IV SA 5188/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-07-08
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Maria Matyja, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o odrzuceniu protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o odrzuceniu protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i podlega stwierdzeniu nieważności. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę legalności uchwały i pozbawia stronę możliwości skorzystania z ustawowej ochrony jej interesów prawnych.Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka działki zakwalifikowanej w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego jako użytek leśny, wniosła zastrzeżenia (nazwane protestem) o przeznaczenie jej działki pod zabudowę rekreacyjną. Rada Gminy odrzuciła protest, uznając działkę za użytki leśne w parku krajobrazowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie procedury i prawa materialnego, w tym wprowadzenie radnych w błąd i brak przedstawienia pełnej dokumentacji. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zarzuty są pozbawione podstaw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia O. del. Maria Matyja Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r., sprawy ze skargi Z. C. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia protestu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego: I) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II) zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III) orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.
2 IV SA 5188/03
UZASADNIENIE
Z. C. właścicielka działki nr 3/3 obręb T., położonej w J. gmina I., wniosła zastrzeżenia do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obręb T. w odniesieniu do zakwalifikowania terenu na którym położona jest jej działka jako użytku leśnego, zamiast jak proponowała pod zabudowę rekreacyjną,
Rada Gminy uchwałą nr "[...]" z dnia 29 października 2003 r., uznając zastrzeżenia Z. C. za protest nie przyjęła go do uwzględnienia w projekcie planu i go odrzuciła. W ocenie Rady protest nie mógł być uwzględniony ze względu na to, że przedmiotowa działka nr 3/3 w J. stanowi użytki leśne. Położona jest bezpośrednio nad akwenem wodnym jeziora J. w zwartym kompleksie leśnym w Parku Krajobrazowym Pojezierza "[...]". Ponadto zamierzenia inwestycyjne Z. C. (przeznaczenie działki na cele rekreacyjne) pozostają w rażącej sprzeczności z istniejącym stanem faktycznym, bowiem działka jest na terenie użytków leśnych i w parku krajobrazowym.
Z. C. wniosła skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie procedury i prawa materialnego, żądała jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podała, że radni zostali wprowadzeni w błąd przez osobę referującą plan zagospodarowania:
- że nie jest możliwe uznanie za teren przeznaczony na rekreację działki leśnej położonej nad brzegiem jeziora mimo, że nie ma przepisów prawa tego zakazujących;
- że nie jest możliwe uznanie za teren przeznaczony na rekreację działki leżącej w obrębie parku krajobrazowego wbrew opinii dyrekcji parku;
- uznanie, że z terenem przeznaczonym na rekreację musiałoby wiązać się wycięcie wszystkich drzew;
- poinformowanie radnych, że teren nie jest użytkowany rekreacyjnie i służy produkcji leśnej, pomimo że od trzydziestu lat jest używany wyłącznie do rekreacji.
Zarzuciła też, że na posiedzeniu Rady Gminy nie odczytano protestów, co pozwoliłoby na bardziej obiektywne rozpoznanie wniosku przez radnych. Ponadto radnym nie przedstawiono
mapy z Planem Zagospodarowania, więc ich wiedza nie była pełna. Wreszcie skarżąca stwierdziła, że nieuwzględnienie protestu narusza jej interes i wprowadza różne traktowanie właścicieli; gdyż inne działki o tych samych cechach tj. położone w Parku Krajobrazowym i w tym samym lesie i nad tym samym jeziorem uznano za przeznaczone na rekreację.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, twierdząc, że zarzuty skarżącej są pozbawione merytorycznych przesłanek. Zarzuty te to subiektywne przekonania, których skarżąca nie poparła konkretami, bowiem nie była obecna na sesji Rady Gminy w dniu rozpatrywania protestów. Chybiony jest zarzut wprowadzenia w błąd radnych, bo zarówno sam projekt planu jak i treść protestów, mapa oraz dokładne informacje w przedmiocie rekreacyjnego użytkowania działki będącej własnością skarżącej były analizowane już wcześniej na posiedzeniach komisji Rady Gminy, które odbyły się na kilka dni przed sesją Rady. W całości też podtrzymano argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest zasadna ale z przyczyn innych niż w niej wskazano, a które to przyczyny Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Art. 24 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15 póz. 139 ze zm. dalej jako UZP) stanowi, że każdy kogo interesy prawne lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść na piśmie zarzut, a uchwała rady gminy o odrzuceniu zarzutu może być zaskarżona do sądu administracyjnego, w przeciwieństwie do uchwały rady o odrzuceniu protestu, który może wnieść każdy kto kwestionuje ustalenia w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego od której osobie składającej protest nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 23 UZP). W rozpatrywanej sprawie skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej na obszarze objętym projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniosła zastrzeżenia do tego projektu (nazwane protestem) wskazując, że proponowane ustalenia naruszają jej interes prawny, co wynika z jej wniosku o przekształcenie terenu przeznaczonego pod użytki leśne pod zabudowę rekreacyjną. Zastrzeżenia te zgodnie z nazwą pisma zostały zakwalifikowane jako protest i odrzucone. Z powyższego wynika jednak, że wniosek Z. C. ma znamiona prawne zarzutu w rozumieniu art. 24 ust l UZP i w konsekwencji powinien być załatwiony w trybie określonym w art. 24 UZP a nie art. 23 UZP.
Zatem przyjęcie, iż pismo skarżącej z 20.08. 2003 r. było protestem a nie zarzutem, prowadzi do poważnego ograniczenia praw strony wynikających z powyższych przepisów i skutkuje samo w sobie stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu tak pod względem faktycznym jak i prawnym stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Stosownie do art. 24 ust 4 UZP kontroli sądowej podlega uchwała o odrzuceniu zarzutu. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, miał na uwadze wyłącznie rozstrzygnięcie i uzasadnienie uchwały w niej zawarte. W związku z tym dodatkowe uzupełniające uzasadnienie stanowiska Rady zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogło być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały. Obowiązkiem Rady wynikającym z art. 24 ust 3 UZP jest zawarcie w uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W każdym przypadku odrzucenia zarzutu uchwała rady gminy powinna wskazać przesłanki jakimi kierowała się przyjmując dane rozwiązanie planistyczne oraz wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymagania określone w art. 24 ust 3 UZP. Rada z przysługujących jej uprawnień, szczególnie planistycznych, nie może korzystać w sposób dowolny, a podejmowane ustalenia powinny być wynikiem wszechstronnego rozważenia konkretnego stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest dokładnego uzasadnienia faktycznego. Rada uzasadniając swoje stanowisko ograniczyła się do ogólnych stwierdzeń dotyczących obecnej funkcji terenu i położenia nad jeziorem i w parku krajobrazowym.
Uzasadnienie uchwały powinno co najmniej wskazywać podstawy prawne z których wynika, że na terenach położonych nad jeziorem i w parku krajobrazowym nie może być planowana zabudowa rekreacyjna. Na marginesie należy tu tylko wskazać, że takie położenie terenu nie przeszkadza przeznaczeniu go na cele rekreacyjne. Odmawiając przekształcenia terenu w rekreacyjny należy zacytować konkretne przepisy i zapisy zawarte w planie ochrony parku, które sprzeciwiają się przedmiotowemu przekształceniu terenu, ewentualnie powołać się na władztwo planistyczne rady, jednak w tym ostatnim przypadku należy stanowisko rady przekonywująco uargumentować. Nie może być sytuacji, że Rada powołując się na swoje władztwo planistyczne , nie uwzględniła zarzutu uzasadniając to w ten sposób że "nie bo nie".
Wreszcie Rada w swojej uchwale nie odniosła się do argumentów wskazanych przez Z. C. w piśmie z 20.08.2003 r. szczególnie do bardzo istotnej kwestii związanej z tym, że sąsiednie tereny są już przeznaczone pod zabudowę rekreacyjną.
Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wymogom określonym w art. 24 ust 3 UZP, co uniemożliwia kontrolę legalności zaskarżonej uchwały. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca pozbawiona została możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej ustawowo ochrony interesów prawnych, gdyż Rada skorzystała z uprawnienia do odrzucenia zarzutu w sposób niezgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 póz. 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania sądowego, a w oparciu o art. 152 powyższej ustawy orzekł o nie wykonywaniu tej uchwały do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło