I SA/Op 103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gerard Czech (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. K. i M. W. od rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Op 103/13 ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości w podatku akcyzowym oraz określenia zobowiązania w tym podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia: oddalić wniosek W sprawie ze skargi wniesionej przez K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości w podatku akcyzowym oraz określenia zobowiązania w tym podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu K. K. wniósł o wyłączenie ze składu rozpoznającego sprawę o sygn. akt I SA/Op 103/13 sędziów tut. Sądu J.K. i M.W. Powołując przepisy art. 19 i art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – powoływanej dalej jako p.p.s.a., wnioskodawca wskazał, iż w niniejszej sprawie istnieją okoliczności, które mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Jako okoliczności uzasadniające złożony wniosek wnioskodawca podał, iż wymienione brały udział w rozpoznaniu przez WSA w Opolu spraw o sygn. akt I SA/Op 356/12 i o sygn. akt I SA/Op 363/12, i w tamtych podobnych do niniejszej sprawach, zapadły niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia, a z treści sporządzonych uzasadnień wynika, że skład orzekający w całości podzielił stanowisko organów, przyjmując przy tym - zdaniem wnioskodawcy – bezkrytycznie ich argumentację. Takie zaś zachowanie, spowodowało zachwianie jego wiary w niezawisłość Sądu i orzekających w nim sędziów, których wyłączenia obecnie się domaga. W związku z złożonym wnioskiem sędziowie J. K. i M. W. w dniu 20 maja 2013 r. złożyły oświadczenia, z których wynika, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznawania niniejszej sprawy na mocy art. 18 p.p.s.a, wskazując jednocześnie, że nie zachodzą również przyczyny wyłączenia określone w art. 19 tej ustawy, które mogły by wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, która ma zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania w danej sprawie orzeczenia o określonej treści. Sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 p.p.s.a. - to jest w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Nadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi, a powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego niezależnie od w/w przyczyn, a mianowicie na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieją tego rodzaju okoliczności, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Regulacja tej treści oznacza, że wyłączenie konkretnego sędziego może nastąpić z przyczyn wiążących się z jego osobą. Zatem wniosek złożony na podstawie tego przepisu powinien zawierać wskazanie osoby konkretnego sędziego z podaniem przyczyn i okoliczności uzasadniających jego wyłączenie. W niniejszej sprawie wnoszący o wyłączenie wskazał takich sędziów, a jako przyczynę ich wyłączenia podał fakt brania przez nich udziału w rozstrzyganiu jego skarg na decyzje tego samego organu administracji publicznej, które to sprawy były podobne do obecnie rozstrzyganej, i w których zapadło niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie. Wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie spełniają jednak żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego sądu administracyjnego z mocy prawa, jak również nie wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 p.p.s.a. Zgonie z przywołanymi wyżej regulacjami sędzia jest wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, gdy wcześniej wydał orzeczenie w sprawie tożsamej ze sprawą, która jest obecnie rozpoznawana. O tożsamości spraw rozstrzyganych przez sad, można mówić zaś wtedy, gdy odnoszą się do spraw, których przedmiotem rozstrzygnięcia są te same prawa i obowiązki, dotyczące tego samego podmiotu, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu. Sędzia jest zatem wyłączony z mocy prawa, jeżeli wcześniej brał udział w rozstrzyganiu konkretnej, indywidualnej sprawy, tożsamej ze sprawą zawisłą obecnie przed sądem administracyjnym. (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt: GZ 4/2004, ONSAiWSA 2004/1/7). W realiach obecnie rozpatrywanej sprawy o sygn. akt I SA/Op 103/13 oraz spraw, na które powołał się wnoszący wniosek tj. sprawy o sygn. akt I SA/Op 356/12 i I SA/OP 363/12 w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnąrzwspólnotowego nabycia samochodu, nie mamy do czynienia z tak rozumianą tożsamością spraw. Występuje w nich wprawdzie tożsamość podmiotów (skarżącego oraz organu), lecz brak jest tożsamości przedmiotu, jako że przedmiotem kontroli sądu były różne decyzje administracyjne odnoszące się do co najwyżej podobnych stanów faktycznych. Nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wyłączenie sędziego także to, że strona jest niezadowolona z zapadłych wcześniej rozstrzygnięć, w których uczestniczyli objęci wnioskiem sędziowie. Sam fakt, iż sędzia uczestniczył w rozpoznaniu sprawy, w której wydany został dla strony niekorzystny wyrok, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl powołanego wyżej art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Zasadności wniosku o wyłączenie sędziego nie może uzasadniać bowiem subiektywne przekonanie strony co do braku bezstronności sędziego, nie poparte jednocześnie jakimikolwiek dowodami (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 720/08, LEX nr 575375). W tym miejscu wskazać również należy, że przepisy regulujące tok postępowania przed sądem administracyjnym zapewniają stronie ochronę przed ewentualnymi naruszeniami w zakresie braku należytego obiektywizmu wydanego orzeczenia, zatem samo przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe - jej zdaniem - orzeczenie wydane przez sąd I instancji, wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/2009, niepubl. LEX nr 555970), a z takiego to uprawnienia skarżący może skorzystać w przywołanych sprawach o sygn. akt I SA/Op 356/12 i I SA/Op 363/12. Mając powyższe na względzie postanowiono jak w sentencji.