IV SA 3443/02
WyrokWSA w Olsztynie2004-03-26
Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., może uchylić własną decyzję w trybie samokontroli, jeśli odwołanie strony nie zostało uwzględnione w całości?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie może uchylić własnej decyzji w trybie samokontroli na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., jeśli odwołanie strony nie zostało uwzględnione w całości. Przepis ten wymaga, aby organ uznał odwołanie za zasługujące w całości na uwzględnienie. W sytuacji, gdy organ uznaje żądanie strony tylko częściowo, powinien przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji jest konieczne w przypadku naruszenia tego przepisu.Stan faktyczny
Skarżący R. G. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przesunięcie terminu rozbiórki budynku nakazanej decyzją ostateczną. Organ pierwszej instancji uznał wniosek za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie. Po uchyleniu tej decyzji przez ten sam organ w trybie samokontroli z powodu braków formalnych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję uchylającą. Skarżący zaskarżył decyzje organów nadzoru budowlanego do sądu administracyjnego, domagając się ich uchylenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji z dnia 31 maja 2002 r. i z dnia 9 maja 2002 r. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. G. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, Janina Kosowska (spr) Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NS A Sędzia WSA Asesor WS A Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odroczenia terminu nakazanej rozbiórki: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzje organu pierwszej instancji z dnia "[...]" r. oraz z dnia "[...]" r., 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. G. kwotę 10 zł (dziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 sierpnia 1999 r., nakazującą rozbiórkę budynku wzniesionego samowolnie na działce nr 50/24, położonej w K., gmina S.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., stosownie do art. 15 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, póz. 161 ze zm.) przesłał R. G. upomnienie, w którym wezwał zobowiązanego do rozebrania opisanego wyżej budynku w terminie 7 dni od daty doręczenia przedmiotowego upomnienia.
Po otrzymaniu tego upomnienia, R. G. zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o przesunięcie terminu rozbiórki do dnia 15 sierpnia 2002 r., podnosząc, że wykonanie nałożonego na niego obowiązku w terminie 7 dni jest nierealne. Wyjaśnił, że nie stać go na wynajęcie ekipy budowlanej do rozbiórki budynku, a nie ma obecnie możliwości otrzymania urlopu, który zgodnie z planem urlopów może wykorzystać dopiero w I dekadzie sierpnia.
Decyzją z dnia 9 maja 2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 105 § l kpa, uznał wniosek R. G. za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu, organ I instancji wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości ustalania lub przesuwania terminów przymusowych rozbiórek obiektów budowlanych nakazanych na podstawie art. 48 tego prawa.
W odwołaniu z dnia 22 maja 2002 r., R. G., wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o uwzględnienie jego wniosku o przesunięcie terminu nakazu rozbiórki, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie przepisów art. 7 i 11 kpa, podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem nie uwzględnia motywów, które skłoniły go do wystąpienia w tej sprawie. Ponadto wskazał, że decyzja ta nie zawiera oznaczenia organu, który ja wydał, co stanowi naruszenie art. 107 § l kpa. W ocenie odwołującego się, organ I instancji błędnie
powołał się też w niniejszej sprawie na art. 48 Prawa budowlanego, gdy tymczasem upomnienie wydane zostało na podstawie art. 15 § l powołanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 31 maja 2002 r.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., powołując się na art. 132 § I kpa, uchylił, w trybie samokontroli, własną decyzję z dnia 9 maja 2002 r. z uwagi na brak w decyzji oznaczenia organu administracji publicznej, który ją wydał
Odwołanie od tej decyzji wniósł ponownie R. G. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji nie uwzględnia jego odwołania z dnia 22 maja 2002 r. w całości. W odwołaniu tym, wniósł bowiem także o przesuniecie terminu rozbiórki, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 31 maja 2002 r. wniosku tego nie uwzględnił, przez co jego decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 16 lipca 2002 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdzając w uzasadnieniu, że działanie organu I instancji jest prawidłowe Wyjaśnił jednocześnie, że organ ten uchylił własną decyzję ze względów formalnych, gdyż naruszała ona przepis art. 107 § l kpa.
W skardze z dnia 16 sierpnia 2002 r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i uzupełnionej pismem z dnia 22 marca 2004 r., R. G. wniósł o uchylenie decyzji organów nadzoru budowlanego w całości jako wydanych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w odwołaniu, że organ I instancji nie miał prawa uchylić własnej decyzji na podstawie art. 132 § l kpa skoro nie uwzględnił jego odwołania z dnia 22 maja 2002 r. w całości Tym samym decyzja organu I instancji z dnia 31 maja 2002 r. wydana została bez podstawy prawnej, natomiast decyzja organu odwoławczego, utrzymująca ją w mocy, z naruszeniem prawa. W uzupełnieniu skargi R. G., nie podnosząc nowych zarzutów wobec decyzji organów nadzoru budowlanego, powołał się na okoliczności dotyczące wyodrębnienia jego działki z terenu działki siedliskowej, płacenia podatku od nieruchomości jak za grunt letniskowy oraz wskazał, że jego budynek nie stwarza żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz 1271 ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi.
W niniejszej sprawie, skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o kryterium legalności, stwierdził bowiem naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że decyzją z dnia 31 maja 2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił w trybie samokontroli własną decyzję z dnia 9 maja 2002 r., umarzającą postępowanie w sprawie przesunięcia terminu wykonania decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r., nakazującej rozbiórkę budynku wzniesionego samowolnie przez skarżącego na działce położonej w K., z uwagi na brak w tej decyzji oznaczenia organu, który ją wydał. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 132 § l kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję". Warunkiem wydania nowej decyzji w tym trybie jest zatem wniesienie odwołania przez wszystkie strony postępowania, a ponadto uznanie organu, że żądanie stron zawarte w odwołaniu jest uzasadnione w całości. We wszystkich innych przypadkach, organ zobowiązany jest natomiast przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
W niniejszej sprawie skarżący, będący jedyną stroną postępowania, w odwołaniu z dnia 22 maja 2002 r. wniósł o uchylenie decyzji z dnia 9 maja 2002 r. i o uwzględnienie jego wniosku o przesunięcie terminu nakazu rozbiórki, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na podniesione w nim okoliczności
W świetle powyższego, nie można zatem uznać, że organ I instancji, ograniczając się do uchylenia decyzji z dnia 9 maja 2002 r. ze względów formalnych, uwzględnił odwołanie
strony w całości. W sytuacji kiedy organ uznał żądanie strony za uzasadnione tylko częściowo, brak było natomiast podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 132 § l kpa
Z tych też przyczyn, Sąd uznał za konieczne uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego, który utrzymał w mocy wadliwą decyzję, jak i poprzedzających ją decyzji organu I instancji z dnia 31 maja 2002 r. i z dnia 9 maja 2002 r. Pierwszej, z uwagi na naruszenie przepisu art. 132 § l kpa, drugiej, ze względu na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, wydanej z naruszeniem art. 107 § l kpa (brak oznaczenia organu, który ją wydał) i przywrócenia sprawy do stanu pierwotnego w celu stworzenia warunków do jej ponownego rozpatrzenia zgodnie z wnioskiem skarżącego.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło