I SA/Op 1103/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 października 2024 r., nr SKO.40.2349.2024.ps w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zwraca skarżącej K. R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi. K. R. (zwaną dalej: "stroną" lub "skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia 3 października 2024 r., nr SKO.40.2349.2024.ps, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r., nr DUiDPS.5120.13742.3.2024.DA, w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt H. B. w DPS w G. Opisanym we wstępie postanowieniem z dnia 3 października 2024 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in.: "(...) decyzja z dnia 11 lipca 2024 r. (...) została doręczona Pani K. R. 18 lipca 2024 r. (czwartek), stąd ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania był 2 sierpnia 2024 r. Zatem odwołanie (...) opatrzone datą 15 sierpnia 2024 r., a przesłane (...) listem poleconym 16 sierpnia 2024 r., zostało wniesione z uchybieniem przepisanego terminu". W skardze na postanowienie SKO z dnia 3 października 2024 r. strona zarzuciła, że decyzja Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. nie została doręczona stronie 18 lipca 2024 r. Została nadana do adresata w dniu 1 sierpnia 2024 r. listem poleconym [...] i doręczona w dniu 12 sierpnia 2024 r., co potwierdzają załączone do skargi: odpis egzemplarza decyzji wraz z kopertą, zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, wydruk z systemu śledzenia przesyłki [...]. Stąd termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 26 sierpnia 2024 r. nie natomiast jak błędnie przyjął organ odwoławczy z dniem 2 sierpnia 2024 r. Kolegium w odpowiedzi na skargę wskazało m.in., że w oparciu o książkę nadawczą OP w Nysie ustalono, że decyzja została wysłana do strony 11 lipca 2024 r. (nr nadawczy [...]), natomiast z odpowiedzi Poczty Polskiej z dnia 20 września 2024 r. na reklamację o przywołanym numerze wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono 18 lipca 2024 r., co potwierdza także dowód odbioru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 13 lutego 2025 r. Kolegium przekazało do Sądu wyjaśnienia Burmistrza Nysy z dnia 13 lutego 2025 r. Po ponownym przeanalizowaniu dokumentów Burmistrz Nysy wskazał, co znajdowało się w poszczególnych przesyłkach kierowanych do strony, których numery nadawcze są utrwalone w aktach administracyjnych sprawy: - w przesyłce nr [...] znajdowało się pismo organu z dnia 10 lipca 2024 r., nr [...]; - w przesyłce nr [...] znajdowało się pismo organu z dnia 11 lipca 2024 r., nr [...]; - w przesyłce nr [...] nadanej w dniu 1 sierpnia 2024 r. najprawdopodobniej znajdowała się decyzja z dnia 11 lipca 2024 r., nr DUiDPS.5120.13742.3.2024.DA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. W myśl art. 3 § 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia - takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie to, zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w sprawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego aktu, według wskazanych w p.p.s.a. kryteriów, wykazała, że został on wydany z naruszeniem prawa procesowego. Zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 3 października 2024 r. wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odwołanie musi być bowiem wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 k.p.a.). W stanie faktycznym sprawy, znalazł zastosowanie z art. 129 § 2 k.p.a., w myśl którego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Ustalenie, czy odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu, jest warunkiem uznania dokonanej czynności za prawnie skuteczną. Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno być zatem poprzedzone bezspornymi ustaleniami, po pierwsze co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji, od której środek zaskarżenia został wniesiony, a po drugie - ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia i także co do wymogów formalnych tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminowi jest bowiem rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, gdyż zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 64/23). Stan akt administracyjnych przekazanych do Kolegium przez Burmistrza Nysy, przekazywanych dwukrotnie pismami z dnia 28 sierpnia i z dnia 22 listopada 2024 r., jest niezadawalający. Przy pismach nie przekazano wyczerpującego i chronologicznego spisu akt. Pod decyzję Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. podpięto, co prawda, reklamację Poczty Polskiej z 20 września 2024 r., dotyczącą przesyłki o nr nadawczym [...], ale nigdzie nie stwierdzono/nie odnotowano, że decyzję tę nadano właśnie przesyłką o nr nadawczym [...], której reklamacja dotyczy. Zastępca Kierownika Działu Usług i Domów Pomocy Społecznej w Nysie pismem z dnia 5 grudnia 2024 r. przesłał do Kolegium uzupełnienie akt - kserokopię strony książki nadawczej z odnotowanymi dwiema przesyłkami adresowanymi do strony o numerach nadawczych: [...] i [...]. Obie przesyłki zostały nadane w dniu 11 lipca 2024 r., czyli w dniu, w którym została wydana decyzja Burmistrza Nysy. Z treści pisma Zastępcy Kierownika Działu Usług i Domów Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 5 grudnia 2024 r., jak i z przesłanego skanu strony książki nadawczej, nie można wprost wywieść wniosku, że jedną z przesyłek ([...]) nadano decyzję Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. Pracownik organu I instancji takiego faktu nie utrwalił w przesłanych aktach administracyjnych. W aktach administracyjnych Kolegium także nie ma takiego dowodu w postaci choćby notatki służbowej pracownika Kolegium, z rozmowy telefonicznej, który własnoręcznym podpisem potwierdziłby kluczowe w sprawie ustalenie, że decyzję Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. nadano do strony przesyłką pocztową o nr [...]. Stosowne wyjaśnienia przedłożono dopiero w toku postępowania sądowego. Z wyjaśnień udzielonych przez Zastępcę Kierownika Działu Usług i Domów Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 13 lutego 2025 r. wynika, że w dniu 11 lipca 2024 r., przesyłką pocztową o nr [...], nadano do strony pismo organu z dnia 11 lipca 2024 r., nr [...]. Przesyłką tą nie wysłano zatem decyzji Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. Według tych samych wyjaśnień decyzja ta została nadana "najprawdopodobniej" przesyłką o nr [...] dopiero w dniu 1 sierpnia 2024 r., czyli tak jak twierdzi strona skarżąca. Sąd dostrzegł nadto, że na kopii egzemplarza decyzji z dnia 11 lipca 2024 r. przesłanej do skarżącej, a załączonej do skargi, na jej pierwszej stronie (k. 7 akt sądowych), znajduje się odręczna adnotacja i podpis: "wysłane 1.8.24 A. D.". A. D. to pracownik organu I instancji, który sporządził projekt decyzji z dnia 11 lipca 2024 r. Na tle tak zarysowanego stanu prawnego i faktycznego nie sposób uznać, iż Kolegium wykazało, by decyzja Burmistrza Nysy z dnia 11 lipca 2024 r. została prawidłowo doręczona skarżącej w dniu 18 lipca 2024 r., a tym samym, że uchybiła ona terminowi do wniesienia odwołania. W aktach przekazanych Sądowi brak jest dowodu na takie ustalenie. Dowody zaś zebrane przeczą temu. Wobec stwierdzenia omówionych powyżej, istotnych uchybień o charakterze procesowym, niemożliwym jest na tym etapie rozstrzyganie o tym, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą Kolegium będzie dokonać ustalenia i oceny skuteczności doręczenia stronie decyzji z dnia 11 lipca 2024 r. wydanej przez Burmistrza Nysy oraz skuteczności złożenia odwołania od tej decyzji. Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.