IV SA 993/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-05-14

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany jest związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przy wydawaniu pozwolenia na budowę, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany jest związany ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże, jeśli decyzja ta zawiera elementy techniczne wykraczające poza jej zakres (np. konkretne usytuowanie rozbudowy), które nie wynikają z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ prowadzący postępowanie o pozwolenie na budowę powinien zainicjować postępowanie nadzwyczajne w celu wzruszenia decyzji o warunkach zabudowy lub zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia o jej ewentualnej nieważności.
Stan faktyczny
Inwestorzy wystąpili o pozwolenie na rozbudowę i modernizację budynku usługowego. Starosta nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie, a następnie odmówił zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia, wskazując na brak oceny wpływu rozbudowy na sąsiedni budynek oraz niezgodność lokalizacji z przepisami o warunkach technicznych. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Inwestorzy zaskarżyli decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia o warunkach technicznych, twierdząc, że linia zabudowy została określona w decyzji o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty E. Zasądzono od Wojewody na rzecz A. i L. P. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Katarzyna Matczak (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi L. i A. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku usługowego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z "[...]" r., II. zasądza od Wojewody na rzecz A. i L. P. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wniosku z 24 października 2002r. A. P. i L. P. wystąpili do Starosty E. o pozwolenie na rozbiórkę i modernizację budynku usługowego z przeznaczeniem na budynek mieszkalno - usługowy zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym 3077/11 w E., zgodnie z załączoną dokumentacją techniczną. Starosta E. postanowieniem z dnia 12 listopada 2002r. wydanym w trybie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze zm) nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym rozbudowy i modernizacji budynku usługowego z przeznaczeniem na budynek mieszkalno - usługowy przy ul. "[...]" w E., żądając w terminie do 10 grudnia 2002r.: - uwzględnienia w projekcie zagospodarowania terenu dojścia i dojazdu oraz usytuowania miejsca na pojemniki do czasowego gromadzenia odpadów stałych, - zastosowania rozwiązań projektowych umożliwiających dostęp do budynku osobom niepełnosprawnym, - uzupełnienia projektu budowlanego o: - informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego budynku, - ocenę wpływu nadbudowy na funkcjonowanie budynku sąsiedniego, - ocenę stanu technicznego nadbudowywanego budynku, - analizę dostępu światła słonecznego do pomieszczeń mieszkalnych sąsiedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, - usytuowanie budynku zgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - pisemnej zgody współwłaściciela działki o nr ewid. 3077/11 na rozbudowę obiektu, - uzgodnienie lokalizacji rozbudowy z zarządcami sieci. A. P. i L. P. w wyznaczonym terminie przedłożyli poprawioną dokumentację budowlaną, zaś Starosta E., działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414, ze zm), decyzją z dnia 17 grudnia 2002r. Nr "[...]" znak: "[...]" odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na rozbudowę i modernizacje budynku usługowego z przeznaczeniem na budynek mieszkalno - usługowy na działce nr 3077/11 przy ul. "[...]" w E. W uzasadnieniu wskazał, że przedłożona dokumentacja - projekt budowlany nie został uzupełniony o ocenę wpływu projektowanej rozbudowy na funkcjonowanie budynku zlokalizowanego na działce oznaczonej nr 3077/42, jak również dokonana przez projektanta ocena stanu technicznego nadbudowywanego budynku jest bardzo ogólna i nie odnosi się do elementów konstrukcyjnych istniejącego obiektu oraz przedłożony projekt rozbudowy budynku nie spełnia wymogu zachowania odległości l m od granicy działki nr 3077/7, co narusza § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołanie od tej decyzji złożyli A. i L. P. zarzucając, że wydana została z naruszeniem prawa, gdyż przedłożona dokumentacja projektowa spełnia wszelkie wymogi określone przepisami prawa budowlanego oraz wyczerpuje wymagania nałożone postanowieniem z dnia 12 listopada 2002r. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia 7 lutego 2003r. Nr "[...]" utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że art. 35 Prawa budowlanego określa zakres działania organu architektoniczno-budo wlanego przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę, w przypadku zaś naruszeń ust. l i 2 cytowanego przepisu, organ wydaje postanowienie, w którym nakłada obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakreślonym terminie. W przypadku nie usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie zobowiązany jest do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, która to okoliczność ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wojewoda uznał za zgodne z prawem twierdzenie Starosty E., iż lokalizacja inwestycji w odległości l m od granicy działki nr 3077/7 jest niezgodna z § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 19994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestor wezwany do poprawienia projektu budowlanego w tym zakresie nie dokonał żadnych poprawek. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji co do pozostałych nie spełnionych przez inwestorów wymagań, bowiem nie znajdują one oparcia w obowiązujących przepisach prawa budowlanego. W skardze z dnia 11 marca 2003r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P. i L. P. zarzucili, że decyzja wydana została z naruszenie zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 9 kpa oraz przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wymaga zachowania określonych odległości w stosunku do granicy działek sąsiednich. Podnieśli, że linia zabudowy ich nieruchomości została określona w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pomiędzy ich planowaną inwestycją a budynkiem wielorodzinnym na działce nr 3077/7 po granicy posesji, zatem powoływanie się na wymogi przewidziane § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia jest nie zasadne, gdyż dotyczą one jedynie inwestycji wolnostojących, a do takich nie należy ich obiekt budowlany. Wskazali na sprzeczności wynikające z decyzji organu odwoławczego, który z jednej strony utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a z drugiej nie podzielił jego argumentów w tej sprawie. Poza tym podnieśli, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji napisano, że jest ona "kolejnym,, etapem postępowania w sprawie wszczętej ich wnioskiem, a następnie postanowieniem w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zastąpiono to słowo "kończącym", co ich zdaniem nie jest błędem pisarskim, gdyż w istotny sposób zmienia sens przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż wprawdzie decyzja z dnia 26 października 2001r. znak: "[...]" ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji wskazuje, że działkę o nr ewid. 3077/11 można zabudować po granicy posesji, to w załączniku nr 2 do tej decyzji zapisano, że inwestycja winna być zrealizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności z ustaleniami rozporządzenia MGPiB z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie zważyć należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). W niniejszej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd niezależnie od zarzutów w niej podniesionych stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega na braku dokonania oceny zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Materialnoprawną podstawą decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę stanowi art. 35 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126, ze zrn), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. W tym miejscu należy wobec zarzutu inwestorów, iż o lokalizacji ich inwestycji w granicy posesji przesądziła decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym 3077/11 i nie mogą mieć w tym zakresie zastosowania zapisy § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia z 14 grudnia 1994r., dokonać oceny związania właściwego organu architektoniczno - budowlanego ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla przedmiotowej inwestycji w dniu 26 października 2001 r. znak "[...]" przez Prezydenta Miasta E. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie jednoznacznie wypowiadał się w orzeczeniach na temat związania organu administracji publicznej przy rozpatrywaniu wniosków o pozwolenie na budowę ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co wynika wprost z brzmienia art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, póz. 139, ze zm) - obowiązującej w momencie orzekania przez oba organy w tej sprawie. Przepis powyższy nie wyłącza jednakże obowiązku sprawdzenia zgodności planu zagospodarowania działki lub terenu z planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże dokonuje tego nie po to, aby kwestionować ocenę wyrażoną w decyzji o warunkach zabudowy, lecz aby sprawdzić, czy ewentualnie plan ten nie uległ zmianie i w związku z tym decyzja nie wygasła, bądź też znajdują się w niej zapisy sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa w tym dotyczącymi ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji winny przy dokonywaniu wyżej wskazanej oceny zwrócić uwagę na zapisy decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, czy odpowiadają one zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z załącznika graficznego do tej decyzji oznaczonego nr l, a stanowiącego integralną część decyzji wynika bowiem, że poza określeniem [jak wymagają przepisy powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym] linii rozgraniczających teren inwestycji, decyzja ta zawiera także określenie granic planowanej rozbudowy budynku w parterze, określenie granic planowanej rozbudowy części piwnicznej oraz nadbudowy kondygnacji mieszkalnej. Są to elementy, które wykraczają poza elementy decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działki, chyba, że tak konkretne zapisy faktycznie istnieją w planie zagospodarowania przestrzennego dla tej nieruchomości. Jeżeli brak jest takich zapisów w planie to wskazane elementy techniczne lokalizacji rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku winny być oceniane dopiero w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, stosownie do przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przesądzenie tych warunków technicznych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest dopuszczalne i stanowi przekroczenie kompetencji organu samorządowego m.in. wyrok NSA z 29 października 1998r. sygn. akt IV SA 472/97. Ponieważ jednak organ prowadzący postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę nie jest właściwy do samodzielnych ustaleń w sprawie zgodności inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego winien zainicjować wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, jeżeli z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego nie wynikałyby tak jednoznaczne zapisy danych technicznych budynku. Do czasu zaś potwierdzenia zgodności takiej decyzji z prawem organ powinien zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w celu umożliwienia właściwemu organowi rozstrzygnięcia o ewentualnej nieważności decyzji o warunkach zabudowy patrz m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. sygn. II RN 77/01 opublikowany OSNP 2003/7/163. W tym miejscu wyjaśnić należy skarżącym, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący braku podstaw do stosowania w odniesieniu do ich inwestycji wymogów przewidzianych w § 12 ust. 6 tegoż rozporządzenia, gdyż warunki i odległości tam przewidziane dotycząc wszelkiego rodzaju zabudowy tak wolnostojącej jak i pierzejowej, plombowej. Odnośnie wydanego zaś postanowienia stwierdzającego oczywistą omyłkę pisarską w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wyjaśnić należy, iż nie jest to przedmiotem postępowania objętego skargą złożoną w dniu 12 marca 2003r., gdyż dopiero po wykorzystaniu trybu zażaleniowego na postanowienie stwierdzające oczywistą omyłkę pisarską strona może złożyć skargę do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe naruszenie prawa materialnego stosownie do art. 145 § l pkt l lit "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania sądowego (pkt. II sentencji wyroku) uzasadnia art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło