IV SA 604/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk (Spr.) Marzenna Glabas Hanna Raszkowska Grażyna Wojtyszek Sędziowie WSA Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 8 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. B. i Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego: I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. B. i Z. B. kwotę 10,00 zł (dziesięć) tytułem zwrotu wniesionego wpisu sądowego. 2 IV SA 604/02 Uzasadnienie Pozostaje poza sporem, że w sprawie podjęte zostały następujące rozstrzygnięcia : - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. Nr "[...]" z dnia 13 listopada 1998 roku, na podstawie art. 48 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U Nr 89 póz. 414 ze zm./, nakazano M. i Z. B. rozbiórkę drewnianego domku parterowego, wybudowanego w 1997 roku, w N. gm. N., na działce nr 39/3, - decyzją Wojewody O. Nr "[...]" z dnia 31 grudnia 1998 r., po rozpoznaniu odwołania M. i Z. B., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 13 listopada 1998 roku, - Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt. "[...]", uwzględniając skargę Z. B. na w/w decyzję Wojewody O. z dnia 31 grudnia 1998 r., uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W motywach wyroku podniesiono, że ustalenie o wybudowaniu obiektu w 1997 roku oparte zostało na oświadczeniu sołtysa wsi J. bez konfrontacji ze stanowiskiem właścicieli działki twierdzących, że obiekt wybudowany został w latach 1991 - 1993. W ocenie sądu organy orzekające w sprawie w ogóle nie zebrały dowodów, w rozumieniu art. 75 kpa, na okoliczność daty wzniesienia budynku. Ustalenie tej daty ma natomiast podstawowe znaczenie z punktu widzenia prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego a mianowicie Prawa budowlanego z 1974 roku lub też Prawa budowlanego z 1994 roku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w związku ze zmianą właściwości organów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., jako organ I instancji, decyzją z dnia 3 grudnia 2001 r., na podstawie art. 48 i art. 80 ust. 2 pkt. l, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U Nr 89 póz. 414 ze zm./, nakazał M. D. i Z. B. rozebrać obiekt budowlany - domek wybudowany na działce nr 39/3 położonej w N. W uzasadnieniu tej decyzji powołano się na zeznania świadka L. D., Kierownika Wydziału Urzędu Rejonowego w N. w latach 1990 - 1998, która stwierdziła, że w okresie od 1991 do sierpnia 1994 roku na działce nr 39/3 nie było przedmiotowego obiektu. Datę jego wybudowania w 1997 roku podał W. N., sołtys wsi J., co wynika z protokołu kontroli terenu z dnia 29 maja 1998 r. Inwestorzy po raz pierwszy zakwestionowali datę budowy w piśmie z dnia 3 lipca 1999 roku twierdząc, że domek wybudowany został w 1991 roku. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na uwagę zasługuje fakt, że Sąd Rejonowy w N. przeprowadził postępowanie dowodowego z którego wynika, że przedmiotowy obiekt wybudowany został w okresie od września do grudnia 1997 roku. Zachodzą zatem przesłanki nakazania rozbiórki na podstawie przepisów powołanych w osnowie decyzji. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2002 r., po rozpoznaniu odwołania M. B. i Z. B., utrzymano w mocy w/w decyzję organu I instancji z dnia z dnia 3 grudnia 2001 r. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia poczynione przez organ I instancji nie wyczerpują dyspozycji zawartych w art. 75 kpa jak również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., jednakże do akt sprawy dołączono wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 lipca 2000 r. sygn. "[...]" (o uznaniu skarżących winnymi przestępstwa z art. 90 Prawa budowlanego). Wyrok Sądu Rejonowego zawiera ustalenie stanu faktycznego, według którego obiekt budowlany samowolnie wybudowany przez małż. B. zrealizowany został pod koniec lata 1997 r. Stąd też, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ustalenia wyroku Sądu Rejonowego, z mocy art. 76 par. l kpa, stwierdzają urzędowo, że obiekt zrealizowany został w 1997 roku. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania zaś orzeczony nakaz rozbiórki jest zgodny z prawem. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2002 r. wnieśli M. i Z. B. domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucili, że organy nie przeprowadziły wnioskowanych przez nich dowodów, że powołały się tylko na zeznania p.D. i sołtysa, którzy przesłuchani zostali bez ich udziału (nie mogli zadawać pytań) a tym samym zostali pozbawieni prawa do obrony. Wszystkie te względy uzasadniają wniesienie skargi. Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności. Mimo ponownego rozpoznania sprawy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca j ą decyzja organu I instancji wydane zostały (w odniesieniu do ustalenia daty wybudowania przedmiotowego obiektu) - przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a więc z naruszeniem art. 7, 77 Kpa a ponadto z naruszeniem art. 107 kpa przy czym jednocześnie naruszony został przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U Nr 74 póz. 368 ze zm./. Naruszenie, przez organ I instancji, przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku, wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w której znalazło się następujące stwierdzenie: " ...zdaniem organu odwoławczego zawarte w decyzji organu I instancji uzasadnienie przyjęcia daty wybudowania spornego obiektu na rok 1997 r. nie wyczerpuje dyspozycji zawartych w art. 75 KPA, a zatem i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt "[...]"". Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie jest oczywiście trafne i znajduje oparcie nawet w pobieżnej analizie uzasadnienia decyzji organu I instancji. Dodać przy tym dodać należy, że organ I instancji naruszył również przepis art. 107 § 3 kpa gdyż uzasadnienie faktyczne decyzji nie zawiera wskazania przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom a jednocześnie w ogóle pominął milczeniem wnioski dowodowe zgłaszane przez inwestorów. Oznacza to, że nadal, mimo ponownego rozpoznania sprawy, zachowuje aktualność stwierdzenie zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt. "[...]", że organ I instancji w istocie nie zebrał dowodów, w rozumieniu art. 75 kpa, na okoliczność daty wzniesienia budynku. Jeśli chodzi o stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niesposób nie dostrzec wewnętrznej niekonsekwencji w zawartych tam rozważaniach i argumentacji. Z jednej bowiem strony organ odwoławczy stwierdza, że organ I instancji nie zebrał dowodów, w rozumieniu art. 75 kpa, na okoliczność daty wzniesienia budynku (zresztą bez bliższej analizy i skutków prawnych tego uchybienia) natomiast z drugiej strony, że jednak obiekt wybudowany został w 1997 roku, co ma wynikać z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 lipca 2000 r. sygn. "[...]", którym to ustaleniem organ jest związany. Przede wszystkim wskazać należy, co uszło uwadze organowi odwoławczemu, że powoływany wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 lipca 2000 r. (o uznaniu skarżących winnymi przestępstwa z art. 90 Prawa budowlanego) został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 25 października 2000 r. "[...]" zaś postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Skoro tak to wadliwe jest zatem przyjęcie przez organ odwoławczy założenia o skazaniu skarżących a tym samym nie można w ogóle mówić o związaniu organu datą wybudowania obiektu wynikającą rzekomo z wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 lipca 2000 r. Wszakże wyrok ten nie tylko nie ma przymiotu prawomocności lecz został w trybie apelacyjnym wyeliminowany z obrotu prawnego. Oczywiście ustalenia poczynione w postępowaniu karnym mogą mieć istotne znaczenie w postępowaniu administracyjnym (powinny być rozważane) lecz w aspekcie istniejących i już przeprowadzonych środków dowodowych i poddane ocenie w ramach dokonywania przez organ ustaleń co do daty wybudowania obiektu. Kwestii tej nie dostrzegł organ odwoławczy i nie zajął w tym przedmiocie konkretnego stanowiska. Skoro zatem wadliwe było założenie przyjęte w zaskarżonej decyzji (o związaniu organu datą wybudowania obiektu ustaloną w wyroku karnym) to rozstrzygnięcie nią objęte, oparte wyłącznie na tym założeniu, nie może być uznane za prawidłowe a w każdym bądź razie podjęte rozstrzygnięcie jest przedwczesne. Skoro poza tym organ odwoławczy pominął milczeniem zarzuty powołane w odwołaniu, nie ocenił (w ramach dewolucji kompetencji) całokształtu okoliczności sprawy, to wyłączona jest w ogóle możliwość odparcia zarzutów skargi. Z tych też względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 12707. Rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organów będzie przede wszystkim uzupełnienie postępowania dowodowego i jednoznaczne ustalenie daty wybudowania omawianego obiektu na działce nr 39/3. Rozważenia przy tym wymagają wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżących a także ustosunkowanie się do twierdzeń skarżących. Nadal zatem aktualne są wskazania i ocena zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt. "[...]", które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podtrzymuje i dlatego też zbędne byłoby ich powtarzanie. Z powyższych przyczyn i na podstawie powołanych powyżej przepisów orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.