IV SA 4326/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-10-14
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, stanowi naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i jako taka podlega stwierdzeniu nieważności. Uzasadnienie to jest niezbędne do umożliwienia sądowej kontroli legalności uchwały i zagwarantowania właścicielowi możliwości rzeczywistego skorzystania z ochrony jego interesów prawnych.Stan faktyczny
Skarżący, właściciel nieruchomości, wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się zmiany zakresu pasa ochronnego strefy krajobrazu chronionego. Rada Miejska w O. uchwałą odrzuciła te zarzuty, jednak skarżący uznał, że uchwała narusza jego prawa własności i prawo do swobodnego dysponowania nieruchomością, a także że Rada nie miała uprawnień do ustalenia strefy ochronnej. Skarżący wniósł skargę na uchwałę, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej w O. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r., sprawy ze skargi K. N. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej w O. na rzecz skarżącego K. N. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
K. N., właściciel nieruchomości oznaczonej jako działki nr 272/10 i 253/6 obręb U. gmina O., wniósł zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu U. w gminie O., domagając się zmiany zakresu pasa ochronnego strefy krajobrazu chronionego z 300 m do 100 m, zgodnie z rozporządzeniem Wojewody. W uzasadnieniu wskazał na brak kompetencji Rady Gminy do regulowania strefy ochronnej krajobrazu w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozbawienie możliwości efektywnego korzystania z nieruchomości oraz znaczne zmniejszenie wartości tej nieruchomości.
Rada Miejska w O. uchwałą nr "[...]" z dnia 29 sierpnia 2003 r. odrzuciła zarzuty K. N. W ocenie Rady zarzut nie mógł być uwzględniony ze względu na:
- strefę ochronną jeziora wynikającą z polityki przestrzennej Miasta i Gminy O. przyjętej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. w celu prowadzenia prawidłowej gospodarki przestrzennej na terenach mających rangę obszaru chronionego krajobrazu. Strefę ochronną jeziora wyznaczono projekcie planu w celu ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 z późn. zm.). Strefa ochronna jeziora obowiązywała również na podstawie poprzedniego planu terenu gminy O.,
- zasady zagospodarowania terenów wynikające z polityki przestrzennej Miasta i Gminy O. przyjętej w studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. w celu prowadzenia prawidłowej gospodarki przestrzennej na terenach mających rangę obszaru chronionego krajobrazu. Zasady zagospodarowania terenów określone w projekcie planu są zgodne z art. 72 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 z późn. zm.),
- kontynuację myśli planistycznej zawartej w obecnie obowiązującym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy O. zatwierdzonym uchwałą Nr "[...]" Rady Miejskiej w O. z dnia 25.04.1994. Przeznaczenie terenu w sporządzanym planie w żaden sposób nie odbiera i nie ogranicza żadnych praw nabytych wcześniej,
- politykę przestrzenną określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. przyjęte uchwałą Rady Miejskiej w O.
K. N. wniósł skargę na powyższą uchwałę żądając stwierdzenia jej niezgodności z obowiązującym prawem i uchylenie jej w części dotyczącej ustalenia strefy ochronnej wokół jeziora na 300 m. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie:
- art. l ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie jej prawa własności do działek nr 272/10 i 253/6,
- art. 24 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez pozbawienie właściciela nieruchomości swobodnego nią dysponowania, a tym samym naruszenie jego interesu prawnego,
- art. 13 ust. l pkt 4 w związku z art. 32 i art. 34 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. Nr 114, póz. 492) z uwagi na fakt braku uprawnienia Rady Miejskiej w O. do ustalenia strefy ochronnej krajobrazu.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podając, że procedura sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu U. została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W projekcie planu zostały uwzględnione wszystkie elementy określone przepisem art. l ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ich wzajemne pogodzenie wiąże się ze znalezieniem rozwiązania kompromisowego i nie można było wybiórczo ograniczyć zasady zagospodarowania wyłącznie do pkt 5 czyli walorów ekonomicznych i prawa własności.
Uchwała Rady Miejskiej rozpatrująca zarzut do projektu planu nie narusza art. 24 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt Planu nie odbiera właścicielom przedmiotowej nieruchomości prawa nią dysponowania, ogranicza jedynie prawo do zabudowy tego terenu. Ustalona w planie strefa ochronna wynika z potrzeby szczególnej ochrony wartości przyrodniczych Jeziora Z. Została ustalona na podstawie art. 10 ust. l pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jej przebieg został dostosowany do uwarunkowań fizjograficznych terenu i dlatego są miejsca, gdzie jest ona węższa i szersza.
W skardze zostały błędnie zinterpretowane i powołane przepisy dotyczące obszaru chronionego krajobrazu, zawarte w ustawie o ochronie przyrody. Czym innym jest obszar chronionego krajobrazu utworzony na mocy tej ustawy, a czym innym strefa ochronna jeziora będąca ustaleniem planu. Teren objęty opracowaniem planu był objęty obszarem chronionego krajobrazu, dla którego obowiązywały przepisy z rozporządzenia Wojewody z dnia 15 czerwca 1998 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu woj. Rozporządzenie to zobowiązywało samorządy lokalne do tworzenia w planach zagospodarowania przestrzennego stref ochronnych. Jednakże strefy te nie wynikały tylko i wyłącznie z tego przepisu. Strefa wokół jeziora Z. została utworzona w oparciu o wytyczne
polityki przestrzennej określonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy O. Wynikało to również z potrzeby dbałości o krajobraz Mazur. Uchylenie przepisu związanego z obszarem chronionego krajobrazu nie powoduje zmian w ekoflzjografii terenu i jego wartościach przyrodniczych i w związku z tym nie powoduje konieczności zmiany polityki samorządu dotyczącej ochrony wartości przyrodniczych. W uzasadnieniu zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu zostało wymienione między szeregiem innych uzasadnień w/w rozporządzenie Wojewody, ponieważ było ono obowiązujące w trakcie przygotowywania projektu planu. Uchylenie tego rozporządzenia nie powoduje jednak braku zasadności tworzenia aktów prawa miejscowego uwzględniających istniejące walory środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu tak pod względem faktycznym jak i prawnym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym kontroli sądowej podlega uchwała o odrzuceniu zarzutu.
Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały miał na uwadze wyłącznie rozstrzygnięcie i uzasadnienie w niej zawarte. W związku z tym dodatkowe, uzupełniające uzasadnienie stanowiska Rady, zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogło być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały. Obowiązkiem Rady, wynikającym z art. 24 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jest zawarcie w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości uzupełnienia stanowiska Rady wyrażonego w uchwale o odrzuceniu zarzutu.
W każdym przypadku odrzucenia zarzutu uchwała Rady Gminy powinna posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że Rada musi wskazać przesłanki, jakimi kierowała się przyjmując dane rozwiązanie planistyczne oraz wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymagania określone w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Rada z przysługujących jej uprawnień, szczególnie planistycznych, nie może korzystać w sposób dowolny, a podejmowane ustalenia powinny być wynikiem wszechstronnego rozważenia konkretnego stanu faktycznego i prawnego.
Rada nie rozważyła argumentów skarżącej zawartych w zarzutach. Ogólnikowe powołanie się na politykę przestrzenną wynikającą ze studium uwarunkowań i prawo do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wynikające z ustawy z całą pewnością nie może zostać uznane za wszechstronne ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego.
Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co uniemożliwia kontrolę jej legalności. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca została pozbawiona możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony interesów prawnych, gdyż Rada skorzystała z uprawnienia do odrzucenia zarzutu w sposób niezgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło