I SA/Op 1/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 5 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące zwolnienie od uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 maja 2013r. 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -/dalej p.p.s.a./ odrzucił skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 5 listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała, iż do reprezentowania skarżącej wyznaczony został adwokat Ł. P., po czym w piśmie nadanym w dniu 26 kwietnia 2013 r. Rada ta wskazała, iż w miejsce zwolnionego adwokata Ł. P. wyznaczony został adwokat S. S. Wnioskiem złożonym w tut. Sądzie pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, iż od roku nie pracuje i utrzymuje się ze skromnej renty, alimentów i zapomogi z ośrodka pomocy społecznej. Oświadczyła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, gdyż ma na utrzymaniu siedmioletniego syna, na którego utrzymanie nie otrzymuje żadnych dochodów (ojciec nie płaci alimentów, a skarżąca nie dostaje zaliczki alimentacyjnej ani rodzinnego). W części dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że w gospodarstwie domowym pozostaje wspólnie z synem Ł., nie posiada żadnego majątku, zaś jedynym źródłem dochodu są dochody z tytułu renty i zapomogi z ośrodka pomocy społecznej oraz alimenty od byłego męża w kwocie 617 zł. Do wniosku skarżąca załączyła m.in. zaświadczenie z ZUS oddział w Opolu, z którego wynikało, iż skarżąca pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy za okres od 01.03.2013 r. do 30.04.2013 r. w wysokości 637,92 zł brutto (402,03 zł netto) oraz zaświadczenie z OPS w K., świadczące, iż skarżąca otrzymuje pomoc w postaci zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w kwocie 184,91 zł oraz w postaci posiłków dla syna (w kwietniu 2013 r. w wysokości 140 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wnosiła zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć jednak należy, że wniosek ten, w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata) jest bezprzedmiotowy, bowiem żądanie w tym zakresie zostało uwzględnione prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 marca 2013 r. Tym samym postępowanie z wniosku w tym zakresie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt II sentencji niniejszego postanowienia. Wobec powyższego zaszła konieczność oceny wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, z wyłączeniem wpisu należnego od skargi kasacyjnej, z którego to obowiązku skarżąca również została zwolniona w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należy, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika również, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi więc wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Dokonując oceny okoliczności przedstawionych we wniosku Sąd doszedł do przekonania, że zasadne jest uwzględnienie wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedstawionych okoliczności oraz przedłożonych dokumentów wynika, że sytuacja finansowa skarżącej jest niewątpliwie trudna. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej są obecnie jedynie niewielkie dochody w kwocie ogółem ok. 1.203 zł, w tym z renty z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 402,03 zł, zasiłku z tytułu niepełnosprawności w kwocie 184,91 zł, i wsparcia ze strony byłego męża - 617 zł. Trudną sytuację finansową skarżącej pogłębia niewątpliwe fakt, iż cierpi ona na przewlekłą chorobę oraz, że ma na utrzymaniu niepełnoletniego syna, na którego utrzymanie, jak podała, nie otrzymuje żadnych dochodów. W ocenie Sądu, wysokość osiąganego w gospodarstwie domowym skarżącej dochodu, uzyskiwanego w części na skutek wsparcia ośrodka pomocy społecznej, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wcześniej zwolniono skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej. Zatem zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące zwolnienie od uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 maja 2013r. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.