IV SA 3297/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Katarzyna Matczak Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r., sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]", w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. G. kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie będzie wykonywana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. IV SA 3297/02 Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr "[...]" z dnia 21 maja 2002 roku, na podstawie art. 37 ust. l pkt. l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U Nr 38 póz. 229 ze zm./, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U Nr 106 póz. 1126 ze zm./ - nakazano H. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego drewnianego budynku zaplecza gospodarczego na działce o nr ewid. 108/9 w obr. M. gm. M. W uzasadnieniu decyzji przytoczono, że w 1993 roku na w/w działce inwestor H. G. wybudował, bez wymaganego pozwolenia na budowę, drewniany budynek o wymiarach 6 x 6,5 m, który nie został trwale związany z gruntem. Powyższa działka, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada przeznaczenie rolnicze i położona jest w strefie rozwoju rekreacji oznaczonej symbolem Jl, zaś zainwestowanie terenu winno być bezwarunkowo poprzedzone miejscowym planem szczegółowym dla całego obszaru strefy. Zgodnie z opinią Wójta Gminy M. wybudowanie przedmiotowego budynku narusza ustalenia planu miejscowego. Spełnione zatem zostały, w ocenie organu I instancji, przesłanki z art. 37 ust. l pkt. l powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, do orzeczenia nakazu rozbiórki. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lipca 2002 roku, po rozpatrzeniu odwołania H. G., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 21 maja 2002 roku. W motywach decyzji organ odwoławczy powołał się na prawidłowo poczynione w sprawie ustalenia co do daty wybudowania obiektu oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy przytoczył postanowienia planu miejscowego, dopuszczającego na tym terenie lokalizację obiektów obsługi ruchu turystycznego o charakterze hotelowym o dużych walorach architektonicznych. Budynek drewniany wybudowany przez inwestora na działce nr 108/9 nie spełnia tych warunków. Stąd też w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do wzruszenia nakazu rozbiórki. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący H. G. podniósł, że bezskutecznie wnosił o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, że wokół jego działki wybudowano szereg obiektów łącznie ze szklarnią oraz że istnieją podstawy do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku. Budynek bowiem został wybudowany zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, nie jest trwale związany z gruntem i ma służyć jako zaplecze gospodarcze budowy właściwego domu. Tym samym, według twierdzeń skarżącego, wniesienie skargi jest uzasadnione. Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie można podzielić wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Nie znajdują bowiem oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym twierdzenia skarżącego, jakoby przedmiotowy budynek wybudowany został zgodnie z obowiązującymi w 1993 roku przepisami, oraz że miał on stanowić zaplecze gospodarcze budowy właściwego domu. Skoro bezspornym jest, że skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę, to brak było podstaw do wybudowania obiektu tymczasowego czy gospodarczego. Okoliczność podnoszona w skardze, że z winy organu przez kilka lat nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania, nie może również uzasadniać wybudowania obiektu bez pozwolenia (skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia skargi na bezczynność), a także nie podważa prawidłowego stanowiska organów obydwu instancji, że przedmiotowy obiekt wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej. Trafne jest wreszcie stanowisko organów obydwu instancji, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 37 ust. l Prawa budowlanego z 1974 roku, w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku, skoro przedmiotowy obiekt wybudowany został w 1993 roku. Niezależnie jednak od tego z urzędu należało wziąć pod uwagę, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a więc z naruszeniem art. 7 i 77 Kpa. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 16 maja 2002 r. podjął postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozbiórki (na podstawie art. 97 § l pkt. 4 kpa), do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie z tym uzasadnieniem, że od daty samowoli upłynęło ponad 5 lat wobec czego przeszkodę nakazania rozbiórki stanowi przepis art. 49 Prawa budowlanego z 1994 roku. Kwestia ta pominięta została milczeniem zarówno przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy. Nie wiadomo przy tym czy w ogóle postanowienie to zostało doręczone stronom i Starostwu Powiatowemu (zgodnie z dekretacją na tym postanowieniu) a także nie wiadomo czy aktualnie toczy się postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Pominięcie w zaskarżonej decyzji tak istotnej okoliczności uniemożliwia odparcie zarzutów skarżącego wykazującego, że zaistniały przesłanki do legalizacji samowoli. Kwestia ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. Gdyby się okazało, że postanowienie z dnia 16 maja 2002 r. zostało doręczone stronom należałoby ustalić czy toczy się postępowanie legalizacyjne i jaki jest jego wynik. Gdyby natomiast okazało się, że nie doręczono stronom tego postanowienia, rzeczą organów było poczynienie ustaleń czy i dlaczego wyłączona była możliwość legalizacji samowoli. Podkreślenia wymaga odmienna podstawa nakazania rozbiórki przyjęta przez organ I instancji (który uznał, że działka położona jest w strefie rozwoju rekreacji oznaczonej symbolem Jl, zaś zainwestowanie terenu winno być bezwarunkowo poprzedzone miejscowym planem szczegółowym) natomiast organ odwoławczy przyjął, że postanowienia planu miejscowego, dopuszczają na tym terenie lokalizację obiektów obsługi ruchu turystycznego. Z omawianą kwestią wiąże się również konieczność jednoznacznego ustalenia przeznaczenia działki skarżącego. Orzekając nakaz rozbiórki organ I instancji przyjął za ustalone, że działka inwestora "posiada przeznaczenie rolnicze" a ponadto powołał się na zapis planu miejscowego stwierdzający, że "zainwestowanie terenu winno być bezwarunkowo poprzedzone miejscowym planem szczegółowym dla całego obszaru strefy". Organ odwoławczy do tych ustaleń nie nawiązał zaś orzeczony nakaz rozbiórki ma uzasadniać, jak to uzasadnił organ odwoławczy, w istocie inny zapis planu miejscowego a mianowicie ten, że na tym terenie dopuszczona została lokalizacja obiektów obsługi ruchu turystycznego o charakterze hotelowym o dużych walorach architektonicznych, których to warunków nie spełnia obiekt skarżącego. W istocie zatem nie wiadomo jakie przeznaczenie, w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma działka skarżącego. Poza tym uszło uwadze organów obydwu instancji, że począwszy od l stycznia 1995 roku, tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, nie funkcjonuje w obrocie prawnym podział na plany ogólne i plany szczegółowe, gdyż niezależnie od tego czy jest to plan ogólny lub szczegółowy, każdy z nich jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 roku, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Co więcej istniejące w planach uchwalonych przed dniem l stycznia 1995 roku, zapisy o obowiązku uchwalenia planów szczegółowych utraciły racje bytu i postanowienia takie nie obowiązują. Oznacza to, że o przeznaczeniu gruntu decydują zapisy planu miejscowego, także wówczas, gdy jest to tylko plan ogólny (w rozumieniu przepisów obowiązujących przed dniem l stycznia 1995 roku). Dodać przy tym należy, że rzeczą organu I instancji było samodzielne ustalenie przeznaczenia działki skarżącego a nie powoływanie się wyłącznie na opinię Wójta Gminy, która może mieć jedynie posiłkowe znaczenie w sprawie. W tym stanie rzeczy skoro rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej ich oceny, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1270/. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego oraz orzeczenie o nie wykonywaniu zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku, uzasadniają przepisy art. 152 i 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.