I SA/Op 121/11
PostanowienieWSA w Opolu2011-03-28
Skład orzekający: Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej, jeśli na podstawie przedstawionych okoliczności i dokumentów istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, takich jak utrata płynności finansowej, potencjału produkcyjnego czy ryzyko ogłoszenia upadłości. Wykonanie decyzji w takich warunkach mogłoby spowodować skutki, których nie da się naprawić lub które wymagają znacznych nakładów czasu i środków, co uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. w N. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 czerwca 2010 r. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, wskazując na ryzyko utraty płynności finansowej, potencjalną utratę produkcji i współpracy z kontrahentami oraz możliwość ogłoszenia upadłości. Przedstawiła dokumenty finansowe potwierdzające złą sytuację ekonomiczną i wysokie zobowiązania podatkowe za kolejne lata.Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 czerwca 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A. P." spółka z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004r. w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
W złożonej przez skarżącą "A.P." spółka z o.o. w N. skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jednorazowe wykonanie zaskarżonej decyzji lub ewentualne jej przymusowe wyegzekwowanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody i powstanie skutków trudnych do odwrócenia. Jako główne nieodwracalne skutki i znaczne szkody wynikające z wykonania decyzji wymienił: realność utraty płynności finansowej, utratę możliwości produkcyjnych i utratę współpracy gospodarczej z kontrahentami, a w konsekwencji możliwość wystąpienia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i zwalnianie zatrudnionej kadry pracowniczej. Nadto jako okoliczności uprawdopodobniające możliwość zaistnienia wskazanej sytuacji podał, iż wobec skarżącej zostały wydane decyzje określające jej zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za kolejne lata tj. za 2005 r., 2006 r., 2007 r. i 2008 r., na łączną kwotę 1 180 000,00 zł ( samej należności głównej bez odsetek) oraz że wynik finansowy przedsiębiorstwa wykazuje stratę. Przytoczył nadto wyrażony w doktrynie pogląd, iż przesłanką wstrzymania wykonania decyzji podatkowej powinna być ocena zmiany sytuacji podatnika wskutek przeprowadzonej egzekucji. Do wniosku dołączono kopię bilansu "A.P." sp. z o.o. w N. oraz rachunek zysków i strat za okres I – XI 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca jest przedsiębiorcą, prowadzi swoją działalność gospodarczą na terenie gminy Nysa, której z tego tytułu przysługuje podatek od nieruchomości na której prowadzona jest działalność gospodarcza spółki. Należność podatkowa z tego tytułu za 2004 rok została określona po przeprowadzeniu postępowania podatkowego przez Burmistrza gminy Nysa w grudniu 2009 roku i stała się wymagalna w wyniku wydanej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 30 czerwca 2010 r., nr [...]. Zobowiązanie podatkowe spółki z tego tytułu wynosi 206 962,20 zł. Skarżąca jest średnim przedsiębiorcą zatrudniającym około [...] pracowników, przy czym bilans w/g stanu na listopad 2010 r. wskazuje na saldo ujemne spółki. Skarżąca posiada także dalsze zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2008 r.; łączna kwota określonych powyższymi decyzjami zobowiązań podatkowych z tego tytułu wynosi ponad 1.180.000 zł samej należności głównej (bez odsetek).
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, – dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA i WSA www.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II Sa/Bk 352/06, LEX nr 192964). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
Wnioskujący składający wniosek winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08).
Oceniając wniosek skarżącej spółki, przy uwzględnieniu podniesionych w nim okoliczności, a także danych zawartych w dokumentach obrazujących jej sytuację finansową, Sąd stwierdził, iż skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca jako przedsiębiorca w zasadach gospodarki wolnorynkowej zobligowana jest wprawdzie do perspektywicznego zarządzania prowadzonym przedsiębiorstwem na własne ryzyko, wobec czego winien on uwzględniać możliwość zaistnienia przyszłych zobowiązań. Jednakże nie można pominąć ewentualnych skutków jakie może wywołać natychmiastowe zaspokojenie wierzytelności wierzyciela podatkowego z majątku skarżącej spółki, w sytuacji gdy roszczenia wierzyciela są kwestionowane przez ewentualnego dłużnika w drodze dozwolonych środków ochrony prawnej, a sytuacja finansowa spółki jest zła.
Dane zawarte w bilansie oraz rachunku zysków i strat wskazują, że spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na natychmiastowe zaspokojenie wymagalnych należności. Tym bardziej, iż jak wynika z przedstawionego rachunku zysków i strat za okres I-XI 2010 r. Spółka zanotowała stratę z działalności gospodarczej w wysokości 384.418 zł.
Słusznie wskazuje skarżąca, iż przystąpienie do wyegzekwowania całości jej zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 1.180.000 zł należności głównej (bez odsetek), może doprowadzić do zaistnienia sytuacji, w której zrealizują się przesłanki do ogłoszenia upadłości. Sytuacja taka wywołuje negatywne, nieodwracalne skutki dla upadłego przedsiębiorcy, polegające w szczególności na osłabieniu jego pozycji na rynku oraz w relacjach z kontrahentami. Skutki te są odczuwalne dla spółki w długim okresie czasu, takie też skutki miał na uwadze ustawodawca formułując treść art. 61 § 3 p.p.s.a
W zakresie znacznej szkody należy natomiast ująć uprawdopodobnioną przez skarżącą możliwość utraty potencjału produkcyjnego i związane z nimi perspektywy rozwiązywania umów o pracę z zatrudnionymi pracownikami. Wynika to z realnej utraty płynności finansowej skarżącej jako konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji oraz zaspokojenia pozostałych zobowiązań. Jest to tym bardziej prawdopodobne w sytuacji w której obecnie znalazła się skarżąca tj. straty bilansowej oraz prowadzenia działalności w realiach kryzysu finansowego, co może uniemożliwić jej utrzymanie płynności finansowej. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że jeżeli wykonanie orzeczenia administracyjnego mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki, a co za tym idzie pracę mogliby stracić zatrudnieni pracownicy to uznać trzeba, że istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienia: NSA z dnia 17.11.2008 r., sygn. akt I FSK 1243/08, WSA we Wrocławiu z dnia 14.10. 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08, NSA z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II FSK 980/09 dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA i WSA www.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło