IV SA 422/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia SO del. Asesor WSA Protokolant Piotr Piszczek Maria Maryja Katarzyna Matczak (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi D. J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i J. Z. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 5 listopada 2002r., działając na podstawie art. 51 ust. l pkt l oraz art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał D. i J. Z. przywrócić do poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenie samowolnie zmienione z piwnicy na funkcję mieszkalną o powierzchni 16 m2 w budynku nr 17/2 w R. gm. B. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na skutek skargi złożonej przez R. W. dokonano kontroli w miejscowości R. i ustalono, że D. i J. Z. dokonali samowolnie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na pomieszczenie o funkcji mieszkalnej. Ustalono, iż wysokość piwnicy wynosi 1,95 m i jest niezgodna z obowiązującymi warunkami technicznymi. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyli D. i J. Z. wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśnili, że mieszkanie wraz z piwnicą w budynku Nr 17/2 w R. jest ich własnością. Pomieszczenie nazywane piwnicą, wskazali, ma duże okno i w okresie międzywojennym i powojennym do 1960r. było używane jako pokój mieszkalny. Zarzucili, że nie zmieniali przeznaczenia pomieszczenia określanego jako "piwnica", a jedynie przywrócili mu poprzednią funkcję pokoju mieszkalnego. Nadto skarżący oświadczyli, że odnawiając sporne pomieszczenie nie dokonali w nim żadnych przeróbek, w wyniku których ucierpiałaby konstrukcja budynku. Poza tym powołali się na swoją trudną sytuację materialną, która zmusiła ich do przywrócenia poprzedniej funkcji mieszkalnej pomieszczenia określanego "piwnicą". W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją - będącą przedmiotem skargi - z dnia 10 stycznia 2003r. Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia w piwnicy budynku nr 17/2 w R. gm. B. Wskazał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z przeznaczeniem na pobyt ludzi wymaga uzyskania od inwestora pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Natomiast nie przestrzeganie tego wymogu skutkuje wydaniem decyzji o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania, bądź określeniu czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził, że ponieważ wysokość przedmiotowego pomieszczenia wynosi 195 cm i narusza § 72 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie jest możliwe nakazanie wykonania jakichkolwiek czynności, które doprowadziłyby sporne pomieszczenie do stanu zgodnego z prawem. Na powyższą decyzję skargę złożyli D. i J. Z. wnosząc o jej uchylenie i umożliwienie dalszego wykorzystywania pomieszczenia jako pokoju mieszkalnego. Po raz kolejny wyjaśnili, że pomieszczenie to zanim zaczęło pełnić funkcję pomieszczenia gospodarczego było przygotowane na mieszkanie i tak też było wykorzystywane do 1970 r. Dopiero późniejszy lokator zmienił jego przeznaczenie na piwniczkę, zatem to on winien wówczas postarać się o zgodę na zmianę funkcji tego pomieszczenia mieszkalnego na gospodarcze. Obecnie zaś odnawiając to pomieszczenie przywrócili jedynie poprzednią jego funkcję mieszkalną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona (art. 97 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 póz. 1271, ze zm). W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania skargi D. i J. Z. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ponieważ na obszarze jego właściwości ma siedzibę organ administracyjny, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) Sąd ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi. W przedmiotowej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega natomiast na braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika bowiem, że poza wszczęciem postępowania administracyjnego w tej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na mieszkanie w budynku nr 17 w R. gm. B. Trudno bowiem uznać, za podstawę do podjęcia decyzji w tej sprawie przeprowadzone prawie rok wcześniej oględziny (w dniu 11 października 2001 r.). Czynność ta została wprawdzie przeprowadzona w obecności D. Z., jednakże z naruszeniem wszelkich zasad dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego określonych w rozdziale 2 i 4 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Poza tym wyjaśnić należy, że każda decyzja administracyjna, w tym również decyzja organu odwoławczego wydawana w trybie art. 138 § l pkt l Kpa, musi odpowiadać warunkom określonym w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tymi przepisami, jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa z uwzględnieniem zarzutów i argumentów podnoszonych przez odwołującą się stronę. W niniejszej sprawie trudno przyjąć, iż zaskarżona decyzja odpowiada tym wymogom, skoro brak jest samego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, a także odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżących w przedmiocie pierwotnej funkcji spornego pomieszczenia określanego jako "piwnica" w budynku nr 17/2 w R. gm. B. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7 i 77 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270). O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy, jak również stosownie do art. 152 ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.