IV SA 3440/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Hanna Raszkowska Katarzyna Matczak (spr.) Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2004 r., sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - - oddala skargę. Burmistrz B. decyzją Nr "[...]" z dnia 6 czerwca 2000r., na podstawie art. 50 ust. 2 i art. 38 ust. l ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne, po rozpatrzeniu wniosku Z. P. w przedmiocie okresowego zalewania działki nr 99 w K., gm. D., nakazał K. G. wykonanie rowu zbierającego wody opadowe od najniżej położonego punktu na działce nr 98, celem odprowadzenia ich do stawu w terminie do 10 października 2000r. oraz utrzymywania w stałej sprawności drenażu oprowadzającego nadmiar wód ze stawu do rowu melioracyjnego. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że nałożone obowiązki pozwolą na utrzymywanie się poziomu wód w stanie nie pozwalającym na ich przelewanie na działkę sąsiednią poprzez obwałowania. Wskazano, że z dokonanymi ustaleniami w toku oględzin nie zgodził się Z. P., który oświadczył, że tylko przywrócenie poprzedniego stanu na działce sąsiada pozwoli mu na bezkonfliktowe użytkowanie jego posesji. Organ pouczył w decyzji o trybie jej weryfikacji w drodze dochodzonego przed sądem roszczenia. W dniu 21 lutego 2002r. Z. P. wystąpił z odwołaniem od tej decyzji do Starosty O., który przekazał je według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Odwołujący podniósł, że sąsiad nie wykonuje nałożonych przez Burmistrza B. obowiązków w związku z czym dochodzi do zalewania jego działki wodami opadowymi. Nadto przedstawił liczne niedogodności związane z wykopanym przez K. G. stawem przy granicy z jego działką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 lipca 2002r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W motywach uzasadnienia podniesiono, że stosownie do art. 38 ust. l ustawy Prawo wodne, będącego podstawą podjętego rozstrzygnięcia, decyzja organu administracji publicznej w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego jest ostateczna, co oznacza, że może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Nie przysługuje od niej odwołanie, natomiast strona niezadowolona z podjętego rozstrzygnięcia w tej sprawie może dochodzić swoich praw przed sądem w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. P. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, które nie nadało dalszego biegu jego odwołaniu. Skarżący podniósł, że organ wydający decyzję z 6 czerwca 2000r. nie znał całej sytuacji na jego gruncie, opierając się jedynie na "fałszywie sporządzonych protokołach" bez jego udziału. Zarzucił, że w przedmiotowej decyzji nie poinformowano go do jakiego sądu ma wystąpić, natomiast na sąd cywilny go nie stać, gdyż utrzymuje się z renty rolniczej w kwocie 550 zł. Wniósł o wydanie wyroku zgodnie z ustawą Prawo wodne z 1974r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zważyć należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę przedmiotowego postanowienia stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071, ze zm), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisy szczególne. W doktrynie postępowania administracyjnego powszechne jest stanowisko, że ze środka odwoławczego można skorzystać jedynie wówczas, gdy środek taki względnie środek zaskarżenia jest dopuszczalny z ustawy. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 78 , dotyczącym środków ochrony wolności i praw , ustanawia zasadę, że każda strona ma prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji, dopuszczając ustawowe wyjątki od tej zasady. Ten konstytucyjny obowiązek został skonkretyzowany na gruncie postępowania administracyjnego w art. 15 Kpa, regulującym zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego oraz art. 127 Kpa. Zatem w postępowaniu administracyjnym istnieje zasada, że od decyzji organu I instancji przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Odstąpienie od tej zasady, bądź wprowadzenie innego środka ochrony prawnej może nastąpić tylko w drodze ustawy, a jako wyjątek od zasady musi być jednoznaczne i wyraźne. Wyłączenie odwołania od decyzji administracyjnej w toku instancji jest powiązane najczęściej z przejściem sprawy z drogi administracyjnej do rozpoznania przez sąd powszechny. Przykładem takiej właśnie regulacji jest art. 38 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, póz. 230, ze zm), gdzie od decyzji organu administracji publicznej w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego jest ostateczna,, zaś strona w terminie 30 dni od otrzymania decyzji, może dochodzić swoich roszczeń przed sądem. Regulacja ta w sposób jednoznaczny wyłącza dopuszczalność odwołania się od decyzji w administracyjnym toku instancji. Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Z. P. na decyzję Burmistrza B. z powodu ustawowego wyłączenia możliwości wniesienia od takiej decyzji środka odwoławczego w toku instancji. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym m.in. w wyroku NSA z 11 września 1997r. sygn. akt II SA/Gd 538/96, niepublikowany. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organ I instancji świadomie nie poinformował go w wydanej decyzji do jakiego sądu może wystąpić w celu ochrony swoich praw, gdyż pouczenie zawarte w decyzji odpowiada dyspozycji art. 38 ust. l ustawy Prawo wodne. W tym stanie rzeczy skargi nie można było uznać za uzasadnioną i na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270) - należało ją oddalić. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy z uwagi na treść zaskarżonego postanowienia.