IV SA 5123/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Kosowska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r., sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego - - skargę oddala. Decyzją z dnia 26 września 2002r. działając na podstawie art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229, ze zm) w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze zm) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał M. D. rozbiórkę drewnianego budynku letniskowego samowolnie wybudowanego na działce nr 108/2 w obrębie Z. gm. S. W uzasadnieniu, organ I instancji podał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że M. D. jesienią 1993r. wybudował na wskazanej działce rolnej budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej, posadowiony na bloczkach trylinki. Obiekt ten wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, iż działka na której pobudowano budynek zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy S. Nr "[...]" z dnia 23 kwietnia 1982r. ma przeznaczenie rolnicze i objęta jest obszarem chronionego krajobrazu. W odwołaniu od wskazanej decyzji M. D., wnosząc o jej uchylenie, podał, że z decyzji organu I instancji nie wynika aby plan zagospodarowania przestrzennego zakazywał realizacji jakichkolwiek obiektów budowlanych na tym terenie. Wyjaśnił, że budynek stojący na działce nr 108/2 nie jest na stałe związany z gruntem, a więc pełni rolę obiektu tymczasowego i nie powoduje niekorzystnego wpływu na środowisko. Poza tym z zatwierdzonego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. wynika, że przedmiotowy teren położony jest w strefie o dominującej funkcji turystycznej. Rozpatrując odwołanie decyzją z 15 listopada 2002r. Nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, iż z uwagi na oświadczenie skarżącego dotyczące momentu wybudowania budynku letniskowego zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. Wyjaśniono, iż bezspornym jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, gdyż M. D. potwierdził wybudowanie na bloczkach trylinki budynku letniskowego o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym krytym papą bez pozwolenia na budowę. Podano, iż zgodnie z art. 2 ust. l ustawy Prawo budowlane przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki, zaś budynki nie połączone trwale z gruntem określone zostały jako budynki tymczasowe i stosownie do § 44 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki Transportu i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno -budowlanego (Dz.U. Nr 8, póz,. 48) wymagają pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż budynek letniskowy wybudowany został na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (uchwała Rady Gminy S. z dnia 23 kwietnia 1982r. Nr "[...]"), obowiązującego w czasie jego wznoszenia przeznaczony był na uprawy rolne. Wprawdzie z ustaleń do planu - pkt 3 określającego zasady kształtowania i ochrony środowiska wynika, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się tworzenie nowych zagród (dla utrzymujących się z rolnictwa) poza terenem wyznaczonym w planie, pod warunkiem każdorazowego indywidualnego rozpatrzenia wniosku i wydaniu pozytywnej opinii organów planowania przestrzennego, jednakże w niniejszej sprawie nie zachodzi powyższa okoliczność, gdyż budynek odwołującego się użytkowany jest letniskowe. Poza tym z uwagi na rekreacyjne przeznaczenie budynku wskazano, iż w ustaleniach planu znajduje się wprawdzie zapis, iż w zakresie "terenów rekreacyjnych" przewiduje się możliwość uzupełnienia zabudowy wsi Z. domkami letniskowymi, pod warunkiem spełnienia ściśle określonych wymogów tj. zachowania skali i charakteru architektonicznego właściwych zabudowie wiejskiej oraz uzyskania zgody służby rolnej i właścicieli terenu oraz opracowania właściwych planów zagospodarowania przestrzennego, jednakże z wyrysu graficznego planu wynika, że działka odwołującego znajduje się po drugiej stronie jeziora poza terenem zabudowy wsi na terenach rolnych. Natomiast opisywane działania zmierzające do przekształcenia działki na cele rekreacyjne nie stanowią przesłanki do odstąpienia od postępowania dotyczącego likwidacji skutków samowoli budowlanej, gdyż samowolę budowlaną ocenia się w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu jej popełnienia. W skardze z dnia 17 grudnia 2002r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. D. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako niezgodnej z prawem. Przedstawiając, przytoczony wyżej stan faktyczny, wskazał, że organy orzekające w jego sprawie błędnie zastosowały prawo, dopuszczając się "rażącego nadużycia wykładni rozszerzającej art. 37 ustawy Prawo Budowlane z 1974r". W jego ocenie art. 37 ust. l pkt l i 2 tej ustawy określa, kiedy organy mogą wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia tj. gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stwierdza, że obszar nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju lub też, gdy obiekt powoduje zagrożenie dla osób lub mienia. W jego przypadku żadna z wymienionych okoliczności nie występuje. Plan w momencie zabudowy działki nie zawierał żadnych wyraźnych postanowień dotyczących zabudowy, lakonicznie stwierdzał że jest to teren rolny. Przywołał wyrok NSA z l czerwca 1999r. w którym Sąd stwierdził, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego upoważnia jedynie do takiego rozstrzygnięcia, jakie wyraźnie wynika z jego treści. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zapisy powołanego wcześniej planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. jednoznacznie wskazują, iż możliwa była zabudowa letniskowa tylko jako uzupełnienie istniejącej zabudowy wsi Z. Tymczasem, obiekt budowlany skarżącego zlokalizowany został na terenie rolnym poza terenem zabudowy wsi Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, póz. 229, ze zm), zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że budynek letniskowy skarżącego wybudowany został bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, wymaganego przez art. 28 tej ustawy, co sam potwierdził w toku oględzin w dniu 16 sierpnia 2002r. Jednakże do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego konieczne jest stwierdzenie istnienia także kolejnej przesłanki określonej w pkt l lub 2 cytowanego przepisu. W przedstawionym stanie faktycznym ten wymóg, wbrew twierdzeniom skarżącego, także został spełniony. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że zabudowa działki nr 108/2 w obrębie Z. gm. S. została dokonana pod rządami obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalonego uchwałą Rady Gminy S. z dnia 23 kwietnia 1982r. Nr "[...]", z którego wynika, że działka nr 108/2 obręb Z. położona jest na terenie użytkowania rolniczego i objęta II strefą krajobrazu chronionego. Nie sposób w oparciu o tak brzmiący zapis planu uznać, jak wywodzi skarżący, że oznacza to brak wyraźnego postanowienia odnośnie zabudowy tego gruntu, zwłaszcza w zestawieniu z jednoznacznie brzmiącymi ustaleniami dotyczącymi zasad kształtowania i ochrony środowiska tego terenu. W zapisach dotyczących tych zasad zawarto ograniczenie, iż w wypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się tworzenie nowych zagród (dla utrzymujących się z rolnictwa) poza terenami wyznaczonymi w planie, pod warunkiem każdorazowego indywidualnego rozpatrzenia wniosku i wydania pozytywnej opinii organów planowania przestrzennego. Nie sposób zatem uznać, że ten zapis jest lakoniczny i nie wskazuje jaka jedynie zabudowa może być dopuszczona na wskazanym terenie rolnym. Zatem właściwie organy obu instancji orzekających w tej sprawie orzekły, że zabudowa letniskowa dokonana przez skarżącego pozostaje w sprzeczności z ewentualnie dopuszczoną na tym terenie zabudową zagrodową. Spełniony został zatem warunek, iż teren ten przeznaczony jest "ewentualnie" pod inną zabudowę niż letniskowa - rekreacyjna. Jednocześnie podnieść należy, że dopuszczona została wskazanym wyżej planem zabudowa letniskowa, jednakże tylko jako uzupełnienie zabudowy wsi Z., zaś z wyrysu planu wynika jednoznacznie, że działka skarżącego położona jest poza terenem zabudowy wsi, zatem i ten wyjątek nie mógł być zastosowany w odniesieniu do zabudowy działki skarżącego. W oparciu o powyższe ustalenia nie budzi wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki budynku letniskowego skarżącego. W świetle powyższego, uznać należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego skarżącego, nie narusza prawa, gdyż nie nastąpiła jak wskazywał skarżący nieuzasadniona, rozszerzająca wykładnia przepisu art. 37 ust. l ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnić natomiast należy skarżącemu, iż zrealizowana samowolnie budowa na terenie nie przeznaczonym na ten cel w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia dyspozycję art. 37 ust. l pkt l ustawy Prawo budowlane z 1974r. i konstatacja tego faktu nie tylko upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, lecz wręcz je do tego obliguje, na co powszechnie wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. wyrok NSA z 9 listopada 1998r. sygn. akt IV SA 2013/96 , niepublikowany. Z tych też przyczyn, skarga, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), podlega oddaleniu.