IV SA 4623/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Janina Kosowska Beata Jezielska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r., sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku: I) uchyla zaskarżoną decyzję II) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 2IV SA 4623/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia l sierpnia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. D. w M. wykonanie ekspertyzy stanu technicznego budynku. W uzasadnieniu podano iż w trakcie przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego kontroli utrzymania i użytkowania przedmiotowego budynku jego zarządca okazał ocenę stanu technicznego budynku opracowaną przez biuro architektoniczne, w której znajdują się zalecenia dotyczące konieczności opracowania ekspertyzy technicznej w zakresie układu konstrukcyjnego stropów i tarasów w związku z możliwością wystąpienia zagrożenia zdrowia ludzi i mienia. Wskazano, iż pomimo wezwań kierowanych do Wspólnoty Mieszkaniowej przedłożona została jedynie kopia opinii projektanta dotycząca wykonania konstrukcji tarasów oraz kopie obliczeń statycznych budynku. Dokumenty te nie stanowią ekspertyzy technicznej. W związku z tym obowiązek sporządzenia takiej ekspertyzy nałożono na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Od decyzji tej odwołała się M. S. Wskazała, iż przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego kontrola wykazała szereg zaniedbań ze strony Kierownika Urzędu Rejonowego w M., jakich dopuścił się przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku. W związku z tym w ocenie strony nakładanie na nią obowiązku sporządzenia ekspertyzy (co związane jest ze znacznymi kosztami) jest bezzasadne, a ekspertyza winna być sporządzona z urzędu. Decyzją z dnia l października 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podano, iż pojęcie strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego może być wyprowadzone jedynie z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Zgodnie z art. 62 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu jest właściciel lub zarządca. Zatem przepis ten przyznaje legitymację do udziału w postępowaniu wspólnocie mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd lub zarządcę, a nie mieszkańcom budynku. Podano, iż pomimo wezwania odwołanie nie zostało uzupełnione o podpisy członków zarządu i dlatego organ uznał iż jest ono niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w niniejszej sprawie. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. skargę wniósł pełnomocnik M. S., wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, iż skarżąca nie jest wyłącznie mieszkanką przedmiotowego budynku, lecz właścicielką dwóch lokali w tym budynku i współwłaścicielką części budynku a także posiada udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Wskazał, iż skoro na skarżącą nałożono obowiązek wykonania i przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku, to posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym, gdyż bezpośrednio dotykają ją konsekwencje wydanej decyzji poprzez konieczność poniesienia części kosztów ekspertyzy lub sankcji finansowych w przypadku jej niewykonania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono, iż argumenty podnoszone przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z ustawą o własności lokali wspólnotę mieszkaniową reprezentuje zarząd, który składa za nią oświadczenia woli. Zatem prawo do wniesienia odwołania przysługuje wspólnocie mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd, a nie poszczególnym właścicielom lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 62 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 póz. 1126 ze zm.) określone obowiązki dotyczące użytkowania obiektu budowlanego spoczywają na jego właścicielu lub zarządcy. Nie ulega zatem wątpliwości, że także do tych podmiotów winny być kierowane nakazy określone w ust. 3 powołanego przepisu, w tym nakaz sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektu. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał jednak, iż jako właściciela budynku należy traktować jedynie wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną przez zarząd, a nie właścicieli poszczególnych mieszkań. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, iż decyzją organu pierwszej instancji nałożono obowiązek sporządzenia ekspertyzy nie na wspólnotę mieszkaniową, lecz na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego (w tym na skarżącą). Zupełnie zatem niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego odmawiającego uznania skarżącej za stronę postępowania, skoro decyzją organu bezpośrednio na nią nałożono konkretne obowiązki. Umarzając postępowanie odwoławcze naruszono zatem nie tylko art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale w ogóle pozbawiano skarżącą możliwości kwestionowania zasadności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, co narusza jej podstawowe prawa. Ponadto zważyć należy, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80 póz. 903 ze zm.) wspólnota mieszkaniowa nie posiada osobowości prawnej. Posiada ona jedynie ograniczone uprawnienia, polegające na możliwości nabywania praw i zaciągania zobowiązań, a także pozywania i bycia pozywaną (zdolność sądową). Wprawdzie wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa (art. 6 ustawy o własności lokali), jednakże to każdemu z jej członków - a nie wspólnocie -przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawie związanym z własnością lokalu (art. 3 ust. l ustawy o własności lokali). Zatem każdy z członków wspólnoty mieszkaniowej jest nie tylko właścicielem wyodrębnionego lokalu, ale także współwłaścicielem części wspólnych. Tym samym ma on interes prawny do występowania w sprawie dotyczącej nieruchomości wspólnej. Podnieść także należy, iż wprawdzie w myśl art. 21 ust. l powołanej ustawy do reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej powołany jest zarząd, jednakże zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 1997/97 (niepublik.) uregulowanie to nie daje jednoznacznej odpowiedzi, co oznacza to sformułowanie, a w każdym razie uregulowanie to nie wyklucza działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych. W związku z powyższym uznać należy, iż skarżąca ma prawo do samodzielnego występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego, a jej odwołanie winno być rozpatrzone merytorycznie. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.