IV SA 5160/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Z. Ślusarczyk (spr.) T. Lipiński B. Jezielska G. Klimek Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2004 r., sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 19 listopada 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nakładającą na M. i S. M. obowiązek opracowania, przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe, powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej samowolnie wybudowanego garażu i inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego garażu i inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego garażu wraz z oceną techniczną oraz uzgodnienia jej z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Organ II instancji ustalił, że na działce siedliskowej nr 136 przy ul. "[...]" w M. M. i S. M. wybudowali garaż o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,.50m x 5,60 m usytuowany szeregowo z istniejącą zabudową gospodarczą w/w działki. Garaż ten wybudowano w latach 1981-1982 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W związku z tym organ II instancji uznał, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., bowiem istnienie obiektu nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili jego wybudowania, zatem należało wydać decyzję nakładającą na inwestora obowiązki na podstawie art. 40 tej ustawy. Co do braku zgody współwłaścicielki na budowę garażu organ II instancji uznał, że taka nie jest wymagana w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła M. B., zarzucając naruszenie prawa które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 40 w zw. z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Podnosząc ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podała, że M. i S. M. nigdy nie uzyskali wymaganej zgody współwłaścicieli działki nr 136 na wybudowanie na niej jakiegokolwiek obiektu budowlanego. Ponadto jej zdaniem wybudowanie tego obiektu pogorszyło istotnie warunki użytkowe dla otoczenia (art. 37 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.) Okoliczności tych organy I i II instancji nie badały. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał też, że nie doszło do pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia bo samowolnie wzniesiony obiekt budowlany nie uniemożliwia i nie ogranicza istotnie możliwości zabudowy sąsiedniej działki. Nie zostały też naruszone odległości lokalizacji garażu od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważyłyby ustalenie organów I i II instancji, że obiekt budowlany został wzniesiony w latach 1981-1982. Oczywistym jest, że w postępowaniu administracyjnym o nakazanie przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych, których budowa bez wymaganego prawem pozwolenia budowlanego została zakończona przed dniem l stycznia 1985r. oraz w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym tego obiektu, należy zgodnie z art. 103 ust. l i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 póz. 414) stosować przepisy art. 37, 39 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, póz. 229 ze zm.). Do tego wymogu organy zastosowały się. Trzeba jednak zauważyć, że przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił podstawę do nakazania inwestorowi wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami a nie do opracowania i złożenia inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej z oceną techniczną i dokonania uzgodnień, co wynika z zaskarżonej decyzji. Tego typu obowiązki mogły być w części nałożone na stronę na etapie wstrzymania robót budowlanych a nie na etapie legalizacji wzniesionego obiektu. Z tych względów zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym (patrz: Wyrok NSA z 14.12.1998r. sygn. IV SA 2234/96). Organ nadzoru budowlanego winien był po wcześniejszym jednoznacznym wyjaśnieniu, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. l pkt l i 2 Prawa budowlanego z 1974r. zobowiązujące do orzeczenia nadzoru rozbiórki - rozważyć, stosownie do regulacji art. 40 tego Prawa, wykonanie określonych zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ, co słusznie zarzuca skarżąca, nie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji okoliczności wskazanych w art. 37 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., co należy uczynić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Trzeba jednak przyznać rację organowi nadzoru budowlanego, że niewykazanie się przez inwestora zgodą współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja sporu na tym tle między współwłaścicielami nieruchomości, może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie kodeksu cywilnego. Natomiast decyzja dotycząca legalizacji musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z powołanego Prawa budowlanego. Jeżeli brak jest takich przesłanek organ administracji winien zalegalizować budowę. Z powyższych względów należy uznać, że organ naruszył art. 7 i 77 kpa nie wyjaśniając w dostatecznym stopniu istotnych okoliczności sprawy i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. poprzez nałożenie obowiązków na stronę nie wynikających z tego przepisu. Dlatego Sąd na podstawie art. 145§1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) uwzględnił skargę i na podstawie art. 200 tej ustawy zasądził na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania sądowego oraz na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku.