IV SA 3777/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Marzenna Glabas (spr.) Katarzyna Matczak Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r., sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę. Decyzją Burmistrza Miasta z dnia 22 maja 2003 r. ("[...]"), wydaną na podstawie art, 39 ustl, art 40 ust l i 3 oraz art, 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie budynku usługowo-mieszkalnego o dodatkową powierzchnię handlową przy ul. K. w O., na działce o nr geod."[...]" oraz wytyczne i warunki realizacji inwestycji. W jej uzasadnieniu organ wskazał m.in., iż zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego m. O. (Uchwała nr "[...]" Rady Miejskiej w O. z dnia 29 stycznia 1999 r.) - teren przewidziany pod inwestycję, położony w obszarze śródmiejskim, ma funkcję mieszkaniowo-usługową; kierunkiem zagospodarowania obszaru jest porządkowanie i uzupełnianie zabudowy istniejącego układu przestrzennego. Organ zaznaczył, iż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz, U. Nr 75, poz. 690), przedmiotowa rozbudowa nie może być zrealizowana na całej posesji należącej do inwestora (na granicy działki) gdyż naruszałaby interesy sąsiadów (zasłonięcie widoku z okien i ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych); obiekt należy zlokalizować w odległości min. 3 m bez otworów od granicy północno-wschodniej i granicy południowo-zachodniej, natomiast od strony południowej bez szkody dla właściciela istniejącego zespołu garażowego, zgodnie z załącznikiem graficznym. E. M., D. O. (reprezentująca córkę M. J.) oraz M. O. złożyli odwołanie od powyższej decyzji. Stwierdzili, iż nie zgadzają się z rozbudową budynku przy ul. K. w O., który przylega bezpośrednio do ich domów i posesji. Podnieśli m.in., iż z akt sprawy nie wynika, aby nieruchomość była położona na terenach objętych "ochroną szczególną: oraz, że ustalone warunki rozbudowy i zagospodarowania terenu nie naruszają przepisów w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia, ochrony dziedzictwa kulturowego, dóbr kultury, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności oraz obronności i bezpieczeństwa państwa" ale powyższe argumenty do nich nie przemawiają. Uważają bowiem, że planowana rozbudowa wpłynie na ograniczenie dostępu światła słonecznego do istniejących pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i rozbudowa będzie miała niekorzystny wpływ na ich zdrowie ze względu na zatłoczenie. Stwierdzili, że planowana zabudowa nie będzie jednokondygnacyjna, lecz znacznie wyższa a wydanie sprawiedliwej i rzetelnej decyzji "zza biurka" nie jest możliwe. Usytuowanie zabudowy w odległości 3 m od ich posesji nie rozwiązuje problemu, ponieważ jest to i tak zbyt blisko ich domów oraz wpłynie na obniżenie wartości ich nieruchomości. Rozbudowa będzie miała ponadto wpływ na obniżenie bezpieczeństwa w związku z koniecznością przechodzenia przez nieoświetlony tunel. Stanowisko specjalisty ds. bhp i ergonomii nie jest dla nich wiarygodne. Odwołujący się wyrazili pogląd, iż należałoby zasięgnąć opinii psychologa. Skarżący wnieśli o uwzględnienie ich zastrzeżeń i praw zagwarantowanych konstytucją. Decyzją z dnia 2 lipca 2003 r. ("[...]"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy, stwierdzając iż jest ona prawidłowa pod względem formalnoprawnym. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że większość zamierzeń inwestycyjnych wiąże się z różnym stopniem utrudnienia dla osób władających nieruchomościami sąsiadującymi. Nie może to jednak prowadzić do zaprzestania inwestowania. Skoro ustawodawca w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym nakazał właściwemu organowi wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o ile zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to w sytuacji, gdy zgodność taka zachodzi - brak jest podstaw do podjęcia decyzji odmownej. Kolegium podkreśliło, iż na tym etapie postępowania wymaganiom dotyczącym ochrony interesów osób trzecich czyni zadość określenie, iż przedmiotowa -rozbudowa budynku usługowo-mieszkalnego nie może być zrealizowana na całej działce należącej do inwestora. O tym natomiast, czy projekt budowlany odpowiada ustalonym warunkom i innym wymaganiom określonym w przepisach szczególnych rozstrzygane są dopiero na etapie wydania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z punktu widzenia interesów osób trzecich, nie ma znaczenia akcentowana w odwołaniu okoliczność, że w następstwie zrealizowania spornej inwestycji uległaby obniżeniu wartość nieruchomości sąsiednich. Zaznaczony został fakt, że zaskarżona decyzja odpowiada wymaganiom określonym w art. 40 ust. 4 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, została bowiem podjęta po uzgodnieniu z organem konserwatorskim. Na decyzję samorządowego kolegium odwoławczego E. M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona zarzuciła, iż organ powinien już na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zadbać o słuszną ochronę interesów osób trzecich, respektując przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące usytuowania budynków, nasłonecznienia i ochrony przeciwpożarowej. Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami). Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie w sprawie ustalenia warunków i zabudowy terenu regulowała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 1999 nr 15 póz. 139 ze zm.). W myśl jej przepisów, ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji, mającym na celu ustalenie, czy planowane zamierzenie inwestycyjne, może być na danym terenie zrealizowane w zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach pozbawionych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli w sytuacji istniejącej na gruncie niniejszej sprawy, gospodarowanie przestrzenią następuje na podstawie przepisów szczególnych (art. 40 ust. l w/w ustawy), czyli ustaw normujących poszczególne dziedziny życia społeczno-gospodarczego. Procedurę mająca zagwarantować realizację tego celu zawierał art. 44. Warunkiem wydania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu było uzyskanie, po przeprowadzeniu rozprawy, ostatecznego postanowienia wojewody o stwierdzeniu zgodności warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z prawem. Uzyskanie przez inwestora decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji jest podstawowym warunkiem ubiegania się przez niego o wydanie pozwolenia na budowę. Prawne uwarunkowanie inwestycji przebiega więc w dwóch etapach, w dwóch różnych postępowaniach prowadzonych przed różne organy. Na każdym z tych etapów organ prowadzący postępowanie jest prawnie zobligowany do zapewnienia ochrony interesów prawnych osób trzecich. Skarżąca zarzuca, iż zaskarżona decyzja nie czyni temu zadość. Zarzut ten nie jest jednak zasadny. Zważywszy, iż celem decyzji ustalającej warunki zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, ocenić należy, iż korespondując z normami prawa budowlanego i obwarowując wymagania w tym zakresie koniecznością uzgodnienia projektu budowlanego z państwową inspekcją sanitarną projektantem specjalistą ds. bhp i ergonomii, zaskarżona decyzja nader rzetelnie respektuje wymóg ochrony interesu prawnego skarżącej. Stwierdzić bowiem należy, że ochrona interesów osób trzecich na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę, wobec czego nie może być tak konkretna i szczegółowo określona, jak w pozwoleniu na budowę. Nie powinna określać ani formy architektonicznej projektowanego obiektu i jego obrysu na gruncie i nie rozstrzygać o odległościach między budynkami sąsiednimi i o innych warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 1999r. w sprawie II SA/Gd 2256/97) Ochrona interesów osób trzecich uwzględniona wymaganiami prawa budowlanego, m.in. zbadanie., czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ponadnormatywnego ograniczenia dopływu światła dziennego do zajmowanych przez nich pomieszczeń, wymagana jest dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a zarzuty podnoszone przez skarżącą, powinny być przez nią zgłoszone w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Na marginesie jedynie wskazać należy, że zaskarżona decyzja, określając lokalizacje inwestycji i warunki, którym powinien odpowiadać budynek, zawiera postanowienia, które na tym etapie postępowania nie są wymagane, gdyż rozpatrywane będą w toku postępowania o pozwolenie na budowę. To uchybienie organu pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności decyzji, gdyż Sąd bierze pod uwagę jedynie takie uchybienia prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tego rodzaju uchybień w rozpatrywanej sprawie nie było. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.