V SA 3804/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia NSA Piotr Piszczek Asesor WSA Beata Jezielska (sprawozdawca) Protokolant Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r., sprawy ze skargi K. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 września 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych (słownie: dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 2 V SA 3804/03 UZASADNIENIE Decyzją nr "[...]" z dnia 3 września 2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie wszczęte na wniosek K.C. w przedmiocie przyznania uprawnień wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zgodnie z którym wnioski w przedmiotowej sprawie mogły być kierowane przez osoby zamieszkałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998r., a przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999r. Wskazano, iż jest to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. K.C. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku, podając iż dość późno dowiedziała się o możliwości starania się o przyznanie uprawnień kombatanckich po mężu, a ponadto musiała zgromadzić stosowną dokumentację. Decyzją z dnia 22 listopada 2001r. nr "[...]" wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą we wcześniejszej decyzji, podnosząc iż wniosek został złożony przez stronę po ustawowym terminie. Na tę decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skargę wniosła K. C. Zakwestionowała fakt odmowy przyznania jej uprawnień należnych wdowie po kombatancie jedynie z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku. Wyjaśniła, iż jej małżonek był żołnierzem Polskich Siła Zbrojnych Na Zachodzie. Do kraju powrócił w 1945r., zaś w 1950r. zmarł. Skarżąca podniosła, iż do 2001r. nie wiedziała o istnieniu organizacji zrzeszających byłych żołnierzy Wojska Polskiego i wdów po zmarłych żołnierzach. Po uzyskaniu takiej informacji zwróciła się do Ministerstwa Obrony Anglii o nadesłanie stosownego dokumentu, a następnie wystąpiła do Urzędu o przyznanie jej uprawnień po zmarłym mężu. Podała, iż jest osobą w podeszłym wieku i uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazano, iż strona mogła złożyć wniosek przed 31 grudnia 1998r., a stosowne dokumenty przedłożyć w terminie późniejszym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Jednakże w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b Sąd bada także naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ orzekający umorzył postępowanie wszczęte z wniosku skarżącej o przyznanie jej uprawnień jako wdowie po kombatancie, powołując się na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 17 poz. 75 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogły być kierowane do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 22 ust. 2 w takim samym trybie przyznawane są uprawnienia osobom, o których mowa w art. 20 ust. 3 powołanej ustawy, w tym między innymi wdowom po kombatantach, termin te miał zastosowanie także w niniejszej sprawie. Jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003r. (Dz.U. 72 poz. 658) orzeczono, iż art. 22 ust. 3 powołanej ustawy jest niezgodny z Konstytucją. Z chwilą zatem ogłoszenia tego wyroku, tj. z dniem 29 kwietnia 2003r. powołany przepis utracił moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec zatem uchylenia art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wniosek skarżącej nie jest bezprzedmiotowy i winien być rozpatrzony merytorycznie. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). O kosztach orzeczono do art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na jej treść.