IV SA 4325/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-10-14

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Tadeusz Lipiński, Małgorzata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, jest niezgodna z prawem. Brak takiego uzasadnienia stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, ponieważ uniemożliwia kontrolę jej legalności i pozbawia stronę możliwości skorzystania z ustawowo gwarantowanej ochrony interesów prawnych.
Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się zmiany zakresu pasa ochronnego strefy krajobrazu chronionego. Rada Miejska odrzuciła zarzuty, jednak skarżący uznał uchwałę za niezgodną z prawem, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących prawa własności, swobodnego dysponowania nieruchomością oraz brak uprawnienia rady do ustalenia strefy ochronnej krajobrazu. Rada wniosła o oddalenie skargi, argumentując prawidłowość procedury i uwzględnienie elementów planistycznych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i zasądzono od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Protokolant Marzenna Glabas (spr.) Alicja Jaszczak-Sikora Tadeusz Lipiński Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r., sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S., właściciel nieruchomości oznaczonej jako działki nr 272/11 i 253/7 obręb U. gmina O., wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu U. w gminie O., domagając się zmiany zakresu pasa ochronnego strefy krajobrazu chronionego z 300 m do 100 m, zgodnie z rozporządzeniem Wojewody. W uzasadnieniu wskazał na brak kompetencji Rady Gminy do regulowania strefy ochronnej krajobrazu w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozbawienie możliwości efektywnego korzystania z nieruchomości oraz znaczne zmniejszenie wartości tej nieruchomości. Rada Miejska w O. uchwałą nr "[...]" z dnia 29 sierpnia 2003 r. odrzuciła zarzuty A. S. W ocenie Rady zarzut nie mógł być uwzględniony ze względu na: - strefę ochronną jeziora wynikającą z polityki przestrzennej Miasta i Gminy O. przyjętej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. w celu prowadzenia prawidłowej gospodarki przestrzennej na terenach mających rangę obszaru chronionego krajobrazu. Strefę ochronną jeziora wyznaczono w projekcie planu w celu ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 z późn. zm.) - Strefa ochronna jeziora obowiązywała również na podstawie poprzedniego planu terenu gminy O., - zasady zagospodarowania terenów wynikające z polityki przestrzennej Miasta i Gminy O. przyjętej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. w celu prowadzenia prawidłowej gospodarki przestrzennej na terenach mających rangę obszaru chronionego krajobrazu. Zasady zagospodarowania terenów określone w projekcie planu są zgodne z art. 72 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 z późn. zm.), - kontynuację myśli planistycznej zawartej w obecnie obowiązującym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy O. zatwierdzonym" uchwałą Nr "[...]" Rady Miejskiej w O. z dnia 25.04.1994. Przeznaczenie terenu w sporządzanym planie w żaden sposób nie odbiera i nie ogranicza żadnych praw nabytych wcześniej, - politykę przestrzenną określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. przyjęte uchwałą Rady Miejskiej w O. A. S. wniósł skargę na powyższą uchwałę żądając stwierdzenia jej niezgodności z obowiązującym prawem i uchylenie jej w części dotyczącej ustalenia strefy ochronnej wokół jeziora na 300 m. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie: - art. l ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie jej prawa własności do działek nr 272/11 i 253/7, - art. 24 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez pozbawienie właściciela nieruchomości swobodnego nią dysponowania, a tym samym naruszenie jego interesu prawnego, - art. 13 ust. l pkt 4 w związku z art. 32 i art. 34 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. Nr 114, póz. 492) z uwagi na fakt braku uprawnienia Rady Miejskiej w O. do ustalenia strefy ochronnej krajobrazu. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podając, że procedura sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu U. została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Podniosła, że w projekcie planu zostały uwzględnione wszystkie elementy określone przepisem art. l ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ich wzajemne pogodzenie wiąże się ze znalezieniem rozwiązania kompromisowego i nie można było wybiórczo ograniczyć zasady zagospodarowania wyłącznie do pkt 5 czyli walorów ekonomicznych i prawa własności. Wskazała, iż uchwała Rady Miejskiej rozpatrująca zarzut do projektu planu nie narusza art. 24 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt Planu nie odbiera właścicielom przedmiotowej nieruchomości prawa nią dysponowania, ogranicza jedynie prawo do zabudowy tego terenu. Ustalona w planie strefa ochronna wynika z potrzeby szczególnej ochrony wartości przyrodniczych Jeziora Z. Została ustalona na podstawie art. 10 ust. l pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jej przebieg został dostosowany do uwarunkowań fizjograficznych terenu i dlatego są miejsca, gdzie jest ona węższa i szersza. W skardze zostały błędnie zinterpretowane i powołane przepisy dotyczące obszaru chronionego krajobrazu, zawarte w ustawie o ochronie przyrody. Czym innym jest obszar chronionego krajobrazu utworzony na mocy tej ustawy, a czym innym strefa ochronna jeziora będąca ustaleniem planu. Teren objęty opracowaniem planu był objęty obszarem chronionego krajobrazu, dla którego obowiązywały przepisy z rozporządzenia Wojewody z dnia 15 czerwca 1998 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu woj. Rozporządzenie to zobowiązywało samorządy lokalne do tworzenia w planach zagospodarowania przestrzennego stref ochronnych. Jednakże strefy te nie wynikały tylko i wyłącznie z tego przepisu. Strefa wokół jeziora Z. została utworzona w oparciu o wytyczne polityki przestrzennej określonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. Wynikało to również z potrzeby dbałości o krajobraz Mazur. Uchylenie przepisu związanego z obszarem chronionego krajobrazu nie powoduje zmian w ekofizjografii terenu i jego wartościach przyrodniczych i w związku z tym nie powoduje konieczności zmiany polityki samorządu dotyczącej ochrony wartości przyrodniczych. W uzasadnieniu zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu zostało wymienione między szeregiem innych uzasadnień w/w rozporządzenie Wojewody, ponieważ było ono obowiązujące w trakcie przygotowywania projektu planu. Uchylenie tego rozporządzenia nie powoduje jednak braku zasadności tworzenia aktów prawa miejscowego uwzględniających istniejące walory środowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym kontroli sądowej podlega uchwała o odrzuceniu zarzutu. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały miał na uwadze wyłącznie rozstrzygnięcie i uzasadnienie w niej zawarte. W związku z tym dodatkowe, uzupełniające uzasadnienie stanowiska Rady, zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogło być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały. Obowiązkiem Rady, wynikającym z art. 24 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jest zawarcie w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości uzupełnienia stanowiska Rady wyrażonego w uchwale o odrzuceniu zarzutu. W każdym przypadku odrzucenia zarzutu uchwała Rady Gminy powinna posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że Rada musi wskazać przesłanki, jakimi kierowała się przyjmując dane rozwiązanie planistyczne oraz wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymagania określone w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rada z przysługujących jej uprawnień, szczególnie planistycznych, nie może korzystać w sposób dowolny, a podejmowane ustalenia powinny być wynikiem wszechstronnego rozważenia konkretnego stanu faktycznego i prawnego. Rada nie rozważyła argumentów skarżącej zawartych w zarzutach. Ogólnikowe powołanie się na politykę przestrzenną wynikającą ze studium uwarunkowań i prawo do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wynikające z ustawy, z całą pewnością nie może zostać uznane za wszechstronne ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego. Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co uniemożliwia kontrolę jej legalności. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca została pozbawiona możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony interesów prawnych, gdyż Rada skorzystała z uprawnienia do odrzucenia zarzutu w sposób niezgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło