I SA/Op 104/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 7 grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący J. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 7 grudnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu zarządzeniem z dnia 26 lutego 2010 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1500 zł. W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia 17 marca 2010 r. o zwolnienie go od kosztów postępowania, jednakże z uwagi na niezłożenie go na urzędowym druku formularza PPF i nie uzupełnienia tego braku w wyznaczonym mu terminie, postanowieniem referendarza sądowego w tut, Sądzie z dnia 27 kwietnia 2010, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 7 maja 2009r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tym razem już na prawidłowym formularzu PPF. We wniosku podał że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, albowiem z żoną pozostaje od wielu lat w konflikcie, a od 2002 r. pozostaje także formalnie w rozdzielności majątkowej Skarżący utrzymuje się z renty strukturalnej przyznanej mu czasowo do 2015 r, która obecnie wynosi 1.963,49 zł. W dalszej części odnosząc się do swojej aktualnej sytuacji finansowej, wnioskodawca szczegółowo wykazał wysokości poszczególnych wydatków związanych z kosztami utrzymania mieszkania, w stosunku do którego przysługuje mu prawo służebności ( wywozu śmieci i szamba, energii elektrycznej, gazu, opału, telefonu, ubezpieczenia ). Wskazał również na bieżące koszty swojego utrzymania , zakupu lekarstw i koszty dojazdów do lekarzy i urzędów, a także wysokość miesięcznych rat spłaty zaciągniętego w 2009r. kredytu przenaczonego na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji ( 460 zł) oraz składkę na KRUS ( ok. 213 zł). Do wniosku dołączona została także decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 8.12.2008 r. o dokonanym zabezpieczeniu na majątku wnioskodawcy przewidywanych należności podatkowych z tytułu podatku akcyzowego na kwotę 20.491 zł, oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego na łączną kwotę 82.144 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a.- osobie fizycznej możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszym przypadku musi ona wykazać, że nie jest ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz rodziny. Natomiast w drugim musi wykazać, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie sądu w niniejszej sprawie zachodzi druga z opisanych sytuacji. Koszty postępowania w niniejszej sprawie w chwili obecnej wynoszą 1.500 zł tytułem wpisu od skargi, a na dalszym etapie postępowania mogą pojawić się kolejne koszty sądowe, w zależności od ewentualnie podejmowanych przez skarżącego czynności kasacyjnych czy też zażaleniowych. Każdorazowo środki prawne lub czynności zdziałane przez skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym uwarunkowane będą wniesieniem stosownej opłaty. Zdaniem Sądu wysokość tych wydatków nie daje się pogodzić z kosztami utrzymania koniecznego skarżącego i mogłyby one wywołać w nich uszczerbek. Innymi słowy budżet domowy skarżącego nie pozwala na swobodne wyasygnowanie należności potrzebnych na pokrycie kosztów sądowych gdyż odbyłoby się to z uszczupleniem wydatków na utrzymanie konieczne skarżącego Wniesiony w niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych, a zatem należy rozpatrywać go kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż skarżący, ze względu na prowadzone czynności egzekucyjne, jest ograniczony w dysponowaniu swoimi dochodami uzyskiwanymi z tytułu otrzymywanej renty strukturalnej, jak również biorąc pod uwagę fakt zawiśnięcia przed tut Sądem jeszcze innych spraw skarżącego, dotyczących pozostałych zakwestionowanych jego rozliczeń podatkowych z budżetem państwa, zasadne jest uznanie., iż nie jest on aktualnie w stanie ponieść innych kosztów, w tym kosztów sądowych, gdyż odbywać by się to musiało kosztem środków finansowych służących zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb egzystencji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.