IV SA 3487/02
WyrokWSA w Olsztynie2004-03-16
Skład orzekający: Janina Kosowska, Zbigniew Ślusarczyk, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, który narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczony pod uprawy rolne, może zostać uchylona ze względu na toczące się postępowanie o zmianę planu i potencjalne straty materialne inwestorów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego jest zgodna z prawem. Brak wymaganego pozwolenia na budowę stanowi bezwzględną przesłankę do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności popełnienia samowoli, koszty rozbiórki ani toczące się postępowanie o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki, gdyż ocena legalności decyzji odbywa się według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania.Stan faktyczny
Właściciele działki rolnej wybudowali samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynek letniskowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że budynek został wzniesiony na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne i nie można go zalegalizować na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Skarżący podnosili, że podjęli działania zmierzające do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na cele rekreacyjne i że rozbiórka narazi ich na straty materialne.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi T. i A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nakazania rozbiórki domku letniskowego skargę oddala.
Decyzją z dnia 27 czerwca 2002 r., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał T. i A. C. rozbiórkę budynku letniskowego wybudowanego samowolnie na działce Nr 137/15 w L. , gmina M.
W uzasadnieniu, organ I instancji podał, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w lipcu 1996 r., na wskazanej wyżej działce rolnej, wybudowany został budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym pokrytym płytą falistą "ondulina". Budynek został posadowiony na gruncie za pomocą prefabrykowanych stóp betonowych. Obiekt ten wybudowali T. i A. C., będący właścicielami wskazanej działki, bez wymaganego pozwolenia na budowę i zatwierdzonej dokumentacji technicznej.
W odwołaniu od wskazanej decyzji, T. i A. C., wnosząc o jej uchylenie, podnieśli, iż organ I instancji nie uwzględnił ich działań podjętych w celu przekształcenia przedmiotowej działki z rolnej na rekreacyjną. Działania te doprowadziły natomiast do podjęcia przez Radę Miejską uchwały zmierzającej do zmiany obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na powyższe, jak również na ogromne koszty związane z wykonaniem nakazu, których nie są w stanie obecnie ponieść, wnieśli ponadto o zawieszenie postępowania administracyjnego na okres dwóch lat, tj. do czasu przekształcenia przeznaczenia działki.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 24 lipca 2002 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt popełnienia samowoli budowlanej. A. C. w oświadczeniu z dnia 4 czerwca 2002 r. potwierdził bowiem, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz dokumentacji technicznej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż budynek letniskowy wybudowany został na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. (uchwała Rady Gminy w M. z dnia 27 listopada 1992 r. Nr "[...]"), obowiązującym w czasie jego wznoszenia, przeznaczony był na uprawy rolne. Opisywane w odwołaniu działania zmierzające do przekształcenia działki na cele rekreacyjne nie stanowią natomiast przesłanki do odstąpienia od
postępowania administracyjnego dotyczącego likwidacji skutków samowoli budowlanej, bowiem samowolę budowlaną ocenia się w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu jej popełnienia.
W skardze z dnia 24 sierpnia 2002 r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. i A. C., wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Przedstawiając, przytoczony wyżej stan faktyczny, wskazali, że w II połowie lat 90-tych, podjęli wraz z sąsiadami próbę zalegalizowania samowoli budowlanej. Skutkiem ich zabiegów była m.in. podjęta przez Radę Miejską w M. uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., otwierająca drogę do przekształcenia działek z rolnych na rekreacyjne, a co za tym idzie do zalegalizowania samowoli na podstawie art. 49 prawa budowlanego. Wyjaśnili, iż obecnie trwają prace nad opracowaniem planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie ich działek. Podnieśli również, że organy nadzoru budowlanego, podejmujące decyzje, nie wzięły pod uwagę strat materialnych na jakie narazi ich konieczność rozbiórki spornego budynku.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił ponadto, że w niniejszej sprawie przepis art. 49 prawa budowlanego nie ma zastosowania, bowiem budynek letniskowy skarżących wybudowany został na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy M., przeznaczony jest na uprawy rolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że budynek letniskowy skarżących wybudowany został bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, wymaganego przez art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm.).
W tym stanie sprawy, organy nadzoru budowanego zobligowane były do orzeczenia o przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 powołanej ustawy. Nakaz rozbiórki, przewidziany w tym przepisie ma bowiem charakter bezwzględny, a jego jedyną przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę albo stosownego zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany.
Z tego też powodu, okoliczności w jakich doszło do popełnienia samowoli budowlanej, jak również ewentualne obciążenia finansowe związane z koniecznością rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, jakie będą musieli ponieść inwestorzy, nie mogły spowodować odstąpienia od wydania nakazu. O konieczności rozbiórki decyduje bowiem wskazany wyżej przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego.
Jednocześnie podnieść należy, że w niniejszej sprawie bezsporny jest również fakt, że budynek letniskowy skarżących wybudowany został na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. przeznaczony był, w czasie jego wznoszenia, i jest obecnie pod uprawy rolne. Okoliczność ta nie pozwala natomiast na legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, istnienie budynku letniskowego skarżących naruszało bowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazana przez skarżących okoliczność ubiegania się wraz z innymi nabywcami sąsiednich działek o zmianę tego planu nie ma znaczenia dla oceny legalności decyzji rozbiórkowej, Sąd bowiem dokonuje kontroli decyzji według stanu faktycznego i stanu prawnego z daty jej wydania z uwzględnieniem stanu prawnego w czasie popełnienia samowoli budowlanej. Skarżący nie kwestionują natomiast, że teren na którym wybudowali budynek nie był przeznaczony pod zabudowę i że nie uzyskali pozwolenia na jego budowę, wskazują jedynie, że mają nadzieję na rychłą zmianę planu w wyniku uwzględnienia ich postulatów i włączenie działki w skład terenu przeznaczonego na cele rekreacyjne.
W świetle powyższego, uznać należy, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego skarżących, nie narusza prawa.
Z tych też przyczyn, skarga, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), podlega
oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło