IV SA 5088/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-04-16

Skład orzekający: Janina Kosowska, S.O. del. do WSA Asesor WSA, Maria Matyja, Irena Szczepkowska, Grażyna Wojtyszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, umarzając postępowanie odwoławcze, prawidłowo uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, mimo że jej działka sąsiaduje z terenem inwestycji i wywodzi ona interes prawny z przepisów prawa materialnego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 kpa) oraz przepisy dotyczące wiążącej oceny prawnej sądu (art. 30 ustawy o NSA). Organ nie dokonał wymaganych przez NSA ustaleń dotyczących odstępstw od projektu, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i potencjalnego zagrożenia interesu osób trzecich. Ponadto, organ nie uzasadnił wystarczająco, dlaczego skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej działki, nie ma przymiotu strony, a także błędnie zastosował przepisy dotyczące warunków technicznych budynków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych przy budowie domku letniskowego do stanu zgodnego z prawem. Po uchyleniu tej decyzji przez NSA z powodu naruszenia przepisów kpa, organ ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżąca (sąsiadka) nie ma przymiotu strony. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów kpa, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego, wskazując na swój interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2002 r. i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia S.O. del. do WSA Asesor WSA Protokolant Maria Matyja Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego: L uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rzecz M. W. kwotę 250,- zł (dwieście pięćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia odwołań M. W. i M. M., decyzją z dnia 4 września 2000 r., Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia l sierpnia 2000 r. nakazującą E. G., na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, póz 414, z poźn. zm.), wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych przy budowie domku letniskowego na działce nr 162/4 we wsi G. gm. P. do stanu zgodnego z prawem. Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. W. i M. M. W skargach powołując się na swoje uprawnienia do działek sąsiadujących z terenem inwestycji poruszali kwestie błędnej ich zdaniem oceny realizacji budynku traktowanego przez inwestorkę jako zaplecze budowlane oraz wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wpisu do dziennika budowy. Zarzucali nadto niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez urzędników nadzoru budowlanego i nierówne traktowanie obywateli wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2002 r., sygn. akt "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z 4 września 2000 r. wskazując na naruszenie przez organ II instancji art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż zaskarżona decyzja nie omawia odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, nie uzasadnia dlaczego właściwe było dokonanie wyboru rozstrzygnięcia wskazanego w art. 51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane i nie wyjaśnia czy dokonane odstępstwa mogą w jakikolwiek sposób zagrażać uzasadnionemu interesowi osób trzecich. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po ponownym rozpatrzeniu odwołań M. W. i M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego w M. z dnia l sierpnia 2000 r., nr "[...]", decyzją z dnia 8 listopada 2002 r. nr "[...]", wydaną z powołaniem się na art. 138 § l pkt 3 kpa, wbrew swemu przekonaniu nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem nie mają interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu zakończonym decyzją z l sierpnia 2000 r., znak: "[...]". Następnie powołując się na załączony do akt sprawy realizacyjny plan zagospodarowania działek letniskowych we wsi G. gm P. organ II instancji stwierdził, iż domek letniskowy zlokalizowany na działce nr 162/4 realizowany jest w odległościach zgodnych z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. Nr 10, póz. 46 ze zm).W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż lokalizacja domku letniskowego na działce nr 162/4 nie narusza interesu prawnego M. W. (działka nr 162/5), a także M. M. i M. T. (działka nr 162/3). Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. W., reprezentowana przez pełnomocnika. Zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 28 kpa, art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 5 ust. l pkt 6 i art. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu administracji publicznej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Skarżąca jest właścicielem działki rekreacyjnej we wsi G. gm. P. o nr 162/5, będącej w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr 162/4 stanowiącej własność E. G. Zdaniem skarżącej przepisami prawa, według których należy oceniać istnienie jej interesu prawnego winny być także przepisy prawa materialnego stanowiące prawo miejscowe. Wskazała na miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, w którym symbolem UTL oznaczono teren, na którym znajduje się pięć działek o numerach: 162/2, 162/3, 162/4, 162/5. Poinformowała, iż w wykonaniu dyspozycji planu zagospodarowania przestrzennego opracowany został w 1993 r. realizacyjny plan zagospodarowania działek letniskowych, zawierający szczegółowe wymogi, jakie muszą być spełnione przez właścicieli działek rekreacyjnych przy budowie domów letniskowych. W ocenie skarżącej działania inwestora na działce nr 164/4, ingerują nie tylko w jej interes faktyczny, ale również w interes prawny wynikający z konkretnych, wyżej wspomnianych norm prawa materialnego. Z powyższego wywiodła, iż przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, które to organy prowadząc postępowanie w sprawie winny uwzględniać całość norm prawnych obowiązujących dla konkretnego przypadku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.). Skarga jest zasadna, przy czym Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707) z urzędu wziął pod uwagę, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w tym z obrazą art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa przy czym jednocześnie naruszony został przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie administracyjnym /Dz.U. Nr 74 póz. 368 ze zm./. Należy podkreślić, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał zaskarżoną decyzję rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2002 r., sygn. akt "[...]", którym uchylono wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 4 września 2000 r. W wyroku - jak wskazano wyżej - Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jakich uchybień w toku postępowania dopuścił się organ II instancji i co powinno być przedmiotem oceny organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zgodnie z art. 30 obowiązującej w dniu wydania decyzji ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, póz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dlatego też Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając po raz drugi decyzję w niniejszej sprawie winien, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonać wskazanych ustaleń. W zaskarżonej decyzji organ II instancji tego nie uczynił. Nie omówił bowiem odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia, nie wykazał, że realizowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie wyjaśnił czy dokonane odstępstwa mogą w jakikolwiek sposób zagrażać uzasadnionemu interesowi osób trzecich, czyli właścicieli działek rekreacyjnych graniczących z działką E. G., prowadzącej roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu organ II instancji orzekając o umorzeniu postępowania odwoławczego nie uzasadnił wystarczająco, że Skarżącej, uznawanej za stronę w toczącym się wcześniej postępowaniu, nie przysługuje przymiot strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w zasadzie do przytoczenia treści art. 28 kpa i stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela pogląd, iż pojęcie strony, jakim posługuje się ten przepis może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego. Skoro działka skarżącej sąsiaduje z działką, na której realizowana jest sporna inwestycja, rozważenia wymaga czy strona może wywodzić swój interes prawny z normy art. 5 ust. l pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane jak również z innych norm prawa materialnego wskazywanych w skardze. Zauważyć nadto należy, iż w zaskarżonej decyzji organ powołał się na rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie miało zastosowania do domków letniskowych wznoszonych na działkach rekreacyjnych. Z przytoczonych wyżej powodów na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707 orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 i 205 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło