IV SA 4245/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-05-20
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozbawiona wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę legalności uchwały i pozbawia skarżących możliwości skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości wnieśli zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sprzeciwiając się przeznaczeniu sąsiedniego terenu pod budynki usługowe. Rada Miejska odrzuciła zarzuty, powołując się na swoje uprawnienia planistyczne i zgodność z planem ochrony parku krajobrazowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak spójności z polityką przestrzenną gminy, nieprawidłowy tryb rozpoznania zarzutów oraz brak uzasadnienia uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i zasądzono od Rady Miejskiej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. P. i Z. P. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
2 IV SA 4245/03
UZASADNIENIE
A. P. i Z. P., właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr 16/5 obręb G. gmina O., wnieśli zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu G. w gminie O., sprzeciwiając się proponowanemu w wyłożonym projekcie planu ustaleniu dotyczącemu przeznaczenia terenu oznaczonego symbolem ZS-1 (część dz. nr 15 - dawniej 397) pod realizację budynków usługowych obsługujących funkcję sportową, turystyczną i rekreacyjną. Teren w stosunku do którego złożyli zarzut znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki będącej ich własnością i stanowi skarpę porośniętą lasem.
Rada Miejska w O. uchwałą nr "[...]" z dnia 29 sierpnia 2003 r. odrzuciła zarzuty A. i Z. P. W ocenie Rady zarzut nie mógł być uwzględniony ze względu na:
- Prawo do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w projekcie planu przysługujące organom sporządzającym plan zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym;
- Położenie przedmiotowego terenu w otulinie - strefie ochronnej "[...]" Parku Krajobrazowego, gdzie zagospodarowanie musi być zgodne z ustaleniami planu ochrony "[...]" Parku Krajobrazowego i jego strefy ochronnej (art.13 a pkt 4 ustawy o ochronie przyrody), i uzgodnienie projektu planu z zarządem "[...]" Parku Krajobrazowego w trakcie jego opracowywania.
A. i Z. P. wnieśli skargę na powyższą uchwałę żądając stwierdzenia jej nieważności pod zarzutem naruszenia:
- przepisu art. 12 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 1999 r. nr 15 póz. 139 ze zm.) dalej UZP - poprzez objęcie zapisem planu terenu znajdującego się poza granicami projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ;
- przepisu art. 18 pkt 2 ppkt 2 a UZP poprzez brak spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium;
- przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 UZP poprzez nie zachowanie przez Radę Miejską w O. właściwego trybu rozpoznania zgłoszonych zarzutów poprzez to, że projekt uchwały rady
został sporządzony już przed sesją rady, na której rozpatrywano zarzuty w tym przed wypowiedzeniem się skarżących;
- przepisu art. 24 ust 3 UZP poprzez przesłanie uchwały bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz szczegółowego i wnikliwego rozpatrzenia argumentów wnoszących zarzut i bez szczegółowego podania przyczyn dla których przyjęto inne rozwiązanie w projekcie planu niż w planie obowiązującym dotychczas.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podając, że procedura sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu G. została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Teren objęty ustaleniami planu jest zgodny z uchwałą Rady Miejskiej o przystąpieniu do sporządzenia planu. Ustalenia dla terenu ZS-1 położonego nad jeziorem T. dotyczą tego terenu, a nie terenu położonego poza granicami opracowania. Linia brzegowa jeziora przylega bezpośrednio do terenu objętego planem, więc budowa przystani będzie wymagała, aby jej część znajdowała się na terenie projektowanego planu.
Projekt nie zakłada, że na jego podstawie będą wydawane decyzje dotyczące inwestycji na terenie jeziora T.
Projekt planu jest zgodny z polityką przestrzenną Gminy wyrażoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O. Polityka przestrzenna została ustalona w sposób pozostawiający możliwość jej doprecyzowania w planach miejscowych, a taką sytuację dopuszcza ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Zdaniem Rady, także tryb rozpatrywania zarzutów był zgodny z ustawą z 1994 r. Zarzuty zostały odpowiednio rozpatrzone przez Burmistrza i jego stanowisko zostało przekazane Radzie w formie projektu odpowiedniej uchwały.
Po dyskusji radni mieli możliwość przyjęcia lub odrzucenia zaproponowanego rozwiązania. Uchwała rady zawiera uzasadnienie wykonane zgodnie ze sztuką planistyczną i obowiązującymi przepisami. Ocena jego szczegółowości, zdaniem Rady, jest subiektywna i nie może być podstawą do jego kwestionowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest zasadna.
Jednak nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżących, że wcześniejsze przygotowanie projektu uchwały o odrzuceniu zarzutu narusza art. 18 ust 2 pkt 9 UZP. Oczywistym bowiem jest, że zarzut musi być wcześniej przedmiotem oceny przez burmistrza, który przedstawia swoją propozycję radzie co do uwzględnienia bądź odrzucenia zarzutów.
Ze względów technicznych celem szybszego załatwienia sprawy, nie wykluczone jest przedstawienie tego stanowiska przez burmistrza w formie projektu uchwały. Bowiem rada może podjąć uchwałę (po dyskusji na sesji) o treści innej niż proponowana przez burmistrza.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu tak pod względem faktycznym jak i prawnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Stosownie do art. 24 ust. 4 UZP kontroli sądowej podlega uchwała o odrzuceniu zarzutu.
Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały miał na uwadze wyłącznie rozstrzygnięcie i uzasadnienie w niej zawarte. W związku z tym dodatkowe, uzupełniające uzasadnienie stanowiska Rady, zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogło być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały.
Obowiązkiem Rady, wynikającym z art. 24 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jest zawarcie w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości uzupełnienia stanowiska Rady wyrażonego w uchwale o odrzuceniu zarzutu.
W każdym przypadku odrzucenia zarzutu uchwała Rady Gminy powinna posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że Rada musi wskazać przesłanki, jakimi kierowała się przyjmując dane rozwiązanie planistyczne oraz wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymagania określone w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rada z przysługujących jej uprawnień, szczególnie planistycznych, nie może korzystać w sposób dowolny, a podejmowane ustalenia powinny być wynikiem wszechstronnego rozważenia konkretnego stanu faktycznego, (czego w zaskarżonej uchwale brak) i prawnego. Rada w swoim wyjątkowo lakonicznym stanowisku ograniczyła się do dwóch ogólnych stwierdzeń: swoje uprawnienia planistyczne i co nie ma większego znaczenia, położenie terenu w otulinie "[...]" Parku Krajobrazowego. Ten drugi argument przemawia raczej za uwzględnieniem zarzutu niż jego odrzuceniem, bowiem skarżący chcą, aby przedmiotowy teren pozostał z dotychczasową funkcją tj. terenem lasów i gruntów do zalesienia, a nie jak proponuje się w projekcie planu, terenem, na którym możliwe jest lokalizowanie obiektów budowlanych związanych z utrzymaniem zbiorników wodnych plaż, kąpielisk i przystani o charakterze ogólnodostępnym - oznaczonym symbolem ZS-1.
Uzgodnienie projektu planu z "[...]" Parkiem Krajobrazowym nie przesądza, że jest to rozwiązanie najlepsze.
Rada nie rozważyła argumentów skarżących zawartych w zarzutach, szczególnie co do pogorszenia walorów krajobrazowych przy ewentualnym wykorzystaniu przedmiotowego terenu zgodnie z projektowaną funkcją, wpływu proponowanego rozwiązania na pogorszenie warunków do korzystania z sąsiednich nieruchomości i dlaczego funkcji ZS-1 nie przypisano terenowi wskazywanemu dotychczas jako przeznaczonemu na plażę (co wynika z mapy znajdującej się w przesłanej przez Radę dokumentacji), a także czy nie byłoby wystarczającym do realizacji celów związanych z lokalizacją terenów zieleni związanej ze sportem, turystyką i rekreacją (ZS-1), ustalenie takiej funkcji tylko dla terenu położonego na południe od proponowanego położonego z dala od terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną bądź letniskową.
Być może kwestionowane przez skarżących rozwiązanie jest skutkiem zmiany charakteru przeznaczenia działki nr 13 z rolnej na teren zabudowy rekreacyjnej, ale także w tym zakresie brakuje stanowiska Rady.
Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 24 ust. 3 UZP, co uniemożliwia kontrolę jej legalności.
W tej sytuacji należało uznać, że skarżący zostali pozbawieni możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony interesów prawnych, gdyż Rada skorzystała z uprawnienia do odrzucenia zarzutu w sposób niezgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 póz 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło