IV SA 5212/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Zbigniew Ślusarczyk Katarzyna Matczak (sprawozdawca) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania piwnicznego pomieszczenia I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i K. K. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzja z dnia 24 września 2002r., działając na podstawie art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E., wykonując wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2002r. sygn. akt "[...]", umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na garaż w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w P. przy "[...]". W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w zatwierdzonej dokumentacji technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w P. przy "[...]" stanowiącej załącznik do decyzji - pozwolenia na budowę wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w E. (błędnie powołanego jako Urząd Rejonowy w E.) z dnia 27 kwietnia 1992r. Nr "[...]" przewidziane zostały w części piwnicznej garaże. Budowa ich potwierdzona została także przez kierownika budowy wpisem do dziennika budowy z dnia 18 lutego 1993r. Poza tym inwestor - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła w dniu 18 lutego 1997r. w Urzędzie Rejonowym w E. zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku tj. budynku mieszkalnego z apteką, garażami i kotłownią olejową. Wyjaśniono również, że garaże i cały budynek mieszkalny zostały wybudowane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami tj. Prawem budowlanym z 24 października 1974r. i rozporządzeniem Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 23 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył pełnomocnik M. i K. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie, że pomieszczenie piwniczne przekazane odwołującym się do użytku wraz z mieszkaniem, samowolnie użytkowane jako garaż nie jest garażem, jak również uznanie, że władze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P. samowolnie dokonały zmiany przeznaczenia pomieszczenia piwnicznego przekazanego odwołującym w 1994r. na garaż. Rozpoznając odwołanie decyzją - będącą przedmiotem skargi - z dnia 15 listopada 2002r. Nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umorzył postępowanie odwoławcze. Wskazał, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż skarżący są mieszkańcami budynku wielorodzinnego położonego w P. przy "[...]", będącego budynkiem należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P. i nie mają interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Wyjaśniono, że stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto żądając czynności organu ze względu na swój interes prawny, domaga się wydania określonego aktu. Podkreślono, iż istotną cechą strony jest to aby była ona podmiotem własnych praw lub obowiązków, które podlegają konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym, gdyż tylko naruszenie przepisu prawa materialnego, który chroni interes danej osoby przesądza o przyznaniu jej legitymacji procesowej. W rozpatrywanej zaś sprawie skarżący, którzy są członkami spółdzielni reprezentowanej przez zarząd mają interes faktyczny, nie zaś interes prawny. Poza tym zawarto pouczenie, że skarżący jedynie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego mogą dochodzić swoich praw od spółdzielni. W skardze z dnia 16 grudnia 2002r., przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik M. i K. K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i nakazanie temu organowi merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżących oraz o dołączenie do sprawy akt Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. "[...]" i przeprowadzenie z nich dowodu. Zarzucono, iż podjęte rozstrzygnięcie przez organ II instancji podważa prawomocne ustalenia i postanowienia NSA wynikające z powołanego wyroku. Sąd jednoznacznie bowiem przesądził w tym orzeczeniu, że odwołujący się mieli indywidualny interes prawny w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na garaż, gdyż uznał ich za stronę w tej sprawie. Tym samym kwestia interesu prawnego skarżących była już przedmiotem oceny Sądu, i organ nie miał podstaw do odmiennych ustaleń w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo przywołał wyrok NSA z dnia 23 maja 2002r., w którym wypowiedziano pogląd, że skarżący będący mieszkańcami budynku, nie mają legitymacji do udziału w postępowaniu, w którym stroną jest spółdzielnia. Interes prawny skarżących, będących członkami spółdzielni reprezentowany jest przez zarząd tejże spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona (art. 97 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 póz. 1271, ze zm). W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania skargi pełnomocnika M. i K. K. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ponieważ na obszarze jego właściwości ma siedzibę organ administracyjny, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy w świetle materiału dokumentacyjnego sprawy, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. dopuścił się naruszenia prawa (w momencie orzekania) poprzez pominiecie wiążącej organ na podstawie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, póz. 368, ze zm) oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2002r. sygn. akt "[...]". Zgodnie z brzmieniem art. 30 ustawy o NSA ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie Sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania zostało bowiem objęte przyszłe postępowanie administracyjne w tej sprawie / patrz, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000r. sygn. akt V SA 852/99, niepublikowany/. Nie do przyjęcia byłoby natomiast twierdzenie, iż związanie orzeczeniem Sądu dotyczy jedynie organu I instancji, zaś organ odwoławczy orzekający w sprawie w toku instancji nie byłby już związany taką oceną prawną Sądu. Wprawdzie z uwagi na reformę sadownictwa administracyjnego w momencie orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym już nie obowiązuje, jednakże zapis o identycznej treści został przewidziany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) w art. 99, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem l stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zasadny jest zatem zarzut pełnomocnika skarżących, iż w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na garaż w budynku położonym w P. przy "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 2002r. uznał ich za stronę tego postępowania nakazując Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w E. wydanie orzeczenia w tej sprawie w terminie l miesiąca od otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sąd dokonał oceny prawnej uznając M. i K. K. za stronę postępowania, zatem wszelka późniejsza ocena w tym przedmiocie była dokonana z naruszeniem art. 30 ustawy o NSA. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje także organowi odwoławczemu, iż pod pojęciem "oceny prawnej" rozumie się wyjaśnienie istotnej części przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku związanym z rozpatrywaną sprawą, /patrz wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2000r. sygn. akt SA/Rz 2087/98, nie publikowany/. Nadto wskazać należy, iż wyłączenie związania, o którym mowa w art. 30 ustawy o NSA jest możliwe tylko w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy, a także w razie wzruszenia wyroku Sądu w wyniku - uprzednio rewizji nadzwyczajnej - zaś obecnie w wyniku skargi kasacyjnej /patrz, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1988r. sygn. akt IV SA 604/87, opublikowany ONSA 1988 Nr l póz. 87, wyrok NSA z 27 czerwca 1990r. sygn. akt SA/Wr 137/90 opublikowany ONSA 1990, Nr 2-3 póz 51/. W przedmiotowej sprawie żadna z wymienionych okoliczności nie wystąpiła, zatem organy orzekające w tej sprawie były związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2002r. sygn. akt "[...]". W tych warunkach Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa na podstawie art. 145 § l pkt l lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia Sąd nie orzekał w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy .