I SA/Op 120/10
PostanowienieWSA w Opolu2010-05-28
Skład orzekający: Krzysztof Błasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niewystarczające do pokrycia bieżących kosztów utrzymania i zobowiązań alimentacyjnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa i rodzinna wnioskodawcy, w tym niskie dochody, wysokie zobowiązania alimentacyjne i prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazują na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w tym zakresie jest instytucją wyjątkową, stosowaną w sytuacjach szczególnego ubóstwa.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca mieszka z konkubiną i jej dziećmi, jego dochody wynoszą 1.317 zł brutto, a jest obciążony alimentami w wysokości 2.100 zł. Ponadto, wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne dotyczące alimentów. Skarżący został wcześniej zwolniony od kosztów sądowych przez Sąd Rejonowy w K. w związku z postępowaniem o obniżenie alimentów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 26 sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości.
J. S. na urzędowym formularzu ( data wpływu do tut. Sądu 16 kwietnia 2010 r. ), o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawca oświadczył, iż mieszka z konkubiną i jej dwojgiem niepełnoletnich dzieci ( 6 i 16 lat ), uzyskuje dochody ze stosunku w wysokości 1.317 zł ( brutto ), obciążony jest świadczeniem alimentacyjnym zasądzonym na rzecz trojga swoich dzieci w wysokości 2.100 zł oraz że ponosi bieżące miesięczne koszty związane z wyżywieniem i mieszkaniem w wysokości 600 zł, zakupem leków w kwocie 100 zł, opłatą za Internet i TV odpowiednio w kwocie 49 zł i 42 zł. Poza tym wskazał, że został zwolniony od kosztów sądowych przez Sąd Rejonowy w K. w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym obniżenia alimentów. Zaznaczył przy tym, iż nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego, dlatego też prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ).
Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt.2 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt.2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".
Mając na względzie wskazane wyżej informację odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy należało stwierdzić, że zapłata wymaganych w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe.
W przypadku wnioskodawcy uznano bowiem, iż utrzymując się obecnie jedynie z dochodów 1.317 zł brutto i będąc obciążony zobowiązaniem alimentacyjnym w wysokości 2.100 zł nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych w celu uiszczenia wymienionych kosztów sądowych. Dodatkowo sytuację wnioskodawcy pogarsza prowadzona przeciwko niemu egzekucja nieuregulowanych wcześniej świadczeń alimentacyjnych.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło