IV SA 3315/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Asesor WSA Beata Jezielska (sprawozdawca) Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki- I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 20 złotych (dwadzieścia złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 2 IV SA 3315/02 UZASADNIENIE Decyzją nr "[...]" z dnia 9 maja 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał Z. i W. B. usunięcie barakowozu z dobudowanym zadaszonym tarasem, ustawionego samowolnie na działce o nr ewidencyjnym 175/37 w obrębie D. gmina P. W uzasadnieniu podano, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż Z. i W. B. w 2001 r. na działce o nr ewidencyjnym 175/37 w obrębie D. gmina P. ustawili barakowóz z dobudowanym zadaszonym tarasem bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podano, iż przedmiotowy obiekt o wymiarach 2,50 x 5,67 m posiada nadbudowany dach jednospadowy kryty płytami onduliny i ściany obite deskami oraz dobudowany zadaszony taras o wymiarach 3,07 x 4,67 m. Jest ustawiony na bloczkach trylinki i częściowo na bloczkach drewnianych. Wskazano, iż obiekt użytkowany jest rekreacyjnie. Podniesiono, iż okoliczność ustawienia przedmiotowego barakowozu na działce o nr ewidencyjnym 175/37 w obrębie D. bez pozwolenia na budowę wypełnia przesłankę określoną w art. 48 Prawa budowlanego i uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki. Od decyzji tej odwołali się Z. i W. B., kwestionując ustalenia organu co do sposobu wykorzystywania barakowozu. Wyjaśnili, iż w ich ocenie postawienie przedmiotowego obiektu - stosownie do art. 25 ust. l pkt l Prawa budowlanego - nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zarzucili ponadto naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją nr "[...]" z dnia 8 lipca 2002r. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż ustalenia poczynione w sprawie bezspornie wskazują na ustawienie przedmiotowego obiektu bez uzyskania pozwolenia na budowę w 2001 r. Wskazano, iż powołany przez strony art. 29 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1994r. zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia budowę obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę w ramach istniejącej działki siedliskowej, takich jak np. parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Natomiast działka należąca do skarżących jest działką rolną, a przedmiotowy barakowóz jest jedynym obiektem znajdującym się na tej działce. Przy czym wskazano, iż strona nie przedstawiła nawet dokumentu potwierdzającego fakt zgłoszenia zamiaru ustawienia obiektu. Wyjaśniono, iż l wprawdzie przedmiotowy barakowóz jest tymczasowym obiektem budowlanym, ale nie jest żadnym z obiektów tymczasowych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zatem konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, to postawienie obiektu bez takiego pozwolenia jest wystarczającą przesłanką do wydania nakazu rozbiórki. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących sposobu prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji wskazano, iż strony były zawiadamiane o prowadzonych czynnościach, lecz z własnej winy nie brały w nich udziału. Wyjaśniono przy tym, iż do udziału w sprawie dopuszczono syna skarżących pomimo braku stosownego pełnomocnictwa w oparciu o art. 34 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na powyższą decyzję skargę wnieśli Z. i W. B., domagając się jej uchylenia. Zakwestionowali zasadność wydania nakazu rozbiórki barakowozu będącego ich własnością, podnosząc iż jest on przez nich wykorzystywany jako obiekt gospodarczy związany z działalnością rolniczą - pszczelarstwem. Skarżący wskazali, iż orzeczenie jego rozbiórki uniemożliwi dalsze prowadzenia tego rodzaju działalności, a tym samym pozbawi ich istotnego źródła dochodu. Ponadto zarzucili, iż dopuszczenie do udziału w wizji lokalnej osoby nie legitymującej się ich pełnomocnictwem stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż strony były prawidłowo zawiadamiane o podejmowanych czynnościach, lecz pozostawały bierne. W związku z tym organ podjął rozstrzygnięcie w oparciu o wyjaśnienia złożone przez syna skarżących, biorąc pod uwagę fakt, iż nie kwestionowali oni terminu ustawienia obiektu, a jedynie jego przeznaczenie, co zostało uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do oceny zaskarżonych decyzji uznać należy, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zważyć, iż art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Obowiązek ten skonkretyzowany jest w art. 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują, iż to na organie administracji spoczywa ciężar dokładnego wyjaśnienia sprawy. Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku decyzji nakładających na stronę określone obowiązki, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu nie zwalnia organu z obowiązku poczynienia własnych ustaleń i zebrania stosownego materiału dowodowego. Zważyć należy, iż art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 póz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji stanowił, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jednakże zgodnie z art. 103 ust. 2 powołanej ustawy Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a w myśl art. 49 ust. l tej ustawy w poprzednim brzmieniu nie można było nakazać rozbiórki obiektu, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem jedną z istotnych okoliczności, która wymaga jednoznacznego wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest ustalenie daty ustawienia przedmiotowego obiektu. Na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji nie sposób jednak uznać, aby wymóg ten został spełniony. Zarówno bowiem organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy oparł się w tym zakresie na wyjaśnieniach złożonych przez syna skarżących. Podnieść jednak należy, iż osoba ta nie legitymowała się ich pełnomocnictwem, zaś organ dopuścił ją do udziału w sprawie w oparciu o art. 33 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala jednak na odstąpienie od żądania pełnomocnictwa w sprawach mniejszej wagi, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Wobec jednak kwestionowania takiego upoważnienia przez skarżących nie można uznać, iż nie było wątpliwości co do istnienia i zakresu pełnomocnictwa. Skoro zaś syn skarżących nie został skutecznie umocowany do wystąpienia w sprawie, to nie mógł on składać oświadczeń w imieniu skarżących. W tej sytuacji podane przez niego informacje mogłyby stanowić dowód w sprawie, o ile zostałby on przesłuchany w charakterze świadka. Takiej czynności jednak nie przeprowadzono. Podnieść przy tym należy, iż organ pierwszej instancji podejmował działania celem przesłuchania stron postępowania, lecz zaniechał ich -jak wynika z akt sprawy przekazanych do Sądu - tylko z powodu braku odpowiedzi od organu wezwanego do przeprowadzenia przesłuchania w ramach pomocy prawnej. Takie postępowanie organu nie czyni zadość powołanym wyżej przepisom art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.