I SA/Op 108/10

PostanowienieWSA w Opolu2010-05-12

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże znaczące obciążenia egzekucyjne i ograniczenie działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. W przypadku spółki obciążonej egzekucją na znaczną kwotę, z ograniczonym majątkiem i przychodami, gdzie koszty operacyjne przewyższają przychody, można uznać, że nie posiada ona zasobów ani możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 103.860 zł, co wiązało się z obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uzasadniając to obciążeniem rachunków bankowych tytułami egzekucyjnymi na 30 milionów złotych, brakiem bieżącej działalności gospodarczej i środków finansowych. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji, spółka przedłożyła dokumenty potwierdzające dochód w wysokości 672,49 zł za 2009 r., obroty VAT, rachunek zysków i strat wskazujący na stratę operacyjną oraz sześć tytułów wykonawczych na kwotę główną ponad 6,3 mln zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu 12 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] " [...] " Spółka z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 9 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r., zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi [...] " [...] " Spółka z o.o. w D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 9 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 103.860 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Strona skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek strona skarżąca podniosła, iż rachunki bankowe Spółki obciążone są tytułami egzekucyjnymi na 30 milionów złotych, obecnie nie prowadzi właściwej działalności gospodarczej, nie posiada środków finansowych na prowadzenie bieżących spraw, tym bardziej środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała wysokość kapitału zakładowego w kwocie 710.000 zł, wartość środków trwałych w wysokości 1.994,56 zł oraz środki pieniężne na rachunku bankowym w kwocie 1,81 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Zgodnie z art. 255 ustawy jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 9 kwietnia 2010 r. wezwano ją do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania: - deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych ( CIT ) za ostatni rok podatkowy oraz opodatkowania podatkiem od towarów i usług ( VAT-7 ) za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty i marzec 2010 r., - wyciągów i odpisów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za ostatnie trzy miesiące, - odpisu aktualnych bilansów. - dokumentów potwierdzających dokonanie obciążenia, z tytułu prowadzonej egzekucji pieniężnej, jej kont bakowych jak i majątku ruchomego i nieruchomego. W odpowiedzi strona skarżąca przedłożyła kserokopie potwierdzonych za zgodność z oryginałem: - zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty ) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 ( CIT-8 ), z którego wynika, ze strona skarżąca w tym okresie uzyskała dochód w wysokości 672,49 zł przy przychodach w kwocie 13.248,11 zł i kosztach 12.575,62 zł, - deklaracji podatkowych ( VAT-7 ) za miesiące październik, listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty, marzec 2010 r. ( wynika z nich, iż skarżąca Spółka dokonała w tym okresie dostawy towarów i usług na łączną kwotę 15.369 zł i nabycia towarów i usług na kwotę 292 zł ), - zaświadczenia o posiadaniu rachunku bankowego, w którym oświadczono, że na rachunku w 2009 r. utrzymywał się brak obrotów i że jest obciążony tytułami egzekucyjnymi, - rachunku zysków i strat za 2008 r., bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2008 r. oraz jednostronnego rachunku zysków i strat z uwzględnieniem bufora ( z zgodnie z tym rachunkiem przychody netto ze sprzedaży wyniosły 13.247,30 zł, koszty działalności operacyjnej 15.089,86 zł ) i bilansu z uwzględnieniem bufora, - sześciu tytułów wykonawczych opiewających na kwotę główną w wysokości 6.337.962 zł i odsetek na kwotę 3.346.263 zł. Powyższe dane jak też informacje zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazują na wyjątkową sytuację strony skarżącej. Posiadanie bowiem środków pieniężnych jedynie w wysokości 1,81 zł, majątek trwały ograniczony do wartości 1.994,56 zł, prowadzona egzekucja pieniężna na kwotę główną w wysokości 6.337.962 zł i odsetki w kwocie 3.346.263 zł, a nade wszystko ograniczenie działalności gospodarczej, będące następstwem tej egzekucji, do niewielkich rozmiarów, gdzie koszty działalności operacyjnej przekraczają wartość przychodów, sprawia, że strona skarżąca nie posiada zasobów jak i możliwości pozyskania środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło