V SA 3236/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-07-14
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Hanna Raszkowska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem NSA, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa, na podstawie którego wydano orzeczenie?Ratio decidendi
Tak, można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa, na podstawie którego wydano orzeczenie. W takiej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu z Konstytucją uzasadnia zmianę wyroku NSA i uchylenie decyzji organów administracji.Stan faktyczny
G. S. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2002 r. Skarga dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie świadczenia pieniężnego. Podstawą wniosku o wznowienie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r., które stwierdziło niezgodność z Konstytucją art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wniósł postępowanie, zmienił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2002 r. i uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 marca 2001 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia 5 lutego 2001 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G. S. z udziałem Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie "[...]" I) wznawia postępowanie w sprawie "[...]" Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, II) zmienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2002 r. wydany w sprawie wskazanej w punkcie I, III) uchyla decyzję Kierownika Urzędu dis Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" r. nr "[...]" i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia "[...]" r. nr "[...]"
W skardze z dnia 22 lipca 2003 r. G. S. zażądała wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2002 r., sygn. akt "[...]", wydanym na skutek jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 marca 2001 r., Nr "[...]", w przedmiocie świadczenia pieniężnego wynikającego z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. W uzasadnieniu wniosku, w którym wniosła ponadto o uchylenie wskazanego wyroku i decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, G. S. podniosła, że wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 powołanej ustawy z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a wyrok ten ogłoszony został w Dzienniku Urzędowym Nr 110 z dnia 27 czerwca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga o wznowienie postępowania, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w oparciu o przepisy tej ostatniej ustawy.
W pierwszej kolejności skarga ta została poddana ocenie dopuszczalności. Wskazać należy, że zgodnie z art. 272 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W tej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W niniejszej sprawie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02, wszedł w życie z dniem 27 czerwca 2003 r. Skargę o wznowienie postępowania w oparciu o przytoczoną ustawową podstawę wznowienia G. S. wniosła do Sądu w dniu 23 lipca 2003 r. Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie zachowany został termin przewidziany w powołanym wyżej przepisie art. 272 § 2 wskazanej ustawy.
Uznając z powyższych przyczyn dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego w sprawie "[...]" w oparciu o art. 272 § l wskazanej wyżej ustawy, Sąd poddał wniosek merytorycznej ocenie.
Wskazać należy, że wyrokiem z dnia 23 stycznia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 marca 2001 r., utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 5 lutego 2001 r. Decyzją z dnia 5 lutego 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego wynikającego z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), bowiem wniosek o jego przyznanie złożony został po dniu 31 grudnia 1999 r., a zatem po terminie określonym w art. 4 ust. 5 powołanej ustawy. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził, że wskazany termin ustawowy nie mógł być przez organy prowadzące postępowanie przedłużony ani na wniosek, ani z urzędu. Jest to bowiem termin nieprzekraczalny, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Ponieważ zaś wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego skarżącej z daty 9 sierpnia 2000 r. wpłynął do Kierowania Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 22 sierpnia 2000 r., a zatem z uchybieniem wskazanego terminu, Sąd uznał, że decyzje organów administracji nie naruszaj ą prawa.
W wyroku z dnia 17 czerwca 2003 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 4 ust. 5 powołanej wyżej ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził m.in., że wprowadzenie do ustawy z dnia 31 maja 1996 r. terminu zawitego z art. 4 ust. 5, doprowadziło do zróżnicowania kręgu adresatów ustawy i stanowiło tym samym naruszenie, określonej w art. 32 ust. l Konstytucji, zasady równości. Z kolei art. 2 Konstytucji, z którego wynika zasada zaufania obywateli do państwa, został naruszony między innymi dlatego, że zaskarżony przepis diametralnie zmienił sytuację pewnej grupy obywateli, która pod rządami ustawy z dnia 31 maja 1996 r. w brzmieniu pierwotnym podjęła starania zmierzające do skompletowania niezbędnej do uzyskania świadczenia pieniężnego dokumentacji, a następnie została zaskoczona nowelizacją, która owe starania uczyniła bezcelowymi.
Mając na uwadze brzmienie tego wyroku oraz jego skutki prawne w postaci utraty mocy obowiązującej przepisu art. 4 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r., stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 9 sierpnia 2000 r. o przyznanie świadczenia pieniężnego, określonego w powołanej ustawie. W świetle powyższego, należało zatem zmienić zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i uchylić decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 marca 2001 r. oraz utrzymaną nią mocy decyzję tego organu z dnia 5 lutego 2001 r.
Mając też na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 275 i art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło