IV SA 859/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004 r., sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania: I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 2 IV SA 859/03 UZASADNIENIE Decyzją nr "[...]" z dnia 7 stycznia 2003r. Prezydent Miasta O. odmówił wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę zabudowy szeregowej mieszkaniowej 11 segmentowej z garażami w O. przy ul "[...]" (obecnie ul. "[...]") zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. z dnia 2 lutego 1990r. o nr "[...]". W uzasadnieniu podano, iż w dniu 23 grudnia 2002r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej wpłynął wniosek J. S. o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazując jako jego przyczynę fakt, iż jako właściciel nieruchomości sąsiedniej bez własnej winy nie brał on udziału w tym postępowaniu. Podniesiono, iż wprawdzie faktycznie wnioskodawca nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu, lecz o wydanej decyzji dowiedział się nie później niż 15 kwietnia 2002r., o czym świadczy treść pisma skierowanego do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w O. Powołując się na treść art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazano, iż wniosek o wznowienie został złożony po terminie, a w związku z tym nie może być rozpatrzony. Od decyzji tej odwołał się J. S. Podniósł, iż z uwagi na fakt, iż przyczyną wznowienia jest działalność organu, który orzekał w pierwszej instancji, jego wniosek winien być rozpatrzony przez organ wyższego stopnia. Wskazał, iż wystąpił w tej sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i w jego ocenie postępowanie w sprawie winno być zawieszone do czasu zajęcia stanowiska przez ten organ. Zarzucił ponadto, iż wniosek dotyczył także innych przyczyn wznowienia postępowania, niż podane w uzasadnieniu decyzji. Decyzją nr "[...]" z dnia 24 lutego 2003r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż J. S. dowiedział się o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę już w styczniu 1996r., o czym świadczy fakt iż brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta O. z dnia 9 stycznia 1996r., nakazującej doprowadzenie budynku przy ul. "[...]" do stanu zgodnego z dokumentacją techniczną. W związku z tym wniosek strony o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu, co skutkuje odmową wznowienia postępowania. l Na decyzję Wojewody skargę wniósł J. S. Podał, iż o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się w styczniu 1995r. składając skargę do Prezydenta Miasta O. Jednakże została ona przekazana do organu nadzoru budowlanego, który nie stwierdził podstaw do uchylenia pozwolenia na budowę, a jedynie do wszczęcia postępowania w sprawie odstępstw w wykonaniu budynku od zatwierdzonej dokumentacji technicznej. Skarżący podniósł jednak, iż w dniu 15 października 2002r. przeglądając akta w przedmiocie unieważnienia pozwolenia na budowę dowiedział się o braku takiej dokumentacji technicznej. Wskazał także, iż dotychczas nie zostało wyegzekwowane wykonanie obowiązków nałożonych decyzją z 1996r., zaś inwestor kontynuuje roboty budowlane, a nawet przystąpił do eksploatacji obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. W związku z tym w ocenie skarżącego uchylenie przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowieniowym pozwoli na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie z niżej podanych powodów. Stosownie do art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej przestrzegaj ą z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek ten spoczywa na organach w każdym stadium postępowania, bowiem skutkiem naruszenia przepisów o właściwości jest nieważność wydanej decyzji (art. 156 § l pkt l Kpa). Właściwość organu administracji publicznej w sprawie wznowienia postępowania reguluje art. 150 Kpa, który w § l statuuje zasadę, iż organem tym jest organ który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jednakże w myśl § 2 powołanego artykułu jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § l właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie jest organ wyższego stopnia. W orzecznictwie wyrażane są poglądy, iż przez działalność organu, o której mowa w art. 150 § 2 Kpa należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego! organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogły godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydawaniu decyzji ostatecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 1986r. sygn,. akt II SA 1782/85, niepublik.). W przypadku zaś braku udziału strony w postępowaniu, przesłanka w której mowa w art. 150 § 2 Kpa jest spełniona, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 1988r. sygn. akt II SA 165/88). Wskazać należy, iż w odwołaniu skierowanym do Wojewody skarżący zarzucił między innymi, iż skoro przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu pierwszej instancji, to jego wniosek winien być rozpoznany przez organ wyższego stopnia. Ani z akt sprawy, ani z treści zaskarżonej decyzji i uzasadnienia nie wynika, aby okoliczność ta była badana w toku kontroli instancyjnej. Zważyć zaś należy, iż kwestia właściwości powinna być wyjaśniona w pierwszej kolejności, gdyż - jak wskazano wyżej - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości skutkuje jej nieważnością. W związku z tym organ odwoławczy winien przede wszystkim ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do dewolucji kompetencji w oparciu o art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też takich przesłanek brak. O ile zaś w wyniku powyższych ustaleń Wojewoda nie stwierdzi uchybień w zakresie właściwości organów winien wziąć pod uwagę także inne kwestie. Wniosek skarżącego w przedmiocie wznowienia postępowania opierał się nie tylko na przesłance określonej w art. 145 § l pkt 4 Kpa, ale także w art. 145 § l pkt l Kpa, a w odwołaniu został rozszerzony także o art. 145 § l pkt 5 Kpa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy rozpatrywał zarzuty skarżącego także w tym zakresie. Wprawdzie na etapie badania formalnych podstaw wznowienia postępowania organ winien jedynie ustalić, czy wniosek pochodzi od strony, czy powołuje ona podstawę określoną w art. 145 § l Kpa oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku, to jednak winno to odnosić się do wszystkich przyczyn wznowienia podnoszonych przez stronę. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na jej treść.