V SA 3174/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r., sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" roku, nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. / 2 V SA 3174/03 Uzasadnienie Decyzją Nr "[...]" z dnia 15 października 2002r. Prezydenta Miasta E. odmówił wymeldowania J. P. z pobytu stałego przy ul. "[...]" w E. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że J. P. zameldowana jest we wskazanym lokalu, jednak faktycznie od 1996r. przebywa w Stanach Zjednoczonych u swoich rodziców, gdzie po ukończeniu szkoły odbywa staż. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że w sierpniu 2002r. J. P. próbowała wraz z rodziną dostać się do miejsca stałego zameldowania, lecz jej dziadek – R. E. uniemożliwił jej to. W uzasadnieniu wskazano dalej, iż pomimo tego, że J. P. przebywa od kilku lat poza granicami kraju, to jednak regularnie przyjeżdżając do Polski podejmuje próby wejścia do mieszkania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. E. wskazując, iż J. P. od 1996r. zamieszkuje w USA, gdzie posiada mieszkanie, jak również otrzymała obywatelstwo amerykańskie. Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji decyzją z dnia 9 lipca 2003r. Nr "[...]" zmienił decyzję organu I instancji wskazując, że o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego należy orzec wówczas, gdy osoba której dotyczy wymeldowanie faktycznie opuściła lokal bez obowiązku wymeldowania się. W uzasadnieniu decyzji podano dalej, że warunkiem koniecznym do posiadania stałego miejsca zameldowania jest stałe przebywanie pod wskazanym adresem. Fakt ten winien być potwierdzony przez właściciela lokalu lub najemcę. Podniesiono też, że z materiału dowodowego nie wynika, by J. P. przebywała we wskazanym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Uzasadniono to faktem przebywania strony w Stanach Zjednoczonych. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że aby posiadać stałe zameldowanie pod wskazanym adresem, należy przebywać we wskazanym 2 lokalu z zamiarem stałego pobytu i posiadać w nim swoje centrum życiowe Organ przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., z którego wynika m. in., że meldunek to rejestracja miejsca pobytu, która nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Dlatego też - wywodził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - krótkotrwałego przebywania strony w kraju nie można wiązać ze stałym zamieszkiwaniem. Wskazano wreszcie, że brak stałego zameldowania nie wpływa na rozstrzygnięcia związane ze sprawami majątkowymi. Na powyższą decyzję J. P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błędną interpretację ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca wskazała, że osoba wnosząca o wymeldowanie winna najpierw dokonać próby ustalenia obecnego adresu osoby przebywającej poza stałym miejscem zamieszkania. Wywodziła, że jest współwłaścicielem spornego lokalu podnosząc, że lokal ów został na jej rzecz i jej siostry przekazany umową darowizny przez jej dziadka. Podniesiono dalej, że centrum życiowe skarżącej istnieje tam, gdzie jest jej własność, tj. w E. gdzie ma miejsce zameldowania. Wskazano również, że w Stanach Zjednoczonych nie ma instytucji prawnej meldunku, dlatego też organ II instancji pozbawiając skarżącą faktycznie meldunku doprowadził do stanu bezdomności. Podniesiono wreszcie, że wymeldowania dokonał dziadek skarżącej, a faktyczną przyczyną wymeldowania była chęć odzyskania własności wskazanego lokalu. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do uregulowania zawartego w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy organy administracyjne powołane do orzekania o uprawnieniach lub obowiązkach obywateli, orzekły zgodnie z obowiązującym prawem materialnym oraz czy nie naruszyły przepisów normujących postępowanie administracyjne. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa. Przepisami prawa materialnego, na podstawie których orzekały w sprawie organy administracyjne są przepisy ustawy z dnia l0 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 200Ir. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Sprawę wymeldowania osoby z pobytu stałego reguluje unormowanie zawarte w art. 15 ust. 2 powyżej powołanej ustawy. Przepisy te zezwalają na wymeldowanie z urzędu lub na wniosek z pobytu stałego osoby, która bez wymeldowania się faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, bądź też opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że istnieją dwie grupy przesłanek uzasadniających wymeldowanie z urzędu. Wymeldowanie takie jest możliwe tylko wówczas, gdy zostanie spełniona pierwsza przesłanka lub gdy zostaną spełnione łącznie przesłanki z drugiej grupy uzasadniające wymeldowanie. W sprawie niniejszej jak słusznie ustalił organ odwoławczy ma zastosowanie pierwsza przesłanka. 4 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyroki Naczelnego Sąd i Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 200Ir. sygn. akt. V SA 3169/00, LEI nr 50123, z dnia 3 kwietnia 2000r. sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415,z dnia 23 września 1999r. sygn. akt V SA 252/99, LEX nr 49952). Bezsporne między stronami jest to, że skarżąca przebywa obecnie w Stanach Zjednoczonych. Tam też znajduje się jej centrum życiowe. Wyjazd do USA był dobrowolny i nastąpił z woli skarżącej. Przyjazdy do Polski mają jedynie charakter wizyt rodzinnych. Tak więc skarżąca na stałe nie przebywa w E. w lokalu przy ul. "[...]". Jak wynika z materiału dowodowego taki stan rzeczy utrzymuje się od 1996r. Dlatego też słuszna jest argumentacja organu administracji II instancji, że do sytuacji skarżącej ma zastosowanie pierwsza ze wskazanych wyżej przesłanek tzn. skarżąca bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Skoro tak, to w stosunku do niej po myśli przepisu art. 15 ust. 2 powyżej powołanej ustawy organ administracji zobligowany był do wydania decyzji o jej wymeldowaniu. Należy uznać także za trafny argument podnoszony przez organ odwoławczy, że ewidencja ludności służy rejestracji faktycznego miejsca pobytu i nie może prowadzić do fikcji meldunkowej oraz, że brak stałego zameldowania nie wpływa na rozstrzygnięcia związane ze sprawami majątkowymi. Nie jest natomiast słuszny zarzut skargi, jakoby do wymeldowania osoby z pobytu stałego mogło dojść jedynie w sytuacji gdy, jest nieznany adres osoby, która ma zostać wymeldowana. Jak wskazano bowiem wyżej są dwie grupy przesłanek uzasadniających wymeldowanie, które stanowią samodzielne, niezależne od siebie podstawy wymeldowania. Nieznajomość adresu osoby, która opuściła miejsce pobytu ma znaczenie jedynie w drugiej ze wskazanych wyżej grup tzn. osoba opuszcza dotychczasowe miejsce pobytu nie informując nikogo o nowym adresie, dodatkowo nie wskazując, czy opuszcza je na stałe, czy tymczasowo. Mając na uwadze powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W tym stanie prawnym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.