W tym stanie rzeczy skoro rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w przedstawionym powyżej zakresie, poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej ich oceny, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1270/. Rozstrzygnięcie o kosztach
postępowania sądowego oraz orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienie się wyroku, uzasadniają przepisy art. 152 i u 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło